Collectief Arbeidsrecht
Hoorcollege 1: 8 februari 2022
Collectief Arbeidsrecht: betrekking op vakbonden en cao’s, vakbonden en
ondernemingsraden. Collectief arbeidsrecht geeft instituties en regels. Instituties en
procedures kun je dan schetsen op een vierluik, cao-recht, stakingsrecht,
medezeggenschapsrecht en vak verenigingsrecht.
Cao maatschappelijk en juridisch van groot belang:
Ordenende en beschermende functie
80% van de werknemers door cao gebonden
Afwijking van ¾ dwingend recht mogelijk
Veel cao-onderwerpen in wetgeving vertaald, cao is een flexibel instrument
Niet alleen arbeidsvoorwaarden in cao’s, maar ook bijvoorbeeld
medezeggenschapsrecht
CAO van belang, ook voor werkgevers kan het interessant zijn omdat er met name in boek 7
dwingende bepalingen zijn, waar je in een CAO van af mag wijken. Bijvoorbeeld de ontslag
cao. Daar mag van de wettelijke regels afwijkende selectiecriteria worden afgeweken.
Cao-onderwerpen in de loop der tijd in wetgeving zijn vertaald.
Cao had eerst geen eigen wettelijke basis. In 1905 vergaderde Nederlandse
juristenvereniging over de vraag of een wettelijke regeling noodzakelijk was.
Voor werknemers was het ook voor ongelijkheidscompensatie. Een individuele werknemer
staat heel zwak tegenover de werkgevers.
Ook werkgevers kunnen wel belang hebben bij een collectieve regeling. Is efficiënt.
Nederland was het eerste land dat een wettelijke regeling trof.
Wetgever wilde duidelijk maken dat een cao hoger is dan een individuele
arbeidsovereenkomst.
Wet AVV: wet op algemeen verbindend verklaren van collectieve arbeidsovereenkomst.
Overheid heeft een beperkte invloed uitvoering van cao. Overheid kan onder bepaalde
voorwaarden verbindend of ongeldig verklaren. Van het ongeldig verklaren is overigens nog
nooit gebruik gemaakt.
Invloed die de overheid had is gewijzigd in 1982. Akkoord van Wassenaar gesloten >
afspraken Stichting van de Arbeid en overheid.
Keerpunt in collectief arbeidsoverleg: van centraal naar decentraal overleg.
Akkoord van Wassenaar is eigenlijk de basis van het Poldermodel. Gaat om onderhandelen
en samenwerken.
Overheid kan nog wel wat invloed hebben op de collectieve arbeidsvoorwaardenvorming.
Los van sociale zekerheid en belastingen heeft de overheid geen leidende rol meer in de
loonpolitiek. Overheid mag minimum arbeidsvoorwaarden uitoefenen. Mag nog wel overleg
uitvoeren > SER en STAR.
Invloed uitoefenen door algemeenverbindendverklaring, de loonconcurrentie wordt dan
beperkt.
Art. 8, het onverbindend verklaren (bepaling onverbindend verklaren) is nog niet
voorgekomen.
Hoorcollege 1: 8 februari 2022
Collectief Arbeidsrecht: betrekking op vakbonden en cao’s, vakbonden en
ondernemingsraden. Collectief arbeidsrecht geeft instituties en regels. Instituties en
procedures kun je dan schetsen op een vierluik, cao-recht, stakingsrecht,
medezeggenschapsrecht en vak verenigingsrecht.
Cao maatschappelijk en juridisch van groot belang:
Ordenende en beschermende functie
80% van de werknemers door cao gebonden
Afwijking van ¾ dwingend recht mogelijk
Veel cao-onderwerpen in wetgeving vertaald, cao is een flexibel instrument
Niet alleen arbeidsvoorwaarden in cao’s, maar ook bijvoorbeeld
medezeggenschapsrecht
CAO van belang, ook voor werkgevers kan het interessant zijn omdat er met name in boek 7
dwingende bepalingen zijn, waar je in een CAO van af mag wijken. Bijvoorbeeld de ontslag
cao. Daar mag van de wettelijke regels afwijkende selectiecriteria worden afgeweken.
Cao-onderwerpen in de loop der tijd in wetgeving zijn vertaald.
Cao had eerst geen eigen wettelijke basis. In 1905 vergaderde Nederlandse
juristenvereniging over de vraag of een wettelijke regeling noodzakelijk was.
Voor werknemers was het ook voor ongelijkheidscompensatie. Een individuele werknemer
staat heel zwak tegenover de werkgevers.
Ook werkgevers kunnen wel belang hebben bij een collectieve regeling. Is efficiënt.
Nederland was het eerste land dat een wettelijke regeling trof.
Wetgever wilde duidelijk maken dat een cao hoger is dan een individuele
arbeidsovereenkomst.
Wet AVV: wet op algemeen verbindend verklaren van collectieve arbeidsovereenkomst.
Overheid heeft een beperkte invloed uitvoering van cao. Overheid kan onder bepaalde
voorwaarden verbindend of ongeldig verklaren. Van het ongeldig verklaren is overigens nog
nooit gebruik gemaakt.
Invloed die de overheid had is gewijzigd in 1982. Akkoord van Wassenaar gesloten >
afspraken Stichting van de Arbeid en overheid.
Keerpunt in collectief arbeidsoverleg: van centraal naar decentraal overleg.
Akkoord van Wassenaar is eigenlijk de basis van het Poldermodel. Gaat om onderhandelen
en samenwerken.
Overheid kan nog wel wat invloed hebben op de collectieve arbeidsvoorwaardenvorming.
Los van sociale zekerheid en belastingen heeft de overheid geen leidende rol meer in de
loonpolitiek. Overheid mag minimum arbeidsvoorwaarden uitoefenen. Mag nog wel overleg
uitvoeren > SER en STAR.
Invloed uitoefenen door algemeenverbindendverklaring, de loonconcurrentie wordt dan
beperkt.
Art. 8, het onverbindend verklaren (bepaling onverbindend verklaren) is nog niet
voorgekomen.
