Deze pdf is gepubliceerd op 21-04-2023 om 16:33. Bekijk de meest actuele versie op
www.ggzstandaarden.nlhttps://www.ggzstandaarden.nl/zorgstandaarden/bipolaire-stoornissen-
zorgstandaard-2017
Autorisatiedatum 19-10-2017 Beoordelingsdatum 17-06-2022
Zorgstandaard
Bipolaire stoornissen
(zorgstandaard 2017)
, Zorgstandaard Bipolaire stoornissen (zorgstandaard 2017)
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 2
1. Introductie 7
1.1 Introductie 7
1.2 Leeswijzer 7
1.2.1 Gebruik van termen: professional-behandelaar-zorgverlener 7
1.2.2 Gebruik van termen: stoornis-aandoening 7
2. Over bipolaire stoornissen 8
2.1 Wat is een bipolaire stoornis 8
2.1.1 Kenmerken 8
2.1.2 Manische periode 8
2.1.3 Hypomanische periode 8
2.1.4 Depressieve episode 9
2.1.5 Psychotische verschijnselen 9
2.1.6 Subtypen van een bipolaire stoornis 9
2.1.7 Varianten van een bipolaire stoornis 9
2.1.8 Model voor fasering van de bipolaire stoornis 9
2.1.9 Model voor stadiëring van de bipolaire stoornis 10
2.1.10 Opmerkingen bij de modellen 11
2.1.11 Herstel binnen de fasen en stadia 11
2.1.12 Combinatie van modellen 11
2.1.13 Jeugdigen met een bipolaire stoornis 11
2.2 Prevalentie 11
2.3 Beloop 12
2.4 Gevolgen 12
2.4.1 Invloed op het maatschappelijk functioneren 12
2.4.2 Invloed op de persoon 12
2.4.3 Invloed op naastbetrokkenen 12
2.4.4 Invloed op de maatschappij 12
3. Vroege onderkenning en preventie 13
3.1 Vroege herkenning 13
3.1.1 Risicogroepen 13
3.1.2 Voortekenen (prodromen) 13
3.1.3 Vroege opsporing 13
3.1.4 Instrumenten voor vroege opsporing 13
3.2 Preventie 13
4. Diagnostiek en monitoring 14
4.1 Classificatie is geen diagnose 14
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 21-04-2023 om 16:33 2
, Zorgstandaard Bipolaire stoornissen (zorgstandaard 2017)
4.2 Uitdagingen bij diagnostiek 14
4.3 Hulpmiddelen diagnostisch onderzoek 14
4.4 Lichamelijke oorzaken 14
4.5 Comorbiditeit 14
4.6 Subtypen I en II 15
4.7 Varianten van een bipolaire stoornis 15
4.8 Rapid cycling 15
4.9 Twijfel over diagnose 15
4.10 Diagnostiek bij jeugdigen 15
4.11 Diagnostiek bij ouderen 15
4.12 Monitoring 15
4.12.1 Monitoring tijdens psychotherapie 15
5. Behandeling en begeleiding 17
5.1 Algemene aandachtspunten bij behandeling 17
5.1.1 Afbakening 17
5.1.2 Gezamenlijke besluitvorming 17
5.1.3 Betrekken van naasten 17
5.1.4 Rapportage in dossier 17
5.2 Individueel zorgplan 17
5.3 Behandeling in hoofdlijnen 17
5.3.1 Afhankelijk van fase en stadium 17
5.3.2 Behandelbeslissingen 18
5.3.3 Reguliere behandeling 18
5.3.4 Aandacht voor lichamelijke klachten 18
5.4 Acute behandeling 18
5.5 Voortgezette behandeling 18
5.5.1 Inzicht en vaardigheden vergroten 18
5.5.2 Leren omgaan met (het hebben van) de aandoening 18
5.5.3 Begeleiding naar zelfmanagement 19
5.6 Onderhoudsbehandeling 19
5.6.1 Begeleiding naar zelfmanagement 19
5.7 Somatische screening 19
5.8 Zelfmanagement 19
5.9 Psycho-educatie 20
5.9.1 Individuele psycho-educatie 20
5.9.2 Groepspsycho-educatie 20
5.9.3 Psycho-edcatie door patiëntenorganisatie Plusminus 20
5.10 Eerste-stap interventies 20
5.11 Psychosociale behandeling 20
5.11.1 Ondersteuning bij het dagelijks leven 20
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 21-04-2023 om 16:33 3
, Zorgstandaard Bipolaire stoornissen (zorgstandaard 2017)
5.11.2 Aandacht voor naasten 20
5.11.3 Langdurige ondersteuning 21
5.11.4 Te betrekken organisaties 21
5.12 Psychologische en psychotherapeutische behandeling 21
5.12.1 Doel en effectiviteit 21
5.12.2 Acute fase 21
5.12.3 Voortgezette en onderhoudsfase 21
5.12.4 Specifieke therapievormen gericht op de bipolaire stoornis 21
5.12.5 Trauma 21
5.12.6 Behandeling van psychotische verschijnselen 22
5.13 Medicamenteuze behandeling 22
5.13.1 Wanneer medicatie en welke medicatie 22
5.13.2 Acute fase - manische episode 22
5.13.3 Acute fase - depressieve episode 22
5.13.4 Medicatie als onderhoudsbehandeling 23
5.13.5 Bloedonderzoek 23
5.13.6 Bijwerkingen 23
5.13.7 Veranderen of stoppen van medicatie 23
5.13.8 Gezamenlijke besluitvorming bij medicamenteuze behandeling 23
5.13.9 Behandeling zonder medicatie 23
5.14 Combinatiebehandeling 24
5.14.1 Lichttherapie 24
5.14.2 ECT 24
5.15 Vaktherapie 24
5.16 Innovatieve en experimentele behandelingen 24
5.17 Complementaire en aanvullende behandelwijzen 24
5.17.1 Geen vervanging, maar wel van toegevoegde waarde 24
5.17.2 Rol behandelaar 24
5.18 Behandeling bij jeugdigen 25
5.19 Behandeling bij ouderen 25
5.20 Kinderwens en zwangerschap bij bipolaire stoornis 25
5.20.1 Kinderwens 25
5.20.2 Aanpassing behandeling 25
5.20.3 Rondom de bevalling 25
6. Herstel, participatie en re-integratie 26
6.1 Herstel 26
6.1.1 Maatschappelijk herstel 26
6.1.2 Persoonlijk herstel 26
6.1.3 Herstelondersteunende zorg 26
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 21-04-2023 om 16:33 4
www.ggzstandaarden.nlhttps://www.ggzstandaarden.nl/zorgstandaarden/bipolaire-stoornissen-
zorgstandaard-2017
Autorisatiedatum 19-10-2017 Beoordelingsdatum 17-06-2022
Zorgstandaard
Bipolaire stoornissen
(zorgstandaard 2017)
, Zorgstandaard Bipolaire stoornissen (zorgstandaard 2017)
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 2
1. Introductie 7
1.1 Introductie 7
1.2 Leeswijzer 7
1.2.1 Gebruik van termen: professional-behandelaar-zorgverlener 7
1.2.2 Gebruik van termen: stoornis-aandoening 7
2. Over bipolaire stoornissen 8
2.1 Wat is een bipolaire stoornis 8
2.1.1 Kenmerken 8
2.1.2 Manische periode 8
2.1.3 Hypomanische periode 8
2.1.4 Depressieve episode 9
2.1.5 Psychotische verschijnselen 9
2.1.6 Subtypen van een bipolaire stoornis 9
2.1.7 Varianten van een bipolaire stoornis 9
2.1.8 Model voor fasering van de bipolaire stoornis 9
2.1.9 Model voor stadiëring van de bipolaire stoornis 10
2.1.10 Opmerkingen bij de modellen 11
2.1.11 Herstel binnen de fasen en stadia 11
2.1.12 Combinatie van modellen 11
2.1.13 Jeugdigen met een bipolaire stoornis 11
2.2 Prevalentie 11
2.3 Beloop 12
2.4 Gevolgen 12
2.4.1 Invloed op het maatschappelijk functioneren 12
2.4.2 Invloed op de persoon 12
2.4.3 Invloed op naastbetrokkenen 12
2.4.4 Invloed op de maatschappij 12
3. Vroege onderkenning en preventie 13
3.1 Vroege herkenning 13
3.1.1 Risicogroepen 13
3.1.2 Voortekenen (prodromen) 13
3.1.3 Vroege opsporing 13
3.1.4 Instrumenten voor vroege opsporing 13
3.2 Preventie 13
4. Diagnostiek en monitoring 14
4.1 Classificatie is geen diagnose 14
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 21-04-2023 om 16:33 2
, Zorgstandaard Bipolaire stoornissen (zorgstandaard 2017)
4.2 Uitdagingen bij diagnostiek 14
4.3 Hulpmiddelen diagnostisch onderzoek 14
4.4 Lichamelijke oorzaken 14
4.5 Comorbiditeit 14
4.6 Subtypen I en II 15
4.7 Varianten van een bipolaire stoornis 15
4.8 Rapid cycling 15
4.9 Twijfel over diagnose 15
4.10 Diagnostiek bij jeugdigen 15
4.11 Diagnostiek bij ouderen 15
4.12 Monitoring 15
4.12.1 Monitoring tijdens psychotherapie 15
5. Behandeling en begeleiding 17
5.1 Algemene aandachtspunten bij behandeling 17
5.1.1 Afbakening 17
5.1.2 Gezamenlijke besluitvorming 17
5.1.3 Betrekken van naasten 17
5.1.4 Rapportage in dossier 17
5.2 Individueel zorgplan 17
5.3 Behandeling in hoofdlijnen 17
5.3.1 Afhankelijk van fase en stadium 17
5.3.2 Behandelbeslissingen 18
5.3.3 Reguliere behandeling 18
5.3.4 Aandacht voor lichamelijke klachten 18
5.4 Acute behandeling 18
5.5 Voortgezette behandeling 18
5.5.1 Inzicht en vaardigheden vergroten 18
5.5.2 Leren omgaan met (het hebben van) de aandoening 18
5.5.3 Begeleiding naar zelfmanagement 19
5.6 Onderhoudsbehandeling 19
5.6.1 Begeleiding naar zelfmanagement 19
5.7 Somatische screening 19
5.8 Zelfmanagement 19
5.9 Psycho-educatie 20
5.9.1 Individuele psycho-educatie 20
5.9.2 Groepspsycho-educatie 20
5.9.3 Psycho-edcatie door patiëntenorganisatie Plusminus 20
5.10 Eerste-stap interventies 20
5.11 Psychosociale behandeling 20
5.11.1 Ondersteuning bij het dagelijks leven 20
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 21-04-2023 om 16:33 3
, Zorgstandaard Bipolaire stoornissen (zorgstandaard 2017)
5.11.2 Aandacht voor naasten 20
5.11.3 Langdurige ondersteuning 21
5.11.4 Te betrekken organisaties 21
5.12 Psychologische en psychotherapeutische behandeling 21
5.12.1 Doel en effectiviteit 21
5.12.2 Acute fase 21
5.12.3 Voortgezette en onderhoudsfase 21
5.12.4 Specifieke therapievormen gericht op de bipolaire stoornis 21
5.12.5 Trauma 21
5.12.6 Behandeling van psychotische verschijnselen 22
5.13 Medicamenteuze behandeling 22
5.13.1 Wanneer medicatie en welke medicatie 22
5.13.2 Acute fase - manische episode 22
5.13.3 Acute fase - depressieve episode 22
5.13.4 Medicatie als onderhoudsbehandeling 23
5.13.5 Bloedonderzoek 23
5.13.6 Bijwerkingen 23
5.13.7 Veranderen of stoppen van medicatie 23
5.13.8 Gezamenlijke besluitvorming bij medicamenteuze behandeling 23
5.13.9 Behandeling zonder medicatie 23
5.14 Combinatiebehandeling 24
5.14.1 Lichttherapie 24
5.14.2 ECT 24
5.15 Vaktherapie 24
5.16 Innovatieve en experimentele behandelingen 24
5.17 Complementaire en aanvullende behandelwijzen 24
5.17.1 Geen vervanging, maar wel van toegevoegde waarde 24
5.17.2 Rol behandelaar 24
5.18 Behandeling bij jeugdigen 25
5.19 Behandeling bij ouderen 25
5.20 Kinderwens en zwangerschap bij bipolaire stoornis 25
5.20.1 Kinderwens 25
5.20.2 Aanpassing behandeling 25
5.20.3 Rondom de bevalling 25
6. Herstel, participatie en re-integratie 26
6.1 Herstel 26
6.1.1 Maatschappelijk herstel 26
6.1.2 Persoonlijk herstel 26
6.1.3 Herstelondersteunende zorg 26
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 21-04-2023 om 16:33 4
