Samenvatting Risicomanagement H7

Samenvatting Hoofdstuk 7
Ook de opdrachten goed bekijken!

7.1
In vorige hoofdstukken is beschreven dat er rekening gehouden moet worden met psychologische
factoren van de medewerkers (betrokkenen) van het inventarisatieproces. Dit geldt ook bij een
presentatie van de risicoanalyse bij de directie, deze mensen zijn vaak beperkt betrokken geweest,
meer moeten wel de beslissingen nemen voor het budget. Bij de directie moet dus ook gekeken
worden naar psychologische mechanismen, die de reactie van de directie op de uitkomsten van de
analyse zou kunnen beïnvloeden.

Vier wetmatigheden:

1. De waarnemings- en informatieverwerkingscapaciteiten zijn beperkt. De mens bouwt min of
meer eenvoudige wereldbeelden op en gaat dikwijls van weinig gefundeerde aannames uit.
Ook moet hij er genoegen mee nemen niet over álles geïnformeerd te zijn
2. aanneming en denken worden door aangeleerde patronen sterk beïnvloed. Het woord
bedrijfsblindheid is een passende term voor deze situatie
3. De mens streeft naar consistentie van de door hem opgenomen informatie en heeft de
neiging tegenstrijdigheden af te wijzen. Sommige factoren worden daardoor niet met elkaar
in verband gebracht en hierdoor ontstaat soms een vertekening bij de opnamen van
informatie.
4. De mens schermt zich af tegen onaangename informatie. Hierdoor worden
schadegebeurtenissen uit het verleden uit de herinnering verdrongen en worden bestaande
potentiele risico’s genegeerd.

Hieruit worden de volgende stellingen afgeleid:

1. Gevaren worden niet, of verkeerd gezien. Ons áfschermmechanisme’ verhindert dat
bestaande risico’s worden waargenomen
2. Bij risico’s die regelmatig schade veroorzaken, treedt een effect van gewenning op. De
beslissers accepteren deze risico’s stilzwijgend en zien geen reden meer om iets te
veranderen aan de situatie
3. De waarschijnlijkheid dat zich een schadegebeurtenis voordoet, wordt onderschat. Dit kan
een gevolge zijn van een gebrek aan informatie, maar het kan ook een gevolg zijn van en
onbewuste verdringing van informatie of van een onjuiste keuze van informatie.

Het komt er eigenlijk op neer dat het gevaar bestaat dat sommige beslissers een tunnelvisie hebben.

, 7.2
Voor de goedkeuring, toekenning van de benodigde budgetten en implementatie van het
risicobehandelingsbeleid is de risicomanager in belangrijk mate afhankelijk van de banedering van
risico’s door de leden van het (top)management en de gezamenlijke kijk op de mate waarin risico’s
geaccepteerd behoren te worden en als hier wel behoefte aan is.

Daarom is het belangrijk om een toegankelijke beschrijving van de risicosituatie te maken:

 Omschrijf potentiele schadeoorzaken
o Begrijpelijk maken waarom een situatie groter is dan wenselijk, en wanneer het
mogelijk is ook hoeveel groter
 Onderbouw schadeoorzaken cijfermatig
o Kwantificeer wat mogelijk is
 Visualiseer
o Grafiek
o Modellen
 Kijk eventueel naar schade historie
 Alleen relevante risico’s gebruiken
 Leg relatie tussen risico en doelstelling

Het risicoprofiel moet bij voorkeur afgestemd zijn op de risicoattitude (Risk-appetite) van het
management van de onderneming of instelling.

Risk-appetite = voor een belangrijk gedeelte gebaseerd op een aantal rationele overwegingen

1. Sommige managers durven meer, zijn in uiterste gevallen wat roekelozer, terwijl andere van
nature voorzichtig zijn en graag het zeker voor het onzekere nemen.

Risicoattitude = sterk mede bepaald door karaktereigenschappen, hier wordt er onderscheid
gemaakt tussen twee uitersten:

1. Een risico nemende attitude
o Kan bestaan uit een basishouding waarbij de bereidheid bestaat; veel risico te nemen
o Kenmerken zich door
 Grote strategische flexibiliteit
 Innovativiteit
 Bereid om een commercieel avontuur aan te gaan
o Nemen alleen schadepreventie en riscofinanciering als het echt nodig is (dus
wanneer het hoogst noodzakelijk is)
 kosten worden hierdoor bespaard dus kunnen meer schade voor hun eigen
rekening nemen
 strategie past bij ondernemingen die over een goede inkomsten- en
vermogenspositie beschikken en een maximalisering van de winst op korte
termijn nastreven
2. Een risicomijdende attitude
o Ook wel risico-averse attitude genoemd
o Zijn ondernemingen te vinden waarbij het management streeft naar een in of meer
evenwichtig beleid ten aanzien van risico’s
o Bij commerciële beslissingen speelt de uitkomst van een marktanalyse een grote rol
o Continuïteitsbedreigende risico’s zullen verzekerd worden en er zal een doeltreffend
en bedrijfseconomisch pakket van schadepreventieve maatregelen genomen worden