Passer Hoofdstuk 3: Ethisch onderzoek uitvoeren
Ethiek is het systeem van morele principes en standaarden. Ethische codes promoten respect en
veiligheid voor participanten. Ethiek is ook verweven met methodologie: het limiteert onderzoekers
in hun methoden (vb. je kunt niet kinderen in een bepaalde setting zetten omdat je wilt weten wat het met
ze doet). Daarnaast vergroot het de validiteit van een onderzoek, als je mensen dwingt om mee te
doen aan een onderzoek kan dit hun responsen beïnvloeden. Het is daarom ook van belang dat
mensen weten wat er met hun data gebeurt.
In het kort beïnvloedt de ethiek het algemeen vertrouwen in de wetenschap, het vertrouwen van
onderzoekers onder elkaar, de onderzoeksprocedures, het uit kunnen voeren van een onderzoek of
niet en de validiteit van de resultaten.
De Nuremberg code
In WOII zijn er door de Nazi’s veel experimenten uitgevoerd op gevangenen, voornamelijk om te
kijken hoe het lichaam reageert en hoe dit gebruikt zou kunnen worden in het leger. In 1947 werd
daarom de Nuremberg code opgesteld: een set aan ethische principes waaraan mensen zich moeten
houden bij medische onderzoeken. Wat betreft gedragsonderzoek:
Mensen moeten altijd vrijwillig meedoen en kunnen op elk moment stoppen.
Mensen moeten geïnformeerd worden over het onderzoek, het doel en de eventuele risico’s,
vóór ze hun toestemming geven.
Alle onnodige risico’s voor deelnemers moeten vermeden worden.
De resultaten moeten winstgevend zijn voor de maatschappij en zijn de potentiële risico’s
waard.
Alleen gekwalificeerde onderzoekers mogen experimenten uitvoeren.
Belmont report
Het Belmont report is een ethische code die de basis voor U.S. federale regulaties governing human
subjects research legt. Als federale bedrijven onderzoek funderen, moeten zij overeenstemmen met
deze regels.
Tuskegee Syphilis Study
2
In Alabama werden 600 arme zwarte mannen uitgekozen waarvan 3 syphilis had. De mannen die het
hadden, waren zich er overigens niet van bewust. De onderzoekers probeerden nooit serieus om de
mannen te genezen, omdat dit hun onderzoek zou beïnvloeden. Ook de lokale huisartsen van de
mannen mochten geen behandelingen geven. Als de deelnemer overleed, werd er aan de familie een
bedrag gegeven om autopsie uit te voeren. Toen dit aan het licht kwam, werden de regels
aangescherpt.
Principes en richtlijnen
De primaire ethische principes zijn:
Respect voor de participanten (zelf mogen beslissen),
Winstgevend voor een doel (ook: minimaliseren van risico’s),
Gerechtigheid (iedereen mag therapie ondergaan en niet uitgesloten worden of uitgebuit
worden).
De richtlijnen zijn:
Het verkrijgen van toestemming (consent) van participanten,
Het toetsen van de risico’s en winsten van onderzoeksprojecten,
Het selecteren van participanten op een juiste manier.
1
Ethiek is het systeem van morele principes en standaarden. Ethische codes promoten respect en
veiligheid voor participanten. Ethiek is ook verweven met methodologie: het limiteert onderzoekers
in hun methoden (vb. je kunt niet kinderen in een bepaalde setting zetten omdat je wilt weten wat het met
ze doet). Daarnaast vergroot het de validiteit van een onderzoek, als je mensen dwingt om mee te
doen aan een onderzoek kan dit hun responsen beïnvloeden. Het is daarom ook van belang dat
mensen weten wat er met hun data gebeurt.
In het kort beïnvloedt de ethiek het algemeen vertrouwen in de wetenschap, het vertrouwen van
onderzoekers onder elkaar, de onderzoeksprocedures, het uit kunnen voeren van een onderzoek of
niet en de validiteit van de resultaten.
De Nuremberg code
In WOII zijn er door de Nazi’s veel experimenten uitgevoerd op gevangenen, voornamelijk om te
kijken hoe het lichaam reageert en hoe dit gebruikt zou kunnen worden in het leger. In 1947 werd
daarom de Nuremberg code opgesteld: een set aan ethische principes waaraan mensen zich moeten
houden bij medische onderzoeken. Wat betreft gedragsonderzoek:
Mensen moeten altijd vrijwillig meedoen en kunnen op elk moment stoppen.
Mensen moeten geïnformeerd worden over het onderzoek, het doel en de eventuele risico’s,
vóór ze hun toestemming geven.
Alle onnodige risico’s voor deelnemers moeten vermeden worden.
De resultaten moeten winstgevend zijn voor de maatschappij en zijn de potentiële risico’s
waard.
Alleen gekwalificeerde onderzoekers mogen experimenten uitvoeren.
Belmont report
Het Belmont report is een ethische code die de basis voor U.S. federale regulaties governing human
subjects research legt. Als federale bedrijven onderzoek funderen, moeten zij overeenstemmen met
deze regels.
Tuskegee Syphilis Study
2
In Alabama werden 600 arme zwarte mannen uitgekozen waarvan 3 syphilis had. De mannen die het
hadden, waren zich er overigens niet van bewust. De onderzoekers probeerden nooit serieus om de
mannen te genezen, omdat dit hun onderzoek zou beïnvloeden. Ook de lokale huisartsen van de
mannen mochten geen behandelingen geven. Als de deelnemer overleed, werd er aan de familie een
bedrag gegeven om autopsie uit te voeren. Toen dit aan het licht kwam, werden de regels
aangescherpt.
Principes en richtlijnen
De primaire ethische principes zijn:
Respect voor de participanten (zelf mogen beslissen),
Winstgevend voor een doel (ook: minimaliseren van risico’s),
Gerechtigheid (iedereen mag therapie ondergaan en niet uitgesloten worden of uitgebuit
worden).
De richtlijnen zijn:
Het verkrijgen van toestemming (consent) van participanten,
Het toetsen van de risico’s en winsten van onderzoeksprojecten,
Het selecteren van participanten op een juiste manier.
1
