Deze pdf is gepubliceerd op 07-12-2022 om 09:22. Bekijk de meest actuele versie op
www.ggzstandaarden.nl/zorgstandaarden/persoonlijkheidsstoornissen-zorgstandaard-2017
Autorisatiedatum 20-11-2017 Beoordelingsdatum 17-06-2022
Zorgstandaard
Persoonlijkheidsstoornissen
(zorgstandaard 2017)
, Zorgstandaard Persoonlijkheidsstoornissen (zorgstandaard 2017)
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 2
1. Introductie 6
1.1 Introductie 6
2. Over persoonlijkheidsstoornissen 8
2.1 Wat is een persoonlijkheidsstoornis 8
2.1.1 Kenmerken 8
2.1.2 Algemene criteria voor een persoonlijkheidsstoornis (DSM-5) 9
2.1.3 Cluster A-, B- en C-persoonlijkheidsstoornissen (DSM-5) 9
2.2 Prevalentie 10
2.3 Oorzaken en risicofactoren 10
2.4 Beloop 11
2.5 Comorbiditeit 11
2.6 Kwaliteit van leven 12
2.7 Invloed op maatschappelijk functioneren 12
2.8 Invloed op familie en anderen 12
2.9 Maatschappelijke gevolgen 12
3. Vroege onderkenning en preventie 13
3.1 Vroege onderkenning 13
3.2 Preventie 13
4. Diagnostiek en monitoring 15
4.1 Diagnostiek 15
4.1.1 Het diagnostisch proces 15
4.1.2 Kennismaking en inventarisatie 15
4.1.3 Classificatie 16
4.1.4 Diagnostische formulering 17
4.1.5 Behandelkeuze 17
4.2 Monitoring 18
5. Behandeling en begeleiding 20
5.1 Keuzehulp Persoonlijkheidsstoornissen 20
5.2 Basale uitgangspunten voor goede zorg 20
5.2.1 Gezamenlijke besluitvorming 20
5.2.2 Transparantie 21
5.2.3 Afstemming en overdracht 21
5.2.4 Rol van de naasten 21
5.3 Aandachtspunten bij behandeling 21
5.3.1 Samenwerken met familie en naasten 21
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 07-12-2022 om 09:22 2
, Zorgstandaard Persoonlijkheidsstoornissen (zorgstandaard 2017)
5.3.2 Aandacht voor de (minderjarige) kinderen van de patiënt 21
5.3.3 Competenties van de behandelaar 22
5.3.4 Kenmerken van het netwerk, de behandeling en de behandelaar 23
5.4 Individueel zorgplan 23
5.5 Zelfmanagement 24
5.5.1 Crisisplan en signaleringsplan 24
5.5.2 Crisis en setting 25
5.5.3 Gezonde levensstijl 25
5.5.4 Realistische doelen, kleine stappen, mild zijn voor zichzelf 25
5.5.5 Actief informatie opzoeken en vragen formuleren 25
5.5.6 Hulp en steun zoeken 25
5.5.7 Herstelbevorderende werkgroepen/cursussen 25
5.6 Psycho-educatie 26
5.7 Eerste-stap interventies 27
5.8 Psychosociale behandeling 27
5.9 Psychologische en psychotherapeutische behandeling 29
5.9.1 Voorwaarden psychotherapie en exclusiecriteria 29
5.9.2 Keuze van behandeling 30
5.9.3 Dosering van psychotherapie 30
5.9.4 Andere kenmerken van behandeling 31
5.9.5 Behandeldoelen 31
5.9.6 Voortgangsevaluatie 31
5.9.7 Naasten 32
5.9.8 Kwaliteitseisen 32
5.9.9 Cluster-A-persoonlijkheidsstoornissen 32
5.9.10 Cluster-B-persoonlijkheidsstoornissen, i.h.b. borderline-persoonlijkheidsstoornis 33
5.9.11 Cluster C en andere gespecificeerde persoonlijkheidsstoornissen 37
5.9.12 Tabel: Setting, duur en format/frequentie van onderzochte varianten van DGT, MBT, ST en TFP 39
5.10 Medicamenteuze behandeling 39
5.10.1 Aandachtspunten bij farmacotherapie 41
5.11 Combinatiebehandeling 42
5.12 Biologische behandeling 43
5.13 Vaktherapie 43
5.14 Innovatieve en experimentele behandelingen 44
5.15 Complementaire en aanvullende behandelwijzen 44
6. Herstel, participatie en re-integratie 45
6.1 Herstel 45
6.2 Participatie 45
6.3 Re-integratie 46
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 07-12-2022 om 09:22 3
, Zorgstandaard Persoonlijkheidsstoornissen (zorgstandaard 2017)
7. Samenhang met andere kwaliteitsstandaarden 47
7.1 Generieke modules 47
8. Organisatie van zorg 48
8.1 Inleiding 48
8.2 Zorgstandaard onafhankelijke aspecten 48
8.2.1 Echelonering en gepast gebruik 48
8.2.2 Regiebehandelaar 49
8.2.3 Overdracht en consultatie 50
8.2.4 Betrekken van naasten 50
8.2.5 Informatie-uitwisseling 50
8.2.6 Toegankelijkheid 51
8.2.7 Keuzevrijheid 52
8.2.8 Onafhankelijke patiëntenondersteuning 53
8.2.9 Privacy 53
8.3 Zorgstandaard afhankelijke aspecten 54
8.3.1 Samenwerking 54
8.3.2 Randvoorwaarden behandeling 55
8.4 Kwaliteitsbeleid 55
8.4.1 Routine Outcome Monitoring 56
8.4.2 Frequentie van ROM 56
8.4.3 ROM-Instrumenten 56
8.4.4 Terugkoppeling 57
8.4.5 Kwaliteitsstatuut 57
8.4.6 Deskundigheidsbevordering 57
8.5 Kosteneffectiviteit en doelmatige zorg 57
8.6 Financiering 58
8.6.1 Algemeen 58
8.6.2 Specifiek 58
9. Kwaliteitsindicatoren 60
9.1 Inleiding 60
9.2 Uitkomstindicatoren 60
9.2.1 Inleiding 60
9.2.2 Veelgebruikte meetinstrumenten voor de monitoring van uitkomstindicatoren 61
9.2.3 Specifieke instrumenten 63
9.2.4 Generieke instrumenten 67
9.3 Procesindicatoren 72
9.4 Structuurindicatoren 72
10. Achtergronddocumenten 73
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 07-12-2022 om 09:22 4
www.ggzstandaarden.nl/zorgstandaarden/persoonlijkheidsstoornissen-zorgstandaard-2017
Autorisatiedatum 20-11-2017 Beoordelingsdatum 17-06-2022
Zorgstandaard
Persoonlijkheidsstoornissen
(zorgstandaard 2017)
, Zorgstandaard Persoonlijkheidsstoornissen (zorgstandaard 2017)
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 2
1. Introductie 6
1.1 Introductie 6
2. Over persoonlijkheidsstoornissen 8
2.1 Wat is een persoonlijkheidsstoornis 8
2.1.1 Kenmerken 8
2.1.2 Algemene criteria voor een persoonlijkheidsstoornis (DSM-5) 9
2.1.3 Cluster A-, B- en C-persoonlijkheidsstoornissen (DSM-5) 9
2.2 Prevalentie 10
2.3 Oorzaken en risicofactoren 10
2.4 Beloop 11
2.5 Comorbiditeit 11
2.6 Kwaliteit van leven 12
2.7 Invloed op maatschappelijk functioneren 12
2.8 Invloed op familie en anderen 12
2.9 Maatschappelijke gevolgen 12
3. Vroege onderkenning en preventie 13
3.1 Vroege onderkenning 13
3.2 Preventie 13
4. Diagnostiek en monitoring 15
4.1 Diagnostiek 15
4.1.1 Het diagnostisch proces 15
4.1.2 Kennismaking en inventarisatie 15
4.1.3 Classificatie 16
4.1.4 Diagnostische formulering 17
4.1.5 Behandelkeuze 17
4.2 Monitoring 18
5. Behandeling en begeleiding 20
5.1 Keuzehulp Persoonlijkheidsstoornissen 20
5.2 Basale uitgangspunten voor goede zorg 20
5.2.1 Gezamenlijke besluitvorming 20
5.2.2 Transparantie 21
5.2.3 Afstemming en overdracht 21
5.2.4 Rol van de naasten 21
5.3 Aandachtspunten bij behandeling 21
5.3.1 Samenwerken met familie en naasten 21
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 07-12-2022 om 09:22 2
, Zorgstandaard Persoonlijkheidsstoornissen (zorgstandaard 2017)
5.3.2 Aandacht voor de (minderjarige) kinderen van de patiënt 21
5.3.3 Competenties van de behandelaar 22
5.3.4 Kenmerken van het netwerk, de behandeling en de behandelaar 23
5.4 Individueel zorgplan 23
5.5 Zelfmanagement 24
5.5.1 Crisisplan en signaleringsplan 24
5.5.2 Crisis en setting 25
5.5.3 Gezonde levensstijl 25
5.5.4 Realistische doelen, kleine stappen, mild zijn voor zichzelf 25
5.5.5 Actief informatie opzoeken en vragen formuleren 25
5.5.6 Hulp en steun zoeken 25
5.5.7 Herstelbevorderende werkgroepen/cursussen 25
5.6 Psycho-educatie 26
5.7 Eerste-stap interventies 27
5.8 Psychosociale behandeling 27
5.9 Psychologische en psychotherapeutische behandeling 29
5.9.1 Voorwaarden psychotherapie en exclusiecriteria 29
5.9.2 Keuze van behandeling 30
5.9.3 Dosering van psychotherapie 30
5.9.4 Andere kenmerken van behandeling 31
5.9.5 Behandeldoelen 31
5.9.6 Voortgangsevaluatie 31
5.9.7 Naasten 32
5.9.8 Kwaliteitseisen 32
5.9.9 Cluster-A-persoonlijkheidsstoornissen 32
5.9.10 Cluster-B-persoonlijkheidsstoornissen, i.h.b. borderline-persoonlijkheidsstoornis 33
5.9.11 Cluster C en andere gespecificeerde persoonlijkheidsstoornissen 37
5.9.12 Tabel: Setting, duur en format/frequentie van onderzochte varianten van DGT, MBT, ST en TFP 39
5.10 Medicamenteuze behandeling 39
5.10.1 Aandachtspunten bij farmacotherapie 41
5.11 Combinatiebehandeling 42
5.12 Biologische behandeling 43
5.13 Vaktherapie 43
5.14 Innovatieve en experimentele behandelingen 44
5.15 Complementaire en aanvullende behandelwijzen 44
6. Herstel, participatie en re-integratie 45
6.1 Herstel 45
6.2 Participatie 45
6.3 Re-integratie 46
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 07-12-2022 om 09:22 3
, Zorgstandaard Persoonlijkheidsstoornissen (zorgstandaard 2017)
7. Samenhang met andere kwaliteitsstandaarden 47
7.1 Generieke modules 47
8. Organisatie van zorg 48
8.1 Inleiding 48
8.2 Zorgstandaard onafhankelijke aspecten 48
8.2.1 Echelonering en gepast gebruik 48
8.2.2 Regiebehandelaar 49
8.2.3 Overdracht en consultatie 50
8.2.4 Betrekken van naasten 50
8.2.5 Informatie-uitwisseling 50
8.2.6 Toegankelijkheid 51
8.2.7 Keuzevrijheid 52
8.2.8 Onafhankelijke patiëntenondersteuning 53
8.2.9 Privacy 53
8.3 Zorgstandaard afhankelijke aspecten 54
8.3.1 Samenwerking 54
8.3.2 Randvoorwaarden behandeling 55
8.4 Kwaliteitsbeleid 55
8.4.1 Routine Outcome Monitoring 56
8.4.2 Frequentie van ROM 56
8.4.3 ROM-Instrumenten 56
8.4.4 Terugkoppeling 57
8.4.5 Kwaliteitsstatuut 57
8.4.6 Deskundigheidsbevordering 57
8.5 Kosteneffectiviteit en doelmatige zorg 57
8.6 Financiering 58
8.6.1 Algemeen 58
8.6.2 Specifiek 58
9. Kwaliteitsindicatoren 60
9.1 Inleiding 60
9.2 Uitkomstindicatoren 60
9.2.1 Inleiding 60
9.2.2 Veelgebruikte meetinstrumenten voor de monitoring van uitkomstindicatoren 61
9.2.3 Specifieke instrumenten 63
9.2.4 Generieke instrumenten 67
9.3 Procesindicatoren 72
9.4 Structuurindicatoren 72
10. Achtergronddocumenten 73
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 07-12-2022 om 09:22 4
