Wat is goed onderwijs?
Onderwijspedagogiek
Hoofdstuk 1 Pedagogiek en onderwijs
Probleem om pedagogiek te definiëren. Misverstand over object, doel en plaats binnen het geheel
van academische disciplines van pedagogiek. Het object bestaat uit culturele praktijken. Praktijk is
een toepassingsgebied van wetenschap; voor de wetenschapper die het traditionele model aanhangt
is dat geen echte wetenschap. Tweede probleem: waar gehandeld wordt, gebeurt dat altijd om een
doel te bereiken. Waarden die gerealiseerd moeten worden. Pedagogiek heeft te maken met de
waarden en handelingsdoelen van opvoeders en leerkrachten. Ze wil handelingsadviezen kunnen
geven en engageert zich daardoor met bepaalde doelen. Dit is door in het oog van traditionele
wetesnchappers -> beperking van de feiten en vrijheid van wetenschap. In begin heeft pedagogiek
zich al niet georiënteerd op traditionele model van wetenschap. Zag zichzelf niet naar model van
natuurwetenschappen. Gaat om hoe efficiënt gehandeld kan worden, maar ook om waartoe dat
handelen kan leiden. Pedagogiek werd als wetenschappelijke tak gezien, maar snel ook gezien als
toegepaste psychologie. Meer radicale wijziging van uitgangspunten was nodig -> Vygotskij opvatting
over aard van kennis. Dominantie van natuurwetenschappelijk model werkt door in de manier
waarop professionals denken over onderwijs en opvoeding. Bijvoorbeeld huidige populariteit over
evidence-based practice. De vraag waartoe het moet leiden wordt vanzelfsprekend beantwoord. Niet
over de vraag waartoe de gevonden evidence ingezet zou moeten worden. Manier van denken ook
terug te zien in gangbare onderscheid tussen pedagogische en didactische taak van de school.
Pedagogische taak is het scheppen van goed klassenklimaat als voorwaarde voor de iegenlijke
didactische taak, het overbrengen van kennis en varadigheden. Waartoe die laatste moeten dienen
staat meestal buiten discussie: vastgesteld door de overheid. De pedagogische vraag is een vraag
naar kwaliteit. De vraag naar kwaliteit kan worden afgemeten, met consequenties voor de didactiek.
Komt tot uiting in vernieuwingen die zich tooien met het begrip sociaal constructivisme. Piaget ->
kennis kan niet eenvoudig worden overgedragen, maar dat de leerling zelf actief kennis moet
construeren. De constructie verloopt des te beter wanneer leerlingen samenwerken bij het oplossen
van problemen. Andere discussie betrekking op aard van menselijke kennis in het algemeen: is die
(zoals in natuurwetenschappelijk model wordt aangenomen) idealiter een afspiegeling van de
werkelijkheid, of is ze een sociale constructie die ook anders had kunnen zijn? In die discussie heeft
de stelling dat leerlingen hun eigen kennis moeten kunnen construeren een heel andere betekenis
dan in de eerste, met heel andere gevolgen voor wat als goed onderwijs wordt beschouwd. Een op
Vygotskijs werk geïnspireerde positie zou veel op die van Piaget lijken, maar in de tweede discussie
over de aard van de kennis, nemen vygotskianen een eigensoortig standpunt in: tot op zekere hoogte
is kennis inderdaad een sociale constructie maar dan wel een die tot stand gekomen is in eeuwen
van ervaring in de werkende omgang met de werkelijkheid en dus niet in het geheel toevallig. Net als
de geesteswetenschapelijke pedagogiek maar op geheel eigen wijze, zien Vygotskianen de kwaliteit
van onderwijs dus in de eerste plaats in de kwaliteit van de inwijding van de culturele omgeving en
de culturele vergezichten die onderwijs te bieden heeft. Pedagogiek gaat over wat, waarom en hoe
Onderwijspedagogiek
Hoofdstuk 1 Pedagogiek en onderwijs
Probleem om pedagogiek te definiëren. Misverstand over object, doel en plaats binnen het geheel
van academische disciplines van pedagogiek. Het object bestaat uit culturele praktijken. Praktijk is
een toepassingsgebied van wetenschap; voor de wetenschapper die het traditionele model aanhangt
is dat geen echte wetenschap. Tweede probleem: waar gehandeld wordt, gebeurt dat altijd om een
doel te bereiken. Waarden die gerealiseerd moeten worden. Pedagogiek heeft te maken met de
waarden en handelingsdoelen van opvoeders en leerkrachten. Ze wil handelingsadviezen kunnen
geven en engageert zich daardoor met bepaalde doelen. Dit is door in het oog van traditionele
wetesnchappers -> beperking van de feiten en vrijheid van wetenschap. In begin heeft pedagogiek
zich al niet georiënteerd op traditionele model van wetenschap. Zag zichzelf niet naar model van
natuurwetenschappen. Gaat om hoe efficiënt gehandeld kan worden, maar ook om waartoe dat
handelen kan leiden. Pedagogiek werd als wetenschappelijke tak gezien, maar snel ook gezien als
toegepaste psychologie. Meer radicale wijziging van uitgangspunten was nodig -> Vygotskij opvatting
over aard van kennis. Dominantie van natuurwetenschappelijk model werkt door in de manier
waarop professionals denken over onderwijs en opvoeding. Bijvoorbeeld huidige populariteit over
evidence-based practice. De vraag waartoe het moet leiden wordt vanzelfsprekend beantwoord. Niet
over de vraag waartoe de gevonden evidence ingezet zou moeten worden. Manier van denken ook
terug te zien in gangbare onderscheid tussen pedagogische en didactische taak van de school.
Pedagogische taak is het scheppen van goed klassenklimaat als voorwaarde voor de iegenlijke
didactische taak, het overbrengen van kennis en varadigheden. Waartoe die laatste moeten dienen
staat meestal buiten discussie: vastgesteld door de overheid. De pedagogische vraag is een vraag
naar kwaliteit. De vraag naar kwaliteit kan worden afgemeten, met consequenties voor de didactiek.
Komt tot uiting in vernieuwingen die zich tooien met het begrip sociaal constructivisme. Piaget ->
kennis kan niet eenvoudig worden overgedragen, maar dat de leerling zelf actief kennis moet
construeren. De constructie verloopt des te beter wanneer leerlingen samenwerken bij het oplossen
van problemen. Andere discussie betrekking op aard van menselijke kennis in het algemeen: is die
(zoals in natuurwetenschappelijk model wordt aangenomen) idealiter een afspiegeling van de
werkelijkheid, of is ze een sociale constructie die ook anders had kunnen zijn? In die discussie heeft
de stelling dat leerlingen hun eigen kennis moeten kunnen construeren een heel andere betekenis
dan in de eerste, met heel andere gevolgen voor wat als goed onderwijs wordt beschouwd. Een op
Vygotskijs werk geïnspireerde positie zou veel op die van Piaget lijken, maar in de tweede discussie
over de aard van de kennis, nemen vygotskianen een eigensoortig standpunt in: tot op zekere hoogte
is kennis inderdaad een sociale constructie maar dan wel een die tot stand gekomen is in eeuwen
van ervaring in de werkende omgang met de werkelijkheid en dus niet in het geheel toevallig. Net als
de geesteswetenschapelijke pedagogiek maar op geheel eigen wijze, zien Vygotskianen de kwaliteit
van onderwijs dus in de eerste plaats in de kwaliteit van de inwijding van de culturele omgeving en
de culturele vergezichten die onderwijs te bieden heeft. Pedagogiek gaat over wat, waarom en hoe
