Deze pdf is gepubliceerd op 14-04-2023 om 11:15. Bekijk de meest actuele versie op
www.ggzstandaarden.nlhttps://www.ggzstandaarden.nl/zorgstandaarden/psychose
Autorisatiedatum 26-10-2017 Beoordelingsdatum 18-06-2021
Zorgstandaard
Psychose
, Zorgstandaard Psychose
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 2
1. Introductie 7
1.1 Introductie 7
2. Over psychotische stoornissen 9
2.1 Wat is een psychose 9
2.2 Kenmerken, symptomen en verschijnselen 9
2.3 Prevalentie en incidentie 10
2.4 Oorzaken 11
2.5 Bijkomende psychiatrische problemen 11
2.6 Beloop en prognose 11
2.7 Klinische stadiëring 12
2.8 Prognose en duur van de onbehandelde psychose (DOP) 13
2.9 Classificatie EPA - Ernstige Psychische aandoeningen 13
2.10 Maatschappelijke gevolgen 14
3. Vroege onderkenning en preventie 15
3.1 Vroege onderkenning 15
3.1.1 Vroege onderkenning 15
3.1.2 Screening en diagnostiek van UHR-status: case-finding 15
3.2 Preventie 16
3.2.1 Via beïnvloeden risicofactoren UHR (secundaire preventie) 16
3.2.2 Overige paden naar psychosezorg: regulier en acuut 17
4. Diagnostiek en monitoring 18
4.1 Diagnostiek 18
4.1.1 Diagnostiek 18
4.1.2 Individueel, categoriaal en dimensionaal profiel 18
4.1.3 Individueel profiel 18
4.1.4 Dimensionaal profiel 19
4.1.5 Categoriaal profiel 20
4.1.6 Het belang van heteroanamnese 20
4.1.7 Stadium specifieke aanvullingen 20
4.1.8 Onderscheid 21
4.2 Monitoring 21
4.2.1 Waarom monitoring 21
4.2.2 Frequentie monitoring 22
4.2.3 Wijze van monitoring 22
4.3 Verwijzingen 22
5. Behandeling en begeleiding 23
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 11:15 2
, Zorgstandaard Psychose
5.1 Uitgangspunten voor goede zorg 23
5.1.1 Kernelementen van de zorg 23
5.1.2 Indeling naar beloop 25
5.2 Behandelmogelijkheden 25
5.2.1 Symptomen, zorgbehoeften en behandelopties 25
5.3 Zelfmanagement 28
5.4 Psycho-educatie 29
5.4.1 Doel psycho-educatie bij psychotische stoornissen 29
5.4.2 Samenwerken met familie en/of naasten 30
5.4.3 Psycho-educatie in stadium I en II 31
5.4.4 Psycho-educatie in stadium III en IV 31
5.5 Eerste-stap interventies 31
5.5.1 Eerste verkennende gesprekken 32
5.6 Psychosociale behandeling 32
5.6.1 Terugvalpreventie en voorkomen heropnames 32
5.6.2 Leefstijl(problemen) 33
5.6.3 Relaties, intimiteit en seksualiteit 33
5.6.4 Zelfbeschadiging en suïcidaliteit 33
5.6.5 Ondersteuning bij persoonlijk en maatschappelijk herstel 34
5.7 Psychologische en psychotherapeutische behandeling 34
5.7.1 Subklinisch psychotische symptomen (UHR-groep) 34
5.7.2 Psychotische symptomen 34
5.7.3 Negatieve symptomen 35
5.7.4 Cognitieve symptomen 36
5.7.5 Affectieve symptomen 36
5.7.6 Problematisch middelengebruik of verslaving 37
5.7.7 Zelfstigma 37
5.7.8 Zelfbeschadiging en suïcidaliteit 38
5.8 Medicamenteuze behandeling 39
5.8.1 Psychotische symptomen 39
5.8.2 Negatieve symptomen 41
5.8.3 Cognitieve symptomen 41
5.8.4 Acute opwinding 42
5.8.5 Affectieve symptomen 42
5.8.6 Omgaan met bijwerkingen 42
5.8.7 Evaluatie en medicatiemonitoring 43
5.9 Combinatiebehandeling 44
5.9.1 Aanhoudende ernstige symptomen en catatonie 44
5.9.2 Auditieve hallucinaties 44
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 11:15 3
, Zorgstandaard Psychose
5.10 Vaktherapie 45
5.10.1 Negatieve symptomen 45
5.10.2 Overgewicht en/of slechte lichamelijke conditie 45
5.10.3 Spanningsklachten 45
5.10.4 Affectieve symptomen 45
5.11 Complementaire en aanvullende behandelwijzen 46
6. Herstel, participatie en re-integratie 47
6.1 Herstel 47
6.1.1 Herstelondersteuning 47
6.2 Participatie 48
6.2.1 Algemene rehabilitatiebenaderingen 50
6.2.2 Hersteldoelen of zorgbehoeften op specifieke domeinen 51
6.2.3 Wonen 51
6.2.4 Relaties en sociale contacten 52
6.2.5 Werken of opleiding 54
6.2.6 Beschut werk en vrijwilligerswerk 54
6.2.7 Dagbesteding/activering en vrije tijd 55
6.3 Re-integratie 55
7. Samenhang met andere kwaliteitsstandaarden 56
7.1 Specifieke aanbevelingen 56
7.2 Generieke module Assertieve en verplichte zorg 56
7.3 Generieke module Acute psychiatrie 56
7.3.1 Emotionele presentie, spiegelen, feedback en grenzen stellen 57
7.4 Generieke module Diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag 57
7.4.1 Stadiaspecifiek 59
7.5 Generieke module Samenwerking en ondersteuning naasten van mensen met psychische problematiek 60
7.5.1 Acute (eerste) psychose waarbij de familie en/of naasten wel en de patiënt geen hulp zoekt 60
7.5.2 Crisis in de familie en crisisgedrag 61
7.5.3 Conflicten over de mate van autonomie van de patiënt en de rol van de hulpverlener 61
7.6 Andere relevante generieke modules 62
8. Organisatie van zorg 63
8.1 Zorgstandaard onafhankelijke aspecten 63
8.1.1 Echelonering en gepast gebruik 63
8.1.2 Regiebehandelaar 64
8.1.3 Overdracht & consultatie 65
8.1.4 Informatie-uitwisseling 65
8.1.5 Toegankelijkheid 65
8.1.6 Keuzevrijheid 66
8.1.7 Onafhankelijke patiëntenondersteuning 67
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 11:15 4
www.ggzstandaarden.nlhttps://www.ggzstandaarden.nl/zorgstandaarden/psychose
Autorisatiedatum 26-10-2017 Beoordelingsdatum 18-06-2021
Zorgstandaard
Psychose
, Zorgstandaard Psychose
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 2
1. Introductie 7
1.1 Introductie 7
2. Over psychotische stoornissen 9
2.1 Wat is een psychose 9
2.2 Kenmerken, symptomen en verschijnselen 9
2.3 Prevalentie en incidentie 10
2.4 Oorzaken 11
2.5 Bijkomende psychiatrische problemen 11
2.6 Beloop en prognose 11
2.7 Klinische stadiëring 12
2.8 Prognose en duur van de onbehandelde psychose (DOP) 13
2.9 Classificatie EPA - Ernstige Psychische aandoeningen 13
2.10 Maatschappelijke gevolgen 14
3. Vroege onderkenning en preventie 15
3.1 Vroege onderkenning 15
3.1.1 Vroege onderkenning 15
3.1.2 Screening en diagnostiek van UHR-status: case-finding 15
3.2 Preventie 16
3.2.1 Via beïnvloeden risicofactoren UHR (secundaire preventie) 16
3.2.2 Overige paden naar psychosezorg: regulier en acuut 17
4. Diagnostiek en monitoring 18
4.1 Diagnostiek 18
4.1.1 Diagnostiek 18
4.1.2 Individueel, categoriaal en dimensionaal profiel 18
4.1.3 Individueel profiel 18
4.1.4 Dimensionaal profiel 19
4.1.5 Categoriaal profiel 20
4.1.6 Het belang van heteroanamnese 20
4.1.7 Stadium specifieke aanvullingen 20
4.1.8 Onderscheid 21
4.2 Monitoring 21
4.2.1 Waarom monitoring 21
4.2.2 Frequentie monitoring 22
4.2.3 Wijze van monitoring 22
4.3 Verwijzingen 22
5. Behandeling en begeleiding 23
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 11:15 2
, Zorgstandaard Psychose
5.1 Uitgangspunten voor goede zorg 23
5.1.1 Kernelementen van de zorg 23
5.1.2 Indeling naar beloop 25
5.2 Behandelmogelijkheden 25
5.2.1 Symptomen, zorgbehoeften en behandelopties 25
5.3 Zelfmanagement 28
5.4 Psycho-educatie 29
5.4.1 Doel psycho-educatie bij psychotische stoornissen 29
5.4.2 Samenwerken met familie en/of naasten 30
5.4.3 Psycho-educatie in stadium I en II 31
5.4.4 Psycho-educatie in stadium III en IV 31
5.5 Eerste-stap interventies 31
5.5.1 Eerste verkennende gesprekken 32
5.6 Psychosociale behandeling 32
5.6.1 Terugvalpreventie en voorkomen heropnames 32
5.6.2 Leefstijl(problemen) 33
5.6.3 Relaties, intimiteit en seksualiteit 33
5.6.4 Zelfbeschadiging en suïcidaliteit 33
5.6.5 Ondersteuning bij persoonlijk en maatschappelijk herstel 34
5.7 Psychologische en psychotherapeutische behandeling 34
5.7.1 Subklinisch psychotische symptomen (UHR-groep) 34
5.7.2 Psychotische symptomen 34
5.7.3 Negatieve symptomen 35
5.7.4 Cognitieve symptomen 36
5.7.5 Affectieve symptomen 36
5.7.6 Problematisch middelengebruik of verslaving 37
5.7.7 Zelfstigma 37
5.7.8 Zelfbeschadiging en suïcidaliteit 38
5.8 Medicamenteuze behandeling 39
5.8.1 Psychotische symptomen 39
5.8.2 Negatieve symptomen 41
5.8.3 Cognitieve symptomen 41
5.8.4 Acute opwinding 42
5.8.5 Affectieve symptomen 42
5.8.6 Omgaan met bijwerkingen 42
5.8.7 Evaluatie en medicatiemonitoring 43
5.9 Combinatiebehandeling 44
5.9.1 Aanhoudende ernstige symptomen en catatonie 44
5.9.2 Auditieve hallucinaties 44
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 11:15 3
, Zorgstandaard Psychose
5.10 Vaktherapie 45
5.10.1 Negatieve symptomen 45
5.10.2 Overgewicht en/of slechte lichamelijke conditie 45
5.10.3 Spanningsklachten 45
5.10.4 Affectieve symptomen 45
5.11 Complementaire en aanvullende behandelwijzen 46
6. Herstel, participatie en re-integratie 47
6.1 Herstel 47
6.1.1 Herstelondersteuning 47
6.2 Participatie 48
6.2.1 Algemene rehabilitatiebenaderingen 50
6.2.2 Hersteldoelen of zorgbehoeften op specifieke domeinen 51
6.2.3 Wonen 51
6.2.4 Relaties en sociale contacten 52
6.2.5 Werken of opleiding 54
6.2.6 Beschut werk en vrijwilligerswerk 54
6.2.7 Dagbesteding/activering en vrije tijd 55
6.3 Re-integratie 55
7. Samenhang met andere kwaliteitsstandaarden 56
7.1 Specifieke aanbevelingen 56
7.2 Generieke module Assertieve en verplichte zorg 56
7.3 Generieke module Acute psychiatrie 56
7.3.1 Emotionele presentie, spiegelen, feedback en grenzen stellen 57
7.4 Generieke module Diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag 57
7.4.1 Stadiaspecifiek 59
7.5 Generieke module Samenwerking en ondersteuning naasten van mensen met psychische problematiek 60
7.5.1 Acute (eerste) psychose waarbij de familie en/of naasten wel en de patiënt geen hulp zoekt 60
7.5.2 Crisis in de familie en crisisgedrag 61
7.5.3 Conflicten over de mate van autonomie van de patiënt en de rol van de hulpverlener 61
7.6 Andere relevante generieke modules 62
8. Organisatie van zorg 63
8.1 Zorgstandaard onafhankelijke aspecten 63
8.1.1 Echelonering en gepast gebruik 63
8.1.2 Regiebehandelaar 64
8.1.3 Overdracht & consultatie 65
8.1.4 Informatie-uitwisseling 65
8.1.5 Toegankelijkheid 65
8.1.6 Keuzevrijheid 66
8.1.7 Onafhankelijke patiëntenondersteuning 67
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 11:15 4
