Samenvatting Artikelen Juridische aspecten van
Bedrijfskunde
Artikel 1: Zweistra & Poort : Hoe de trias politica technologische
ontwikkeling in haar macht krijgt
Machtsbalans onder druk gezet door technologische ontwikkelingen. Hierbij loopt
uitvoerende macht voor door gebruik van digitale geavanceerde algoritmes en lijkt
technologie de trias politica te verstoren en zelfs een vierde staatsmacht te worden.
→ Instanties zoals belastingdienst
→Domeinen : Technologie, politiek, ethiek en recht
Hoe kan een verantwoorde inpassing tot stand komen binnen de trias politica?
→ Te weinig reflectie vanuit domeinen politiek, ethiek en recht. Deze 3 domeinen moeten
samenwerken om de technologische ontwikkelingen in de greep te krijgen en te houden van
trias politica.
→Koning zegt→ probleem grijpt dieper en hele trias politica raakt hierdoor uit balans.
→Algemene rekenkamer zegt→ algoritmes worden vaak niet op verantwoordelijke wijze
ontwikkeld in de praktijk door bedrijven en technici. Hierom pleiten zij dat ook juristen, ethici
en beleidsadviseurs betrokken moeten worden in dit proces
Hierna zegt Koning→ tech is neutraal. Passchier is het hier niet mee eens→ tech heeft een
grotere invloed. Door tech ontwikkeling vindt informatie uitwisseling steeds sneller plaats
(Veranderd speelveld). En is dus een medespeler in het veld.
→ In de rationele theorie wordt technologie slechts gebruikt als hulpmiddel, echter niet
houdbaar in de praktijk. Mensen vormen netwerken en maakt technologie onderdeel van dit
netwerk.
Toeslagen Affaire→ hierbij zorgden algoritmes voor een ondoorgrondelijk systeem, waardoor
overheid in praktijk niet in staat was individuele gevallen te behandelen. De efficiënte die
technologie bracht laat dus ook zijn nadelen zien
→ Zelflerend algoritme werd gebruikt om fraude risico in te schatten, keuzes werden
gemaakt zonder instemming/goedkeuring ambtenaar. Zo neemt technologie de ‘’rol’’ van de
mens over van een van de machten van de trias.
Hoe kunnen we deze dynamiek en de werking van verschillende domeinen meer concreet
voorstellen?
→Het begeleiden van verantwoorde technologische ontwikkeling vraagt juist dat zowel de
ethiek als de politiek dicht op de huid kruipen van technologische ontwikkelingen.
Politiek domein→ debat voeren over wat wenselijk gezien wordt in samenleving met aandeel
van technologie hierin. Debat over tech ontwikkeling fundamenteel meer op gang komen.
Passchier→ Stelt voor oprichting van bureau voor technology assessment om meer te
informeren over nieuwe ontwikkelingen en beleid aan parlement. Wat te concreet→ niet
bijspijkeren van kennis maar in staat stellen om visie te ontwikkelen voor samenleving.
,Vereiste wisselwerking politiek en ethiek→ zodat concrete gevallen rechtvaardig behandeld
blijven worden en niet alleen het algemene belang. Ethiek kan hierbij in de rol van algoritmes
waarden zoals autonomie, mogelijke schade en eerlijkheid aan de orde brengen.
Levinas→ ethiek is een gesprek waarbij confrontatie plaatsvindt tussen verschillende
overtuigingen waaruit nieuwe inzichten worden geboren.
Vraag of technologieën geen inbreuk maken op ethische waarden→ past meer bij rol van het
recht (scheidsrechter), aangezien domein van ethiek meer idealistische inslag heeft.
Ethische commissies moeten zich in de ontwikkel en ontwerpfase dicht op ontwerpteam
zitten zodat de dialoog gestructureerd kan worden. Brede en diverse samenstelling (Tech,
juristen en afnemers). Aandacht vestigen op ethisch kader.
Recht→ minimale en maximale benadering
Maximale benadering→ weerslag van heersende overtuigingen en taak om voorop te
lopen bij technologische ontwikkelingen. Niet uitsluitend positiefrechtelijk stelsel van wetten
en verdragen, maar vastlegging van wat samenleving als wenselijk beschouwd.
Minimale benadering→ stelsel van wetten, verdragen en jurisprudentie en taak om te
beoordelen in welke mate tech ontwikkelingen een inbreuk vormen op fundamentele
rechten. Verankering van ondergrens wat we maatschappelijk acceptabel vinden. Hier pleit
artikel voor. Hierbij toetst rechter met behulp van het recht de nieuwe tech en de wettelijke
basis daarvan.
Vanuit werking trias noodzakelijk dat wetgever rol neemt en inbedding van technologische
ontwikkelingen op zich neemt.
Onderlinge samenwerking vier domeinen
Ethiek, recht en politiek laten zien achter tech aan te hobbelen en dat er een adequate
samenwerking nodig is.
→ samenleving kan zich niet veroorloven de tech ontwikkelingen buiten politiek debat in te
richten en te structureren. Ethiek en politiek moeten dichter betrokken raken.
→In de ontwerpfase moet technologie worden begeleid door een politieke visie en een debat
dat de voor- en nadelen van een nieuwe technologie weegt in het licht van de belangen van
de samenleving. Vanuit de ethiek moeten divers samengestelde ethische commissies
samen met technici de ontwerpen van technologieën toetsen en uiteindelijk bekritiseren.
→ recht loopt voor in politiek debat op technologie en voorkomt hierdoor ongewenste
standaarden in de samenleving. Wetgever moet hier grip op houden.
Conclusie→ technologie wordt niet geminimaliseerd, maar ingekaderd binnen de
samenleving en wordt hierbij een gewone medespeler (hulp bv technology assessment).
→ door betere balans is een verantwoorde inpassing van technologie in trias politica
mogelijk.
, Artikel 2: Jurgens & Lam : Flits Bezorging: Detailhandel of niet?
Intro
Gemeenten willen dark stores uit centrums en woonwijken en omwonenden klagen over
overlast door geblindeerde ramen en wachtende bezorgers. Gemeenten treden op wegens
strijd met bestemmingsplan. Uitspraken van voorzieningenrechters worden besproken die de
flits bezorgdiensten niet als detailhandel zien. Daarna beoordeling op basis van oudere
jurisprudentie van afdeling bestuursrechtspraak Raad van State.
Oordeel rechters
Veelgebruikte definitie detailhandel→ Het bedrijfsmatig te koop aanbieden van goederen,
waaronder begrepen de uitstalling ten verkoop, het verkopen en/of leveren aan personen,
die die goederen kopen voor gebruik, verbruik of aanwending anders dan in de uitoefening
van een beroeps- of bedrijfsactiviteit.
In Den Haag werd er een definitie gebruikt waarbij uitstalling ten verkoop inbegrepen was.
De voorzieningenrechter vond van niet, aangezien er geen showroom is en de producten
binnen het gebouw van buiten niet te zien zijn. Hiernaast alleen bestellen via app en geen
afhaalmogelijkheid. Ook in Gouda soortgelijke uitspraak
In Amsterdam werd beoordeelt of flits bezorgdienst onder categorie post en telecom en post
en koeriersdiensten vallen. Concluderend niet te vergelijken met postdienst en kunnen de
diensten niet los gezien worden van de dark store als distributiecentra. Geen detailhandel
aangezien winkelend publiek de stores niet in kan gaan. Dus in strijd met bestemmingsplan.
Oudere rechtspraak over andere vormen van detailhandel
Gaat om de vraag of een bepaalde gebruiksvorm als detailhandel in de zin van het
bestemmingsplan kan worden aangemerkt, heeft vaker tot Afdeling Rechtspraak geleid.
Uitspraak afdeling 29 sep 2010: als pand alleen wordt gebruikt als bezorging van online
bestelde goederen, er geen sprake is van detailhandel. Van belang of er bij pand potentiële
klanten zijn om goederen te bekijken.
Uitspraak 13 april 2011→ fietshandel die wel deel verkocht en liet uitproberen op locatie, dus
niet uitsluitend via internet verkocht. Wel aangemerkt als detailhandel. In 2018 door ander
geval van fietswinkel.nl nog eens bevestigd. Hier konden mensen uitproberen en vervolgens
online bestellen.
Uitspraak Afdeling 14 april 2021 waar uitstallen als definitie viel onder tentoonstellen van
producten voor verkoop werd besloten dat er geen strijd was met bestemmingsplan en dat
het college niet bevoegd was om te handhaven.
→ Anders dan de rechtbank, omdat in deze zaak producten werden uitgestald in een pand
voor klanten (Trailstore holding, konden mensen ook afhalen/ruilen).
Bedrijfskunde
Artikel 1: Zweistra & Poort : Hoe de trias politica technologische
ontwikkeling in haar macht krijgt
Machtsbalans onder druk gezet door technologische ontwikkelingen. Hierbij loopt
uitvoerende macht voor door gebruik van digitale geavanceerde algoritmes en lijkt
technologie de trias politica te verstoren en zelfs een vierde staatsmacht te worden.
→ Instanties zoals belastingdienst
→Domeinen : Technologie, politiek, ethiek en recht
Hoe kan een verantwoorde inpassing tot stand komen binnen de trias politica?
→ Te weinig reflectie vanuit domeinen politiek, ethiek en recht. Deze 3 domeinen moeten
samenwerken om de technologische ontwikkelingen in de greep te krijgen en te houden van
trias politica.
→Koning zegt→ probleem grijpt dieper en hele trias politica raakt hierdoor uit balans.
→Algemene rekenkamer zegt→ algoritmes worden vaak niet op verantwoordelijke wijze
ontwikkeld in de praktijk door bedrijven en technici. Hierom pleiten zij dat ook juristen, ethici
en beleidsadviseurs betrokken moeten worden in dit proces
Hierna zegt Koning→ tech is neutraal. Passchier is het hier niet mee eens→ tech heeft een
grotere invloed. Door tech ontwikkeling vindt informatie uitwisseling steeds sneller plaats
(Veranderd speelveld). En is dus een medespeler in het veld.
→ In de rationele theorie wordt technologie slechts gebruikt als hulpmiddel, echter niet
houdbaar in de praktijk. Mensen vormen netwerken en maakt technologie onderdeel van dit
netwerk.
Toeslagen Affaire→ hierbij zorgden algoritmes voor een ondoorgrondelijk systeem, waardoor
overheid in praktijk niet in staat was individuele gevallen te behandelen. De efficiënte die
technologie bracht laat dus ook zijn nadelen zien
→ Zelflerend algoritme werd gebruikt om fraude risico in te schatten, keuzes werden
gemaakt zonder instemming/goedkeuring ambtenaar. Zo neemt technologie de ‘’rol’’ van de
mens over van een van de machten van de trias.
Hoe kunnen we deze dynamiek en de werking van verschillende domeinen meer concreet
voorstellen?
→Het begeleiden van verantwoorde technologische ontwikkeling vraagt juist dat zowel de
ethiek als de politiek dicht op de huid kruipen van technologische ontwikkelingen.
Politiek domein→ debat voeren over wat wenselijk gezien wordt in samenleving met aandeel
van technologie hierin. Debat over tech ontwikkeling fundamenteel meer op gang komen.
Passchier→ Stelt voor oprichting van bureau voor technology assessment om meer te
informeren over nieuwe ontwikkelingen en beleid aan parlement. Wat te concreet→ niet
bijspijkeren van kennis maar in staat stellen om visie te ontwikkelen voor samenleving.
,Vereiste wisselwerking politiek en ethiek→ zodat concrete gevallen rechtvaardig behandeld
blijven worden en niet alleen het algemene belang. Ethiek kan hierbij in de rol van algoritmes
waarden zoals autonomie, mogelijke schade en eerlijkheid aan de orde brengen.
Levinas→ ethiek is een gesprek waarbij confrontatie plaatsvindt tussen verschillende
overtuigingen waaruit nieuwe inzichten worden geboren.
Vraag of technologieën geen inbreuk maken op ethische waarden→ past meer bij rol van het
recht (scheidsrechter), aangezien domein van ethiek meer idealistische inslag heeft.
Ethische commissies moeten zich in de ontwikkel en ontwerpfase dicht op ontwerpteam
zitten zodat de dialoog gestructureerd kan worden. Brede en diverse samenstelling (Tech,
juristen en afnemers). Aandacht vestigen op ethisch kader.
Recht→ minimale en maximale benadering
Maximale benadering→ weerslag van heersende overtuigingen en taak om voorop te
lopen bij technologische ontwikkelingen. Niet uitsluitend positiefrechtelijk stelsel van wetten
en verdragen, maar vastlegging van wat samenleving als wenselijk beschouwd.
Minimale benadering→ stelsel van wetten, verdragen en jurisprudentie en taak om te
beoordelen in welke mate tech ontwikkelingen een inbreuk vormen op fundamentele
rechten. Verankering van ondergrens wat we maatschappelijk acceptabel vinden. Hier pleit
artikel voor. Hierbij toetst rechter met behulp van het recht de nieuwe tech en de wettelijke
basis daarvan.
Vanuit werking trias noodzakelijk dat wetgever rol neemt en inbedding van technologische
ontwikkelingen op zich neemt.
Onderlinge samenwerking vier domeinen
Ethiek, recht en politiek laten zien achter tech aan te hobbelen en dat er een adequate
samenwerking nodig is.
→ samenleving kan zich niet veroorloven de tech ontwikkelingen buiten politiek debat in te
richten en te structureren. Ethiek en politiek moeten dichter betrokken raken.
→In de ontwerpfase moet technologie worden begeleid door een politieke visie en een debat
dat de voor- en nadelen van een nieuwe technologie weegt in het licht van de belangen van
de samenleving. Vanuit de ethiek moeten divers samengestelde ethische commissies
samen met technici de ontwerpen van technologieën toetsen en uiteindelijk bekritiseren.
→ recht loopt voor in politiek debat op technologie en voorkomt hierdoor ongewenste
standaarden in de samenleving. Wetgever moet hier grip op houden.
Conclusie→ technologie wordt niet geminimaliseerd, maar ingekaderd binnen de
samenleving en wordt hierbij een gewone medespeler (hulp bv technology assessment).
→ door betere balans is een verantwoorde inpassing van technologie in trias politica
mogelijk.
, Artikel 2: Jurgens & Lam : Flits Bezorging: Detailhandel of niet?
Intro
Gemeenten willen dark stores uit centrums en woonwijken en omwonenden klagen over
overlast door geblindeerde ramen en wachtende bezorgers. Gemeenten treden op wegens
strijd met bestemmingsplan. Uitspraken van voorzieningenrechters worden besproken die de
flits bezorgdiensten niet als detailhandel zien. Daarna beoordeling op basis van oudere
jurisprudentie van afdeling bestuursrechtspraak Raad van State.
Oordeel rechters
Veelgebruikte definitie detailhandel→ Het bedrijfsmatig te koop aanbieden van goederen,
waaronder begrepen de uitstalling ten verkoop, het verkopen en/of leveren aan personen,
die die goederen kopen voor gebruik, verbruik of aanwending anders dan in de uitoefening
van een beroeps- of bedrijfsactiviteit.
In Den Haag werd er een definitie gebruikt waarbij uitstalling ten verkoop inbegrepen was.
De voorzieningenrechter vond van niet, aangezien er geen showroom is en de producten
binnen het gebouw van buiten niet te zien zijn. Hiernaast alleen bestellen via app en geen
afhaalmogelijkheid. Ook in Gouda soortgelijke uitspraak
In Amsterdam werd beoordeelt of flits bezorgdienst onder categorie post en telecom en post
en koeriersdiensten vallen. Concluderend niet te vergelijken met postdienst en kunnen de
diensten niet los gezien worden van de dark store als distributiecentra. Geen detailhandel
aangezien winkelend publiek de stores niet in kan gaan. Dus in strijd met bestemmingsplan.
Oudere rechtspraak over andere vormen van detailhandel
Gaat om de vraag of een bepaalde gebruiksvorm als detailhandel in de zin van het
bestemmingsplan kan worden aangemerkt, heeft vaker tot Afdeling Rechtspraak geleid.
Uitspraak afdeling 29 sep 2010: als pand alleen wordt gebruikt als bezorging van online
bestelde goederen, er geen sprake is van detailhandel. Van belang of er bij pand potentiële
klanten zijn om goederen te bekijken.
Uitspraak 13 april 2011→ fietshandel die wel deel verkocht en liet uitproberen op locatie, dus
niet uitsluitend via internet verkocht. Wel aangemerkt als detailhandel. In 2018 door ander
geval van fietswinkel.nl nog eens bevestigd. Hier konden mensen uitproberen en vervolgens
online bestellen.
Uitspraak Afdeling 14 april 2021 waar uitstallen als definitie viel onder tentoonstellen van
producten voor verkoop werd besloten dat er geen strijd was met bestemmingsplan en dat
het college niet bevoegd was om te handhaven.
→ Anders dan de rechtbank, omdat in deze zaak producten werden uitgestald in een pand
voor klanten (Trailstore holding, konden mensen ook afhalen/ruilen).
