Kennislijn Kwetsbare Ouderen
Samenvatting Kennisweek 1, OP6/OP8
Inhoud
Klinisch redeneren – diagnostisch en etiologisch redeneren.................................................................. 2
Verpleegkundige diagnosen ............................................................................................................ 2
Diagnostisch redeneren → P + S ........................................................................................................ 2
Analyseren ....................................................................................................................................... 3
Synthetiseren................................................................................................................................... 3
Etiologisch redeneren → E .................................................................................................................. 4
Menselijke reactie ............................................................................................................................... 4
Verpleegkundig proces en Klinisch redeneren - Preventie van kwetsbaarheid/Meetinstrumenten ..... 5
Doel gezondheidszorg voor kwetsbare ouderen ................................................................................ 5
Kwetsbaarheid ..................................................................................................................................... 5
Identificatie van (risico op) kwetsbare ouderen ............................................................................. 5
Preventie vroege ouderdom (60 jaar) ................................................................................................. 6
Gerodynamica ..................................................................................................................................... 6
Rol patiënt – mantelzorger.................................................................................................................. 7
Meetinstrumenten .............................................................................................................................. 7
Tilburg Frailty Indicator ................................................................................................................... 7
VMS – veiligheidsprogramma.......................................................................................................... 7
Comprehensive geriatric assessment .............................................................................................. 7
Ondervoeding en vochttekort bij kwetsbare ouderen............................................................................ 8
Oorzaken ............................................................................................................................................. 9
Gevolgen.............................................................................................................................................. 9
Belangrijke voedingsstoffen bij ondervoeding .................................................................................... 9
Symptomen van ondervoeding ......................................................................................................... 10
Indeling van ondervoeding ................................................................................................................ 11
Rol van de verpleegkundige – ondervoeding .................................................................................... 11
SNAQ65+ ....................................................................................................................................... 12
, Klinisch redeneren – diagnostisch en etiologisch redeneren
Verschillende stappen in het verpleegkundig proces en welke hulpmiddelen zijn er? Zie OP7
Diagnostisch en Etiologisch redeneerproces is nodig om tot verpleegkundige diagnoses te komen en
de onderdelen per diagnose (PES) scherp in beeld te krijgen.
Verpleegkundige diagnosen
Definitie verpleegkundige diagnose
Een verpleegkundige diagnose is een klinisch oordeel over de ervaring/reacties van een individu,
gezin, groep of gemeenschap op actuele of potentiële gezondheidsproblemen/ levensprocessen.
Een verpleegkundige diagnose vormt de basis voor selectie van verpleegkundige interventies
waarmee zorgresultaten worden bereikt, waarvoor de verpleegkundige verantwoordelijkheid draagt
(NANDA-I, 2009).
Belang en voordelen
• Bevorderen dat de zorg op het individu wordt afgestemd
• Beschrijven het onafhankelijke deel van verpleegkundige verantwoordelijkheid
• Bevorderen de autonomie van de verpleegkundige
• Zijn een effectief middel voor communicatie
• Helpen parameters voor de anamnese vast te stellen
Diagnostisch redeneren → P + S
Diagnostisch redeneren bestaat uit het analyseren en synthetiseren van gegevens van de patiënt.
• Objectieve en subjectieve symptomen (klachten, verschijnselen gedrag, afwijkende
normaalwaarden)
o Verklaring voor de symptomen?
o Aanvullende informatie nodig?
o Welke last ervaart de patiënt?
o Hoe reageert de patiënt?
• Op welke mogelijke gezondheidsproblemen wijst dit
• Kenmerkende verschijnselen bij de belangrijkste gezondheidsproblemen
Soorten diagnoses
• Actuele diagnoses
o Ook wel feitelijke diagnose of probleemdiagnose genoemd
o Beschrijft een aanwezig gezondheidsprobleem van de patiënt
▪ (Beroepsprofiel: Probleemherkenning)
o Er zijn verschijnselen aanwezig
o Er is een oorzaak of er zijn factoren die het probleem in stand houden
o Wordt beschreven met de PES structuur
o Verpleegkundige zorg richt zich op het oplossen of verminderen van het probleem
o Interventies richten zich zoveel mogelijk op de oorzakelijke factoren (etiologie)
2
Samenvatting Kennisweek 1, OP6/OP8
Inhoud
Klinisch redeneren – diagnostisch en etiologisch redeneren.................................................................. 2
Verpleegkundige diagnosen ............................................................................................................ 2
Diagnostisch redeneren → P + S ........................................................................................................ 2
Analyseren ....................................................................................................................................... 3
Synthetiseren................................................................................................................................... 3
Etiologisch redeneren → E .................................................................................................................. 4
Menselijke reactie ............................................................................................................................... 4
Verpleegkundig proces en Klinisch redeneren - Preventie van kwetsbaarheid/Meetinstrumenten ..... 5
Doel gezondheidszorg voor kwetsbare ouderen ................................................................................ 5
Kwetsbaarheid ..................................................................................................................................... 5
Identificatie van (risico op) kwetsbare ouderen ............................................................................. 5
Preventie vroege ouderdom (60 jaar) ................................................................................................. 6
Gerodynamica ..................................................................................................................................... 6
Rol patiënt – mantelzorger.................................................................................................................. 7
Meetinstrumenten .............................................................................................................................. 7
Tilburg Frailty Indicator ................................................................................................................... 7
VMS – veiligheidsprogramma.......................................................................................................... 7
Comprehensive geriatric assessment .............................................................................................. 7
Ondervoeding en vochttekort bij kwetsbare ouderen............................................................................ 8
Oorzaken ............................................................................................................................................. 9
Gevolgen.............................................................................................................................................. 9
Belangrijke voedingsstoffen bij ondervoeding .................................................................................... 9
Symptomen van ondervoeding ......................................................................................................... 10
Indeling van ondervoeding ................................................................................................................ 11
Rol van de verpleegkundige – ondervoeding .................................................................................... 11
SNAQ65+ ....................................................................................................................................... 12
, Klinisch redeneren – diagnostisch en etiologisch redeneren
Verschillende stappen in het verpleegkundig proces en welke hulpmiddelen zijn er? Zie OP7
Diagnostisch en Etiologisch redeneerproces is nodig om tot verpleegkundige diagnoses te komen en
de onderdelen per diagnose (PES) scherp in beeld te krijgen.
Verpleegkundige diagnosen
Definitie verpleegkundige diagnose
Een verpleegkundige diagnose is een klinisch oordeel over de ervaring/reacties van een individu,
gezin, groep of gemeenschap op actuele of potentiële gezondheidsproblemen/ levensprocessen.
Een verpleegkundige diagnose vormt de basis voor selectie van verpleegkundige interventies
waarmee zorgresultaten worden bereikt, waarvoor de verpleegkundige verantwoordelijkheid draagt
(NANDA-I, 2009).
Belang en voordelen
• Bevorderen dat de zorg op het individu wordt afgestemd
• Beschrijven het onafhankelijke deel van verpleegkundige verantwoordelijkheid
• Bevorderen de autonomie van de verpleegkundige
• Zijn een effectief middel voor communicatie
• Helpen parameters voor de anamnese vast te stellen
Diagnostisch redeneren → P + S
Diagnostisch redeneren bestaat uit het analyseren en synthetiseren van gegevens van de patiënt.
• Objectieve en subjectieve symptomen (klachten, verschijnselen gedrag, afwijkende
normaalwaarden)
o Verklaring voor de symptomen?
o Aanvullende informatie nodig?
o Welke last ervaart de patiënt?
o Hoe reageert de patiënt?
• Op welke mogelijke gezondheidsproblemen wijst dit
• Kenmerkende verschijnselen bij de belangrijkste gezondheidsproblemen
Soorten diagnoses
• Actuele diagnoses
o Ook wel feitelijke diagnose of probleemdiagnose genoemd
o Beschrijft een aanwezig gezondheidsprobleem van de patiënt
▪ (Beroepsprofiel: Probleemherkenning)
o Er zijn verschijnselen aanwezig
o Er is een oorzaak of er zijn factoren die het probleem in stand houden
o Wordt beschreven met de PES structuur
o Verpleegkundige zorg richt zich op het oplossen of verminderen van het probleem
o Interventies richten zich zoveel mogelijk op de oorzakelijke factoren (etiologie)
2
