Chronische jeuk
Deze richtlijn is tot stand gekomen op initiatief van Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie
© 2012 - 2023 Richtlijnendatabase is een product ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
, Inhoudsopgave
Chronische jeuk 1
Inhoudsopgave 2
Startpagina Chronische jeuk 3
Etiologie 5
Diagnostiek 14
Lokale Therapie 26
Systemische Therapie 38
Psychologische behandeling 79
Therapie bij specifieke subgroepen 84
,Chronische jeuk
Startpagina Chronische jeuk
Introductie
Met deze richtlijn beogen wij de verschillende typen chronische jeuk te onderscheiden en een handleiding te
bieden voor de diagnostiek en behandeling ervan.
Algemene inleiding
Chronische jeuk is een veelvoorkomende klacht en geassocieerd met veel verschillende (huid)ziekten. De
prevalentie lijkt met de leeftijd toe te nemen, hoewel er geen goed opgezette epidemiologische studies zijn
verricht waaruit dit blijkt. Jeuk is vaak een moeilijk te behandelen symptoom en kan leiden tot een hoge
ziektelast en impact op de kwaliteit van leven.
De termen jeuk en pruritus worden als synoniemen beschouwd. Jeuk is gedefinieerd als de sensatie die
krabben uitlokt. Dit kan echter ook wrijven, knijpen of anderszins beschadigen van de huid zijn, met of zonder
hulp van een voorwerp. Als het langer dan 6 weken aanhoudt, spreekt men van chronische jeuk).
Etiologie
Chronische jeuk kan voorkomen als symptoom bij patiënten met een huidziekte, maar kan ook een uiting zijn
van systemische, neurologische en psychiatrische aandoeningen. Bij deze laatstgenoemde oorzaken kan de
huid er geheel normaal uitzien, of zijn alleen secundaire huidafwijkingen zoals excoriaties en bulten als gevolg
van krabben.
Diagnostiek
Goede diagnostiek is belangrijk om de oorzaak van de jeuk te achterhalen.
Lokale therapie
Bij chronische jeuk is het van belang om het onderliggende probleem te behandelen, zo mogelijk met
passende lokale therapie. Indifferente middelen/emollientia zijn eerste keus ter voorkoming en behandeling
van xerosis cutis en de chronische jeuk die als gevolg hiervan kan ontstaan.
Systemische therapie
Systemische interventies bij CP kunnen worden voorgeschreven op basis van voldoende bewijs voor
werkzaamheid en/of ruime klinische ervaring bij de voorschrijver.
Psychologische behandeling
De keuze van de specifieke interventies is toegespitst op de individuele patiënt. Bij psychiatrische
problematiek luidt de aanbeveling om een psycholoog/psychiater in een vroegtijdig stadium te betrekken.
Therapie bij specifieke subgroepen
Bij gebruik van lokale corticosteroïden bij ouderen is voorzichtigheid geboden gezien het risico op atrofie van
de huid. Bij zwangere vrouwen volgen wij het advies van Lareb.
UVB-lichttherapie valt te overwegen bij ouderen, daarbij rekening houdend met toegenomen fotosensitiviteit
of fototoxiciteit veroorzaakt door polyfarmacie.
PDF aangemaakt op 02-05-2023 3/88
, Chronische jeuk
Nieuwe aanbevelingen
-
Voor wie is deze richtlijn bedoeld?
De richtlijn is bedoeld voor alle betrokken beroepsgroepen. Voor huisartsen geldt primair de NHG-Standaard.
Als de huisarts bij patiënten met chronische jeuk niet meer met de NHG-Standaard uitkomt, kan de
huisartsen gebruikmaken van deze richtlijn.
Voor patiënten
Beschrijf hierin voor patiënten begrijpelijke taal wat het onderwerp is van de richtlijn en globaal welke
onderwerpen in de richtlijn geadresseerd zijn.
Meer informatie over chronische jeuk is te vinden op Thuisarts.
Toepassen
Benoem en verwijs hier naar stroomdiagrammen, websites, presentaties, filmpjes etc.
Stroomdiagram zal op de website van de NVDV geplaatst worden.
PDF aangemaakt op 02-05-2023 4/88
Deze richtlijn is tot stand gekomen op initiatief van Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie
© 2012 - 2023 Richtlijnendatabase is een product ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
, Inhoudsopgave
Chronische jeuk 1
Inhoudsopgave 2
Startpagina Chronische jeuk 3
Etiologie 5
Diagnostiek 14
Lokale Therapie 26
Systemische Therapie 38
Psychologische behandeling 79
Therapie bij specifieke subgroepen 84
,Chronische jeuk
Startpagina Chronische jeuk
Introductie
Met deze richtlijn beogen wij de verschillende typen chronische jeuk te onderscheiden en een handleiding te
bieden voor de diagnostiek en behandeling ervan.
Algemene inleiding
Chronische jeuk is een veelvoorkomende klacht en geassocieerd met veel verschillende (huid)ziekten. De
prevalentie lijkt met de leeftijd toe te nemen, hoewel er geen goed opgezette epidemiologische studies zijn
verricht waaruit dit blijkt. Jeuk is vaak een moeilijk te behandelen symptoom en kan leiden tot een hoge
ziektelast en impact op de kwaliteit van leven.
De termen jeuk en pruritus worden als synoniemen beschouwd. Jeuk is gedefinieerd als de sensatie die
krabben uitlokt. Dit kan echter ook wrijven, knijpen of anderszins beschadigen van de huid zijn, met of zonder
hulp van een voorwerp. Als het langer dan 6 weken aanhoudt, spreekt men van chronische jeuk).
Etiologie
Chronische jeuk kan voorkomen als symptoom bij patiënten met een huidziekte, maar kan ook een uiting zijn
van systemische, neurologische en psychiatrische aandoeningen. Bij deze laatstgenoemde oorzaken kan de
huid er geheel normaal uitzien, of zijn alleen secundaire huidafwijkingen zoals excoriaties en bulten als gevolg
van krabben.
Diagnostiek
Goede diagnostiek is belangrijk om de oorzaak van de jeuk te achterhalen.
Lokale therapie
Bij chronische jeuk is het van belang om het onderliggende probleem te behandelen, zo mogelijk met
passende lokale therapie. Indifferente middelen/emollientia zijn eerste keus ter voorkoming en behandeling
van xerosis cutis en de chronische jeuk die als gevolg hiervan kan ontstaan.
Systemische therapie
Systemische interventies bij CP kunnen worden voorgeschreven op basis van voldoende bewijs voor
werkzaamheid en/of ruime klinische ervaring bij de voorschrijver.
Psychologische behandeling
De keuze van de specifieke interventies is toegespitst op de individuele patiënt. Bij psychiatrische
problematiek luidt de aanbeveling om een psycholoog/psychiater in een vroegtijdig stadium te betrekken.
Therapie bij specifieke subgroepen
Bij gebruik van lokale corticosteroïden bij ouderen is voorzichtigheid geboden gezien het risico op atrofie van
de huid. Bij zwangere vrouwen volgen wij het advies van Lareb.
UVB-lichttherapie valt te overwegen bij ouderen, daarbij rekening houdend met toegenomen fotosensitiviteit
of fototoxiciteit veroorzaakt door polyfarmacie.
PDF aangemaakt op 02-05-2023 3/88
, Chronische jeuk
Nieuwe aanbevelingen
-
Voor wie is deze richtlijn bedoeld?
De richtlijn is bedoeld voor alle betrokken beroepsgroepen. Voor huisartsen geldt primair de NHG-Standaard.
Als de huisarts bij patiënten met chronische jeuk niet meer met de NHG-Standaard uitkomt, kan de
huisartsen gebruikmaken van deze richtlijn.
Voor patiënten
Beschrijf hierin voor patiënten begrijpelijke taal wat het onderwerp is van de richtlijn en globaal welke
onderwerpen in de richtlijn geadresseerd zijn.
Meer informatie over chronische jeuk is te vinden op Thuisarts.
Toepassen
Benoem en verwijs hier naar stroomdiagrammen, websites, presentaties, filmpjes etc.
Stroomdiagram zal op de website van de NVDV geplaatst worden.
PDF aangemaakt op 02-05-2023 4/88
