2021
Het ethisch dilemma van
accountantsorganisatie
Water
ACCOUNTANTSORGANISATIE WATER VS. HYRDOLICA B.V.
Xxxxx
xxxxx
27-09-2021
Markus Verbeek Praehep
HBO Bachelor
Accountancy
Gedrag, ethiek en besluitvorming
, Voorwoord
Mijn naam is xxxxx, ik ben geboren en getogen in Surhuisterveen (Friesland), en ik ben 25
jaar oud. Samen met mijn vriend hebben we net een huisje samen gekocht waar we druk
mee aan het klussen zijn. In het dagelijks leven ben ik werkzaam als assistent accountant
vooraccountantsorganisatie Water. Daarnaast volg ik nog de deeltijd opleiding HBO
Bachelor Accountancy.
Accountantsorganisatie Water is een groot bedrijf met veel diversiteit, zowel intern als
extern. Binnen Water zijn er veel verschillende mensen met verschillende achtergronden
en culturen werkzaam. Dit loopt als een trein gezien een geschreven regel binnen onze
gedragscode is dat we elkaar respectvol behandelen en vrij zijn in onze meningsuiting. Nu
heeft Water onlangs een opdracht van Hydrolica B.V. gekregen om de jaarrekening van
2019 samen te stellen. Het inboeken van de administratie werd bij mij neergelegd. Vol
enthousiasme begon ik hieraan, maar toen liep ik al snel tegen vreemde transacties aan. Ik
heb dit aan Hydrolica B.V. gevraagd en wat blijkt nou: zij betalen ambtenaren een groot
bedrag om zo te opdracht binnen te halen of zelfs binnen te houden. Nadat ik dit ging
overleggen met de accountant kwam die met nog een vreemd voorstel. Hydrolica B.V.
heeft namelijk een aanvullende financiering nodig voor de voorfinanciering van een groot
project. Als wij als accountantsorganisatie er in slagen om deze nieuwe financiering af te
sluiten tegen een lager percentage dan de marktrente, dan krijgen wij een vergoeding.
Zowel de accountant als ik vragen ons af wat in deze situatie nou goed is om te doen.
Nu is het toevallig het geval dat ik net ben begonnen met de module ‘Gedrag, ethiek en
besluitvorming’ en daarom kreeg ik de vraag van de accountant om deze situatie nader
uit te zoeken en dingen tegen elkaar af te wegen. En zo ontstond deze opdracht.
Hopelijk kunnen we door middel van onderzoek en onderstaand uitgewerkt stappenplan
een goed ethisch besluit nemen.
1
, Samenvatting
Zoals genoemd in het voorwoord ben ik werkzaam als assistent accountant voor
accountantsorganisatie Water. Wij hebben recent een opdracht gekregen van Hydrolica
B.V., waar we vreemde transacties tegenkwamen in de boekhouding. Daarnaast werd aan
de accountant een bijzondere beloning voorgelegd als we een financiering rond zouden
krijgen tegen een lagere marktrente. Dit neemt een tweetal ethische dilemma’s met zich
mee, namelijk of het ethisch verantwoordt is voor Hydrolica BV om ambtenaren op deze wijze
te belonen en of het ethisch correct is als wij de beloning voor de financiering accepteren.
Om een antwoord te krijgen op deze twee vragen is er een stappenplan gevolgd. Het
stappenplan is als volgt:
1. Betrokkenen
2. Door jou erkende (ethisch goede) normen en rechten die in het geding zijn.
3. Eventuele overschrijding van genoemde ethische goede normen/rechten.
4. Eventuele ethische rechtvaardiging van die overschrijding.
5. Feedback.
In de uitwerking is te lezen dat de belangrijkste betrokkenen de directie van Hydrolica B.V., de
(assistent) accountant van Water, de ambtenaren die reeds geld hebben ontvangen vs.
potentiële nieuwe ambtenaren en mogelijke financiële verstrekkers zijn. Op groter niveau
zijn ook de Belastingdienst, de FIU-Nederland en de Overheid betrokken bij dit dilemma.
De erkende (ethisch) goede normen en rechten die genoemd worden in deze situatie zijn
gebaseerd op de wet- en regelgeving die van belang is binnen de accountancy, de
normen van de Nederlandse samenleving, de normen binnen Water en de persoonlijke
normen. Normen kunnen worden gezien als gedragsregels. Algemene voorbeelden van
normen van de Nederlandse Samenleving hiervan zijn ‘je mag niet liegen’, ‘je mag
mensen niet omkopen’, ‘je mag zeggen wat je vindt’ en ‘je mag niet moorden’. Normen
binnen de samenleving kunnen heel breed zijn. Belangrijke normen binnen de
beroepsorganisatie zijn ‘je mag je niet ongepast laten beïnvloeden’ en ‘je moet eerlijk en
oprecht optreden’. Op basis van deze normen heeft Waterzelf een gedragscode opgesteld
met normen als ‘we accepteren geen giften boven de 25€’, ‘we bewaken onze
objectiviteit en onafhankelijkheid’ en ‘we durven elkaar aan te spreken op het naleven
van de gedragscode’. Daarnaast heeft een accountant zich te houden aan bepaalde wet-
en regelgeving. Belangrijke wet- en regelgeving zijn bijvoorbeeld de VGBA, de NV
NOCLAR, de Standaard 4410 en de Wwft.
Als er sprake is van overschrijding, dan is het de vraag of er een ethische rechtvaardiging
is voor deze overschrijding. Soms kan er een goede reden zijn om van een norm af te
wijken, dat zou dit ethisch verdedigbaar zijn. Echter in deze casus zijn is er geen goede reden
om vande norm af te wijken. Er zullen zeker betrokkenen zijn die een positief gevolg zullen
ervaren van a) grote beloningen aan ambtenaren of b) beloning aan Water voor een
voordelig rentepercentage, maar dit belang is niet groot genoeg.
Om tot mijn keuze te komen heb ik ook nog feedback gevraagd bij een collega die ook
werkzaam is binnen de accountancy branche. Zij gaf echter volledige instemming met het
feitdat het niet ethisch verdedigbaar is om ambtenaren om te kopen om zo opdrachten
binnen tehouden en om Water te belonen als zij een financiering af kunnen sluiten tegen
een lagere marktrente.
Uiteindelijk komen we tot de conclusie dat voordat wij beginnen we naar aanleiding van
de Wwft een cliëntenonderzoek instellen en misschien al een melding ongebruikelijke
transactie doorgeven bij de FIU. Daarnaast moeten wij de stappen van de NV NOCLAR
volgen en dus eerst meer inzicht verkrijgen in de situatie, wellicht door overleg met de
oude accountant. Vervolgens moeten wij in overleg met de klant en hun vragen
maatregelen te treffen om de bedreigingen van de fundamentele beginselen tegen te
gaan. Als deze maatregelen voldoende dreiging tegen gaan kunnen we de opdracht
aanvaarden, anders moeten wij misschien zelf nog maatregelen opstellen. En ook moeten
wij in overweging nemen om andere accountants in te lichten over de werkwijze van
Hydrolica B.V.. In onze ogen zijn de transacties niet aanvaardbaar, maar als de klant
hiermee door wil gaan is dit hun eigen keus.
2
Het ethisch dilemma van
accountantsorganisatie
Water
ACCOUNTANTSORGANISATIE WATER VS. HYRDOLICA B.V.
Xxxxx
xxxxx
27-09-2021
Markus Verbeek Praehep
HBO Bachelor
Accountancy
Gedrag, ethiek en besluitvorming
, Voorwoord
Mijn naam is xxxxx, ik ben geboren en getogen in Surhuisterveen (Friesland), en ik ben 25
jaar oud. Samen met mijn vriend hebben we net een huisje samen gekocht waar we druk
mee aan het klussen zijn. In het dagelijks leven ben ik werkzaam als assistent accountant
vooraccountantsorganisatie Water. Daarnaast volg ik nog de deeltijd opleiding HBO
Bachelor Accountancy.
Accountantsorganisatie Water is een groot bedrijf met veel diversiteit, zowel intern als
extern. Binnen Water zijn er veel verschillende mensen met verschillende achtergronden
en culturen werkzaam. Dit loopt als een trein gezien een geschreven regel binnen onze
gedragscode is dat we elkaar respectvol behandelen en vrij zijn in onze meningsuiting. Nu
heeft Water onlangs een opdracht van Hydrolica B.V. gekregen om de jaarrekening van
2019 samen te stellen. Het inboeken van de administratie werd bij mij neergelegd. Vol
enthousiasme begon ik hieraan, maar toen liep ik al snel tegen vreemde transacties aan. Ik
heb dit aan Hydrolica B.V. gevraagd en wat blijkt nou: zij betalen ambtenaren een groot
bedrag om zo te opdracht binnen te halen of zelfs binnen te houden. Nadat ik dit ging
overleggen met de accountant kwam die met nog een vreemd voorstel. Hydrolica B.V.
heeft namelijk een aanvullende financiering nodig voor de voorfinanciering van een groot
project. Als wij als accountantsorganisatie er in slagen om deze nieuwe financiering af te
sluiten tegen een lager percentage dan de marktrente, dan krijgen wij een vergoeding.
Zowel de accountant als ik vragen ons af wat in deze situatie nou goed is om te doen.
Nu is het toevallig het geval dat ik net ben begonnen met de module ‘Gedrag, ethiek en
besluitvorming’ en daarom kreeg ik de vraag van de accountant om deze situatie nader
uit te zoeken en dingen tegen elkaar af te wegen. En zo ontstond deze opdracht.
Hopelijk kunnen we door middel van onderzoek en onderstaand uitgewerkt stappenplan
een goed ethisch besluit nemen.
1
, Samenvatting
Zoals genoemd in het voorwoord ben ik werkzaam als assistent accountant voor
accountantsorganisatie Water. Wij hebben recent een opdracht gekregen van Hydrolica
B.V., waar we vreemde transacties tegenkwamen in de boekhouding. Daarnaast werd aan
de accountant een bijzondere beloning voorgelegd als we een financiering rond zouden
krijgen tegen een lagere marktrente. Dit neemt een tweetal ethische dilemma’s met zich
mee, namelijk of het ethisch verantwoordt is voor Hydrolica BV om ambtenaren op deze wijze
te belonen en of het ethisch correct is als wij de beloning voor de financiering accepteren.
Om een antwoord te krijgen op deze twee vragen is er een stappenplan gevolgd. Het
stappenplan is als volgt:
1. Betrokkenen
2. Door jou erkende (ethisch goede) normen en rechten die in het geding zijn.
3. Eventuele overschrijding van genoemde ethische goede normen/rechten.
4. Eventuele ethische rechtvaardiging van die overschrijding.
5. Feedback.
In de uitwerking is te lezen dat de belangrijkste betrokkenen de directie van Hydrolica B.V., de
(assistent) accountant van Water, de ambtenaren die reeds geld hebben ontvangen vs.
potentiële nieuwe ambtenaren en mogelijke financiële verstrekkers zijn. Op groter niveau
zijn ook de Belastingdienst, de FIU-Nederland en de Overheid betrokken bij dit dilemma.
De erkende (ethisch) goede normen en rechten die genoemd worden in deze situatie zijn
gebaseerd op de wet- en regelgeving die van belang is binnen de accountancy, de
normen van de Nederlandse samenleving, de normen binnen Water en de persoonlijke
normen. Normen kunnen worden gezien als gedragsregels. Algemene voorbeelden van
normen van de Nederlandse Samenleving hiervan zijn ‘je mag niet liegen’, ‘je mag
mensen niet omkopen’, ‘je mag zeggen wat je vindt’ en ‘je mag niet moorden’. Normen
binnen de samenleving kunnen heel breed zijn. Belangrijke normen binnen de
beroepsorganisatie zijn ‘je mag je niet ongepast laten beïnvloeden’ en ‘je moet eerlijk en
oprecht optreden’. Op basis van deze normen heeft Waterzelf een gedragscode opgesteld
met normen als ‘we accepteren geen giften boven de 25€’, ‘we bewaken onze
objectiviteit en onafhankelijkheid’ en ‘we durven elkaar aan te spreken op het naleven
van de gedragscode’. Daarnaast heeft een accountant zich te houden aan bepaalde wet-
en regelgeving. Belangrijke wet- en regelgeving zijn bijvoorbeeld de VGBA, de NV
NOCLAR, de Standaard 4410 en de Wwft.
Als er sprake is van overschrijding, dan is het de vraag of er een ethische rechtvaardiging
is voor deze overschrijding. Soms kan er een goede reden zijn om van een norm af te
wijken, dat zou dit ethisch verdedigbaar zijn. Echter in deze casus zijn is er geen goede reden
om vande norm af te wijken. Er zullen zeker betrokkenen zijn die een positief gevolg zullen
ervaren van a) grote beloningen aan ambtenaren of b) beloning aan Water voor een
voordelig rentepercentage, maar dit belang is niet groot genoeg.
Om tot mijn keuze te komen heb ik ook nog feedback gevraagd bij een collega die ook
werkzaam is binnen de accountancy branche. Zij gaf echter volledige instemming met het
feitdat het niet ethisch verdedigbaar is om ambtenaren om te kopen om zo opdrachten
binnen tehouden en om Water te belonen als zij een financiering af kunnen sluiten tegen
een lagere marktrente.
Uiteindelijk komen we tot de conclusie dat voordat wij beginnen we naar aanleiding van
de Wwft een cliëntenonderzoek instellen en misschien al een melding ongebruikelijke
transactie doorgeven bij de FIU. Daarnaast moeten wij de stappen van de NV NOCLAR
volgen en dus eerst meer inzicht verkrijgen in de situatie, wellicht door overleg met de
oude accountant. Vervolgens moeten wij in overleg met de klant en hun vragen
maatregelen te treffen om de bedreigingen van de fundamentele beginselen tegen te
gaan. Als deze maatregelen voldoende dreiging tegen gaan kunnen we de opdracht
aanvaarden, anders moeten wij misschien zelf nog maatregelen opstellen. En ook moeten
wij in overweging nemen om andere accountants in te lichten over de werkwijze van
Hydrolica B.V.. In onze ogen zijn de transacties niet aanvaardbaar, maar als de klant
hiermee door wil gaan is dit hun eigen keus.
2
