Amputatie en prothesiologie onderste extremiteit
Deze richtlijn is tot stand gekomen op initiatief van Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen
© 2012 - 2023 Richtlijnendatabase is een product ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
, Inhoudsopgave
Amputatie en prothesiologie onderste extremiteit 1
Inhoudsopgave 2
Startpagina - Amputatie en prothesiologie onderste extremiteit 3
Indicatiecriteria amputatie en prothesiologie onderste extremiteit 5
Amputatieniveau 15
Postoperatief beleid na amputatie 27
Psychosociale interventie bij amputatie 37
Behandeling fantoompijn na amputatie 44
Looptraining na amputatie 61
Suspensiemethode beenprothese: subischiale kokers en osseointegratie 72
Auto adaptieve en actief geactueerde prothesecomponenten 83
Klinimetrie na amputatie 105
Bevordering participatie na amputatie 144
Informatie en voorlichting aan patiënten bij amputatie 153
Organisatie van zorg bij amputatie 156
Multidisciplinair overleg voorafgaand aan amputatie 158
Prothesevoorschrift na amputatie 160
Samenwerking revalidatieartsen en specialisten ouderengeneeskunde bij amputatie 163
,Amputatie en prothesiologie onderste extremiteit
Startpagina - Amputatie en prothesiologie onderste extremiteit
Waar gaat deze richtlijn over?
Deze richtlijn richt zich op wat volgens de huidige maatstaven de beste zorg is voor volwassen patiënten (≥18
jaar) met een amputatie(indicatie) ten gevolge van een vaatlijden, een tumor of trauma. In de richtlijn komen
de volgende onderwerpen aan de orde:
De vooraf te verrichten onderzoeken, het beste amputatieniveau, het beste moment van opereren en
het postoperatieve beleid
De waarde van een psychosociale interventie
De prothesevoorziening en het prothesevoorschrift
De invulling van de looptraining
De behandeling van fantoompijn
De klinimetrie, met specifieke focus op de meetinstrumenten waarmee de loopvaardigheid en
mobiliteit van patiënten in kaart kan worden gebracht
De participatie van patiënten
Organisatie van zorg, met focus op de organisatie van het pre-operatieve multidisciplinaire overleg en
de samenwerking tussen revalidatieartsen en specialisten.
Voor wie is deze richtlijn bedoeld?
Deze richtlijn is ontwikkeld voor alle leden van de beroepsgroepen die betrokken zijn bij de zorg voor
patiënten die een amputatie (hebben) ondergaan en/of bij de protheseverstrekking.
Informatie voor patiënten
Een amputatie is de medische term voor het operatief wegnemen van een lichaamsdeel. Met de onderste
extremiteiten van het lichaam worden de benen, vanaf de heupen tot aan de voeten, bedoeld. In Nederland
worden per jaar ongeveer 3.300 operaties uitgevoerd waarbij (een deel van) een been wordt weggenomen.
In ruim 95 procent van deze operaties is een probleem aan de bloedvaten de oorzaak. Prothesiologie is de
wetenschap die zich bezighoudt met het maken en verbeteren van kunstledematen. Een prothese/kunstbeen
is een hulpmiddel dat (een deel van) de functie van een been kan vervangen na een amputatie.
Meer informatie over amputaties en protheses is te vinden op de website van de patiëntenvereniging:
https://kortermaarkrachtig.com/
Hiernaast is er Thuisarts informatie bij deze richtlijn ontwikkeld:
https://www.thuisarts.nl/amputatie-van-been/ik-krijg-amputatie-van-mijn-been
https://www.thuisarts.nl/amputatie-van-been/mijn-been-is-geamputeerd
Hoe is de richtlijn tot stand gekomen?
Het initiatief voor deze richtlijn is afkomstig van de Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (VRA). De
eerste versie van de richtlijn is verschenen in 2012. Aangezien er nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied
waren geweest en er aanvullende vragen over de invulling van de revalidatie- en paramedische zorg volgend
PDF aangemaakt op 02-05-2023 3/164
, Amputatie en prothesiologie onderste extremiteit
op de eerste prothesevoorziening waren, is er in 2018 een herzieningstraject gestart. Dit traject is in 2020
afgerond.
Tijdens het herzieningstraject bleek dat de aanbevelingen van een aantal modules uit 2012 nog up-to-date
zijn. De geldigheid van de volgende modules is daarom verlengd:
Indicatiecriteria amputatie.
Informatie en voorlichting aan patiënten.
Bij de herziening in 2020 zijn tien nieuwe modules ontwikkeld, deze dienden ter vervanging van de overige
modules uit 2012.
De herziening van de richtlijn in 2020 is uitgevoerd door een multidisciplinaire commissie met
vertegenwoordigers vanuit de revalidatiegeneeskunde, orthopedisch- en vaatchirurgen, anesthesiologen,
specialisten ouderengeneeskunde, psychologen, fysiotherapeuten, orthopedisch instrumentmakers en de
patiëntenvereniging Korter maar Krachtig.
PDF aangemaakt op 02-05-2023 4/164
Deze richtlijn is tot stand gekomen op initiatief van Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen
© 2012 - 2023 Richtlijnendatabase is een product ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
, Inhoudsopgave
Amputatie en prothesiologie onderste extremiteit 1
Inhoudsopgave 2
Startpagina - Amputatie en prothesiologie onderste extremiteit 3
Indicatiecriteria amputatie en prothesiologie onderste extremiteit 5
Amputatieniveau 15
Postoperatief beleid na amputatie 27
Psychosociale interventie bij amputatie 37
Behandeling fantoompijn na amputatie 44
Looptraining na amputatie 61
Suspensiemethode beenprothese: subischiale kokers en osseointegratie 72
Auto adaptieve en actief geactueerde prothesecomponenten 83
Klinimetrie na amputatie 105
Bevordering participatie na amputatie 144
Informatie en voorlichting aan patiënten bij amputatie 153
Organisatie van zorg bij amputatie 156
Multidisciplinair overleg voorafgaand aan amputatie 158
Prothesevoorschrift na amputatie 160
Samenwerking revalidatieartsen en specialisten ouderengeneeskunde bij amputatie 163
,Amputatie en prothesiologie onderste extremiteit
Startpagina - Amputatie en prothesiologie onderste extremiteit
Waar gaat deze richtlijn over?
Deze richtlijn richt zich op wat volgens de huidige maatstaven de beste zorg is voor volwassen patiënten (≥18
jaar) met een amputatie(indicatie) ten gevolge van een vaatlijden, een tumor of trauma. In de richtlijn komen
de volgende onderwerpen aan de orde:
De vooraf te verrichten onderzoeken, het beste amputatieniveau, het beste moment van opereren en
het postoperatieve beleid
De waarde van een psychosociale interventie
De prothesevoorziening en het prothesevoorschrift
De invulling van de looptraining
De behandeling van fantoompijn
De klinimetrie, met specifieke focus op de meetinstrumenten waarmee de loopvaardigheid en
mobiliteit van patiënten in kaart kan worden gebracht
De participatie van patiënten
Organisatie van zorg, met focus op de organisatie van het pre-operatieve multidisciplinaire overleg en
de samenwerking tussen revalidatieartsen en specialisten.
Voor wie is deze richtlijn bedoeld?
Deze richtlijn is ontwikkeld voor alle leden van de beroepsgroepen die betrokken zijn bij de zorg voor
patiënten die een amputatie (hebben) ondergaan en/of bij de protheseverstrekking.
Informatie voor patiënten
Een amputatie is de medische term voor het operatief wegnemen van een lichaamsdeel. Met de onderste
extremiteiten van het lichaam worden de benen, vanaf de heupen tot aan de voeten, bedoeld. In Nederland
worden per jaar ongeveer 3.300 operaties uitgevoerd waarbij (een deel van) een been wordt weggenomen.
In ruim 95 procent van deze operaties is een probleem aan de bloedvaten de oorzaak. Prothesiologie is de
wetenschap die zich bezighoudt met het maken en verbeteren van kunstledematen. Een prothese/kunstbeen
is een hulpmiddel dat (een deel van) de functie van een been kan vervangen na een amputatie.
Meer informatie over amputaties en protheses is te vinden op de website van de patiëntenvereniging:
https://kortermaarkrachtig.com/
Hiernaast is er Thuisarts informatie bij deze richtlijn ontwikkeld:
https://www.thuisarts.nl/amputatie-van-been/ik-krijg-amputatie-van-mijn-been
https://www.thuisarts.nl/amputatie-van-been/mijn-been-is-geamputeerd
Hoe is de richtlijn tot stand gekomen?
Het initiatief voor deze richtlijn is afkomstig van de Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (VRA). De
eerste versie van de richtlijn is verschenen in 2012. Aangezien er nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied
waren geweest en er aanvullende vragen over de invulling van de revalidatie- en paramedische zorg volgend
PDF aangemaakt op 02-05-2023 3/164
, Amputatie en prothesiologie onderste extremiteit
op de eerste prothesevoorziening waren, is er in 2018 een herzieningstraject gestart. Dit traject is in 2020
afgerond.
Tijdens het herzieningstraject bleek dat de aanbevelingen van een aantal modules uit 2012 nog up-to-date
zijn. De geldigheid van de volgende modules is daarom verlengd:
Indicatiecriteria amputatie.
Informatie en voorlichting aan patiënten.
Bij de herziening in 2020 zijn tien nieuwe modules ontwikkeld, deze dienden ter vervanging van de overige
modules uit 2012.
De herziening van de richtlijn in 2020 is uitgevoerd door een multidisciplinaire commissie met
vertegenwoordigers vanuit de revalidatiegeneeskunde, orthopedisch- en vaatchirurgen, anesthesiologen,
specialisten ouderengeneeskunde, psychologen, fysiotherapeuten, orthopedisch instrumentmakers en de
patiëntenvereniging Korter maar Krachtig.
PDF aangemaakt op 02-05-2023 4/164
