Trauma en veerkracht – hulpverlenen bij schokkende gebeurtenissen
Na een ingrijpende gebeurtenis is er een grote behoefte aan relatie (binding). De eigen omgeving en
de eerstelijnshulpverleners (zorg waarvan iedereen gebruik kan maken zonder verwijzing. Bijv.
huisarts, tandarts, fysio, apotheek, thuisverpleging, maatschappelijk werk, consultatiebureau) zijn erg
belangrijk en hard nodig. Zij kunnen goede ondersteuning bieden.
Hoofdstuk 1. Geschiedenis
1. Vrouwen met hysterie (onbegrijpelijke en onverklaarbare symptomen) werd gezien als
aanstellerij.
2. Ze kwamen erachter dat het hielp om erover te praten. Zo verminderde de symptomen.
3. Na de Eerste Wereldoorlog soldaten hadden klachten (shellshock). Enkele jaren na de
oorlog zwakte de belangstelling weer af.
4. Na de Tweed Wereldoorlog weer klachten van soldaten. Onderzoek kwam weer op gang.
5. Dankzij inzet van oorlogsveteranen is het begrip PTSS alom gevestigd.
6. 1980 kwamen ze erachter dat de symptomen van soldaten en de vrouwen hetzelfde
waren. legde de basis voor onze huidige visie op psychisch trauma.
In Nederland is er niet genoeg aandacht voor preventie en voor een normale gezonde verwerking.
Hoofdstuk 2. De illusie van onkwetsbaarheid
We leven in een maatschappij waarin we het liefst de confrontatie met moeilijke zaken vermijden.
De media laat dingen zien die niet kloppen. Zo glijden we langzaam af naar een niet- realistische
wereld, waarin de echte zaken van onze buren en onze eigen straat aan ons voorbijgaan.
We hebben geen idee meer van gevaar en we denken onbewust dat we de knop zomaar om kunnen
zetten wanneer het niet leuk meer is. Illusie van onkwetsbaarheid = we denken dat ons leven
voorspelbaar is. We hebben zelfs de illusie dat we weten waar we volgend jaar op een bepaalde
datum zullen zijn. Deze voorspelbaarheid is een bekend verschijnsel omdat we juist in deze
voorspelbaarheid onze levensplannen maken. Dit noem je illusie van onkwetsbaarheid.
De illusie van onkwetsbaarheid zorgt ervoor dat we ons veilig voelen. Als er dan toch iets gebeurt,
ervaren we dat als enorme schok omdat we dachten dat ons niks zou overkomen.
Hoofdstuk 3. Beroepshouding voor de hulpverlening
Het is belangrijk om het meemaken van een ingrijpende gebeurtenis met iemand te delen. Soms kan
het delen met een dierbare al genoeg zijn, soms kan het helpen om met een deskundige wat
uitgebreider naar de gebeurtenis te kijken.
Het is belangrijk om empathie te tonen. Duyndam geeft aan dat er verschillen zijn in empathie. Twee
vormen van emoties die bij empathie een grote rol spelen:
1. Actuele emotie emotie die voortkomt en beleef wordt naar aanleiding van een actuele
gebeurtenis van de hulpverlener, bijvoorbeeld een recent verlies.
2. Potentiële emotie die komt meer vanuit een meeleven met de cliënt, maar een verwerkte
emotie is van de hulpverlener. Hij kan deze ervaring gebruiken om zich mee te bewegen met
de cliënt. Hij laat zijn emotie duidelijk aan de cliënt zien zonder dat de emotie van de cliënt
ook zijn emotie wordt.
Iemand die zich inleeft in het verdriet van de ander beleeft niet zijn actuele gevoelens van verdriet,
maar zijn potentiële.
Na een ingrijpende gebeurtenis is er een grote behoefte aan relatie (binding). De eigen omgeving en
de eerstelijnshulpverleners (zorg waarvan iedereen gebruik kan maken zonder verwijzing. Bijv.
huisarts, tandarts, fysio, apotheek, thuisverpleging, maatschappelijk werk, consultatiebureau) zijn erg
belangrijk en hard nodig. Zij kunnen goede ondersteuning bieden.
Hoofdstuk 1. Geschiedenis
1. Vrouwen met hysterie (onbegrijpelijke en onverklaarbare symptomen) werd gezien als
aanstellerij.
2. Ze kwamen erachter dat het hielp om erover te praten. Zo verminderde de symptomen.
3. Na de Eerste Wereldoorlog soldaten hadden klachten (shellshock). Enkele jaren na de
oorlog zwakte de belangstelling weer af.
4. Na de Tweed Wereldoorlog weer klachten van soldaten. Onderzoek kwam weer op gang.
5. Dankzij inzet van oorlogsveteranen is het begrip PTSS alom gevestigd.
6. 1980 kwamen ze erachter dat de symptomen van soldaten en de vrouwen hetzelfde
waren. legde de basis voor onze huidige visie op psychisch trauma.
In Nederland is er niet genoeg aandacht voor preventie en voor een normale gezonde verwerking.
Hoofdstuk 2. De illusie van onkwetsbaarheid
We leven in een maatschappij waarin we het liefst de confrontatie met moeilijke zaken vermijden.
De media laat dingen zien die niet kloppen. Zo glijden we langzaam af naar een niet- realistische
wereld, waarin de echte zaken van onze buren en onze eigen straat aan ons voorbijgaan.
We hebben geen idee meer van gevaar en we denken onbewust dat we de knop zomaar om kunnen
zetten wanneer het niet leuk meer is. Illusie van onkwetsbaarheid = we denken dat ons leven
voorspelbaar is. We hebben zelfs de illusie dat we weten waar we volgend jaar op een bepaalde
datum zullen zijn. Deze voorspelbaarheid is een bekend verschijnsel omdat we juist in deze
voorspelbaarheid onze levensplannen maken. Dit noem je illusie van onkwetsbaarheid.
De illusie van onkwetsbaarheid zorgt ervoor dat we ons veilig voelen. Als er dan toch iets gebeurt,
ervaren we dat als enorme schok omdat we dachten dat ons niks zou overkomen.
Hoofdstuk 3. Beroepshouding voor de hulpverlening
Het is belangrijk om het meemaken van een ingrijpende gebeurtenis met iemand te delen. Soms kan
het delen met een dierbare al genoeg zijn, soms kan het helpen om met een deskundige wat
uitgebreider naar de gebeurtenis te kijken.
Het is belangrijk om empathie te tonen. Duyndam geeft aan dat er verschillen zijn in empathie. Twee
vormen van emoties die bij empathie een grote rol spelen:
1. Actuele emotie emotie die voortkomt en beleef wordt naar aanleiding van een actuele
gebeurtenis van de hulpverlener, bijvoorbeeld een recent verlies.
2. Potentiële emotie die komt meer vanuit een meeleven met de cliënt, maar een verwerkte
emotie is van de hulpverlener. Hij kan deze ervaring gebruiken om zich mee te bewegen met
de cliënt. Hij laat zijn emotie duidelijk aan de cliënt zien zonder dat de emotie van de cliënt
ook zijn emotie wordt.
Iemand die zich inleeft in het verdriet van de ander beleeft niet zijn actuele gevoelens van verdriet,
maar zijn potentiële.
