Deze pdf is gepubliceerd op 14-04-2023 om 10:22. Bekijk de meest actuele versie op
www.ggzstandaarden.nlhttps://www.ggzstandaarden.nl/zorgstandaarden/angstklachten-en-
angststoornissen
Autorisatiedatum 19-10-2017 Beoordelingsdatum 17-06-2022
Zorgstandaard
Angstklachten en
angststoornissen
, Zorgstandaard Angstklachten en angststoornissen
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 2
1. Introductie 7
1.1 Introductie 7
2. Over angstklachten en angststoornissen 10
2.1 Verschil angstklachten en angststoornis 10
2.2 Te onderscheiden angststoornissen 10
2.3 Angststoornissen bij kind en jeugd 11
2.4 Angststoornissen bij ouderen 11
2.5 Prevalentie 12
2.6 Hoe ontwikkelt een angststoornis zich 12
2.7 Beloop 13
3. Vroege onderkenning en preventie 14
3.1 Signalen algemeen 14
3.2 Signalen kind en jeugd 14
3.3 Signalen ouderen 16
3.4 Preventie algemeen 16
3.5 Preventie kind en jeugd 16
3.6 Preventie ouderen 17
4. Diagnostiek en monitoring 18
4.1 Diagnostisch proces algemeen 18
4.2 Diagnostisch proces bij kind en jongere 19
4.3 Diagnostisch proces bij ouderen 20
4.4 Ernstbeoordeling 20
4.5 Risicotaxatie suïdicidaliteit 21
4.5.1 Aandachtspunten bij kind en jongere 21
4.5.2 Aandachtspunten bij ouderen 21
4.6 Heteroanamnese 21
4.7 Sociale anamnese 21
4.8 Differentiatie angststoornissen onderling 22
4.9 Differentiatie andere psychische en lichamelijke stoornissen 22
4.9.1 Specifieke aandachtspunten bij kind en jongere 23
4.9.2 Specifieke aandachtspunten bij ouderen 23
4.10 Onderscheid naar mate van complexiteit 24
4.10.1 Hoogspecialistische zorg 24
4.10.2 Verplichte zorg en bemoeizorg 24
4.11 Comorbiditeit 25
4.12 Monitoring 25
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 10:22 2
, Zorgstandaard Angstklachten en angststoornissen
5. Behandeling en begeleiding 27
5.1 Interactieve keuzehulp Angststoornissen voor professionals 27
5.2 Basale uitgangspunten bij behandeling 27
5.2.1 Patiëntenvoorkeur en gezamenlijke besluitvorming 27
5.2.2 Matched care 28
5.2.3 Start met lichtste, effectief gebleken interventie 28
5.2.4 Autonomie van de patiënt 29
5.2.5 Professionele verantwoordelijkheid en autonomie van de patiënt 29
5.2.6 Diversiteit 29
5.2.7 Ethisch gevoelige situaties 30
5.2.8 Kwaliteit van leven 30
5.3 Het individueel zorgplan 30
5.4 Zelfmanagement 31
5.4.1 Aandachtspunten kind en jongere 31
5.5 Behandeling van angstklachten 32
5.6 Basisinterventies voor behandeling van een angststoornis 32
5.7 Psycho-educatie 32
5.7.1 Psycho-educatie algemeen 32
5.7.2 Psycho-educatie aan kind en jongere 33
5.7.3 Psycho-educatie aan ouderen 34
5.8 Eerste-stap interventies 35
5.8.1 Evaluatie en vervolg van eerste-stap interventies 35
5.9 Psychosociale behandeling 35
5.9.1 Evaluatie en vervolg van psychosociale behandeling 36
5.10 Psychologische behandeling - ongeacht type angststoornis 36
5.10.1 Psychologische behandeling algemeen 36
5.10.2 Psychologische behandeling kind en jongere 37
5.10.3 Psychologische behandeling ouderen 38
5.11 Psychologische behandeling per type angststoornis 39
5.11.1 Agorafobie 39
5.11.2 Gegeneraliseerde angststoornis (GAS) 40
5.11.3 Obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) 42
5.11.4 Paniekstoornis (PS) 42
5.11.5 Sociale angststoornis (SAS) 43
5.11.6 Specifieke fobie 45
5.12 Medicamenteuze behandeling - ongeacht type angststoornis 46
5.12.1 Welke typen medicatie en afwegingen om wel/niet te starten 47
5.12.2 Opbouw 47
5.12.3 Aandachtpunten t.a.v. therapietrouw medicatiegebruik 48
5.12.4 Afbouw 48
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 10:22 3
, Zorgstandaard Angstklachten en angststoornissen
5.12.5 Medicatie kind en jongere 49
5.12.6 Medicatie bij ouderen 50
5.13 Medicamenteuze behandeling per type angststoornis 50
5.13.1 Gegenraliseerde angststoornis (GAS) 50
5.13.2 Obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) 52
5.13.3 Paniekstoornis (PS) 52
5.13.4 Sociale angststoornis (SAS) 53
5.13.5 Specifieke fobie 54
5.14 Biologische behandeling 55
5.15 Vaktherapie 55
5.16 Complementaire en aanvullende behandelwijzen 56
5.17 Behandeling bij therapieresistente angststoornissen 56
5.18 Terugvalpreventie 57
5.19 Begeleiding van naasten 58
6. Herstel, participatie en re-integratie 60
6.1 Aandacht voor herstel en participatie vanaf de start 60
6.2 Herstel 60
6.3 Participatie 61
6.3.1 Ondersteuning van het netwerk 63
6.4 Re-integratie 63
7. Samenhang met andere standaarden 65
7.1 Zorgstandaarden 65
7.2 Generieke modules 65
8. Organisatie van zorg 66
8.1 Inleiding 66
8.2 Zorgstandaard onafhankelijke aspecten 67
8.2.1 Echelonering en gepast gebruik 67
8.2.2 Regiebehandelaar 67
8.2.3 Overdracht en consultatie 68
8.2.4 Informatie-uitwisseling 69
8.2.5 Toegankelijkheid 69
8.2.6 Keuzevrijheid 70
8.2.7 Onafhankelijke patiëntenondersteuning 71
8.2.8 Privacy 71
8.3 Zorgstandaard afhankelijke aspecten 71
8.3.1 Betrokken zorgverleners 72
8.3.2 Huisarts 72
8.3.3 POH-GGZ 72
8.3.4 GZ-Psycholoog 72
8.3.5 Klinisch psycholoog 72
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 10:22 4
www.ggzstandaarden.nlhttps://www.ggzstandaarden.nl/zorgstandaarden/angstklachten-en-
angststoornissen
Autorisatiedatum 19-10-2017 Beoordelingsdatum 17-06-2022
Zorgstandaard
Angstklachten en
angststoornissen
, Zorgstandaard Angstklachten en angststoornissen
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 2
1. Introductie 7
1.1 Introductie 7
2. Over angstklachten en angststoornissen 10
2.1 Verschil angstklachten en angststoornis 10
2.2 Te onderscheiden angststoornissen 10
2.3 Angststoornissen bij kind en jeugd 11
2.4 Angststoornissen bij ouderen 11
2.5 Prevalentie 12
2.6 Hoe ontwikkelt een angststoornis zich 12
2.7 Beloop 13
3. Vroege onderkenning en preventie 14
3.1 Signalen algemeen 14
3.2 Signalen kind en jeugd 14
3.3 Signalen ouderen 16
3.4 Preventie algemeen 16
3.5 Preventie kind en jeugd 16
3.6 Preventie ouderen 17
4. Diagnostiek en monitoring 18
4.1 Diagnostisch proces algemeen 18
4.2 Diagnostisch proces bij kind en jongere 19
4.3 Diagnostisch proces bij ouderen 20
4.4 Ernstbeoordeling 20
4.5 Risicotaxatie suïdicidaliteit 21
4.5.1 Aandachtspunten bij kind en jongere 21
4.5.2 Aandachtspunten bij ouderen 21
4.6 Heteroanamnese 21
4.7 Sociale anamnese 21
4.8 Differentiatie angststoornissen onderling 22
4.9 Differentiatie andere psychische en lichamelijke stoornissen 22
4.9.1 Specifieke aandachtspunten bij kind en jongere 23
4.9.2 Specifieke aandachtspunten bij ouderen 23
4.10 Onderscheid naar mate van complexiteit 24
4.10.1 Hoogspecialistische zorg 24
4.10.2 Verplichte zorg en bemoeizorg 24
4.11 Comorbiditeit 25
4.12 Monitoring 25
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 10:22 2
, Zorgstandaard Angstklachten en angststoornissen
5. Behandeling en begeleiding 27
5.1 Interactieve keuzehulp Angststoornissen voor professionals 27
5.2 Basale uitgangspunten bij behandeling 27
5.2.1 Patiëntenvoorkeur en gezamenlijke besluitvorming 27
5.2.2 Matched care 28
5.2.3 Start met lichtste, effectief gebleken interventie 28
5.2.4 Autonomie van de patiënt 29
5.2.5 Professionele verantwoordelijkheid en autonomie van de patiënt 29
5.2.6 Diversiteit 29
5.2.7 Ethisch gevoelige situaties 30
5.2.8 Kwaliteit van leven 30
5.3 Het individueel zorgplan 30
5.4 Zelfmanagement 31
5.4.1 Aandachtspunten kind en jongere 31
5.5 Behandeling van angstklachten 32
5.6 Basisinterventies voor behandeling van een angststoornis 32
5.7 Psycho-educatie 32
5.7.1 Psycho-educatie algemeen 32
5.7.2 Psycho-educatie aan kind en jongere 33
5.7.3 Psycho-educatie aan ouderen 34
5.8 Eerste-stap interventies 35
5.8.1 Evaluatie en vervolg van eerste-stap interventies 35
5.9 Psychosociale behandeling 35
5.9.1 Evaluatie en vervolg van psychosociale behandeling 36
5.10 Psychologische behandeling - ongeacht type angststoornis 36
5.10.1 Psychologische behandeling algemeen 36
5.10.2 Psychologische behandeling kind en jongere 37
5.10.3 Psychologische behandeling ouderen 38
5.11 Psychologische behandeling per type angststoornis 39
5.11.1 Agorafobie 39
5.11.2 Gegeneraliseerde angststoornis (GAS) 40
5.11.3 Obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) 42
5.11.4 Paniekstoornis (PS) 42
5.11.5 Sociale angststoornis (SAS) 43
5.11.6 Specifieke fobie 45
5.12 Medicamenteuze behandeling - ongeacht type angststoornis 46
5.12.1 Welke typen medicatie en afwegingen om wel/niet te starten 47
5.12.2 Opbouw 47
5.12.3 Aandachtpunten t.a.v. therapietrouw medicatiegebruik 48
5.12.4 Afbouw 48
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 10:22 3
, Zorgstandaard Angstklachten en angststoornissen
5.12.5 Medicatie kind en jongere 49
5.12.6 Medicatie bij ouderen 50
5.13 Medicamenteuze behandeling per type angststoornis 50
5.13.1 Gegenraliseerde angststoornis (GAS) 50
5.13.2 Obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) 52
5.13.3 Paniekstoornis (PS) 52
5.13.4 Sociale angststoornis (SAS) 53
5.13.5 Specifieke fobie 54
5.14 Biologische behandeling 55
5.15 Vaktherapie 55
5.16 Complementaire en aanvullende behandelwijzen 56
5.17 Behandeling bij therapieresistente angststoornissen 56
5.18 Terugvalpreventie 57
5.19 Begeleiding van naasten 58
6. Herstel, participatie en re-integratie 60
6.1 Aandacht voor herstel en participatie vanaf de start 60
6.2 Herstel 60
6.3 Participatie 61
6.3.1 Ondersteuning van het netwerk 63
6.4 Re-integratie 63
7. Samenhang met andere standaarden 65
7.1 Zorgstandaarden 65
7.2 Generieke modules 65
8. Organisatie van zorg 66
8.1 Inleiding 66
8.2 Zorgstandaard onafhankelijke aspecten 67
8.2.1 Echelonering en gepast gebruik 67
8.2.2 Regiebehandelaar 67
8.2.3 Overdracht en consultatie 68
8.2.4 Informatie-uitwisseling 69
8.2.5 Toegankelijkheid 69
8.2.6 Keuzevrijheid 70
8.2.7 Onafhankelijke patiëntenondersteuning 71
8.2.8 Privacy 71
8.3 Zorgstandaard afhankelijke aspecten 71
8.3.1 Betrokken zorgverleners 72
8.3.2 Huisarts 72
8.3.3 POH-GGZ 72
8.3.4 GZ-Psycholoog 72
8.3.5 Klinisch psycholoog 72
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 10:22 4
