Observatie: het systematisch observeren, vastleggen, beschrijven, analyseren en interpreteren van
het gedrag van mensen.
2 vormen van observeren
1. Participerende waarneming = kwalitatief onderzoek ontdekken van de betekenis die
mensen aan hun handeling toekennen.
2. Gestructureerde waarneming = kwantitatief onderzoek gaat om de frequentie van de
soort handelingen – turven.
Participerende observatie:
Deelgenoot worden van het leven van de mensen om daarbij te proberen hun symbolische wereld te
leren kennen.
- Hoge mate van onderdompeling
- Verslaglegging is verhalend en niet cijfermatig
Rollen bij participerende observatie:
1. Volledige participant
Je maakt niet bekend dat je onderzoeker bent en je wordt 1 van de mensen die je
onderzoekt.
Voordeel: je beïnvloedt het gedrag van de personen die je onderzoekt niet
Nadeel: is dit ethisch verantwoord?
2. Participant als waarnemer
Je wordt 1 van de mensen die je onderzoekt en je maakt je bekend als onderzoeker
Voordeel: ethisch verantwoord
Nadeel: je beïnvloedt het gedrag van de mensen die je onderzoekt
3. Volledige waarnemer
Je maakt niet bekend dat je onderzoeker bent en je wordt niet een van hen
Voordeel: je beïnvloedt niet het gedrag van de personen die je onderzoekt
Nadeel: is dit ethisch verantwoord?
4. Waarnemer als participant
Je wordt niet een van hen en je maakt wel bekend dat je onderzoeker bent
Voordeel: ethisch verantwoord
Nadeel: je beïnvloedt het gedrag van de mensen die je onderzoekt
Valkuil voor observeren
- Je moet expliciet aandacht hebben voor automatische handelingen
- Je moet je aandachtsveld zo groot mogelijk maken
- Je moet door verschillende brillen kunnen kijken
Onderdelen van het observatieplan
- Probleem analyse
- Doelstellingen
- Inzicht verkrijgen in… ten einde
- Centrale vraag
- Deelvragen
- Methode van onderzoek, welke rol etc.
- Planning van het werkveld
- Observatieformulieren