SAMENVATTING KENNISEXAMEN
WET- EN REGELGEVING
Wet dieren
Diergeneesmiddelen
Kanalisatiestatus: geeft aan wie het diergeneesmiddel mag meegeven à vrij, URA, UDA, UDD
Off-label use: wanneer je als dierenarts van deze registratie afwijkt. Dit mag alleen in uitzonderlijke
gevallen. Deze voorwaarden staan staat in de cascaderegeling.
Opiumwet
Regelt het omgaan met bewustzijn beïnvloedbare middelen à opiaten en andere sterke
(verslavende) middelen.
Dierenartsen moeten opiaten apart administreren: ontvangst, herkomst, bestemming, aflevering,
toediening, verlies. Ontvangstbrief moet min. 6 jaar bewaard worden.
Voorbeelden: buprenorfine, fentanyl, methadon, morfine, pentobarbital, midazolam, diazepam
Tuchtcollege
Als je fouten maakt, is niet automatisch de dierenarts verantwoordelijk voor jouw fouten. Een
eigenaar kan een klacht tegen jou indienen bij het Veterinair Tuchtcollege. Klacht is pas gegrond als je
kan aantonen dat je onzorgvuldig gehandeld hebt.
Voorbeelden: stellen van verkeerde diagnose, niet voldoende onderzoek, niet doorverwijzen, niet
luisteren naar de eigenaar, slechte uitleg nazorg, ruwe omgang met het dier.
Volgende maatregelen:
- Waarschuwing
- Berisping of geldboete
- Gehele of gedeeltelijke schorsing van max. een jaar
- Gehele of gedeeltelijke ontzegging
Gevaarlijke stoffen
Gevaarlijke stoffen: irriteren, branden of zijn kankerverwekkend bij inademing
- Prostaglandines à miskraam, bronchospasme
- Alizin à miskraam, weefselreactie
- Metronidazol à kankerverwekkend
- Jodium à effect schildklier
- Cytostatica (chemotherapie) à kankerverwekkend
Bestrijdingsmiddelenwet
Plofkast: staan alle bestrijdingsmiddelen in. De wanden en deur zijn brandvertragend. Het moet goed
te ventileren zijn en opstaande randen zodat inhoud niet uit de kast kan stromen.
Arbowetgeving
Werktijden: 12 uur per dag, maximaal 60 uur per week.
Pauze: bij 5,5 uur werken 30 minuten pauze, bij 8 uur werken 45 minuten pauze
,Diensten
- Werknemer mag max. 13 uur per 24 uur werken
- Per 4 weken max. 14 dagen oproepbaar
- Rusttijd van min. 8 uur
Stralings- en veiligheidsmaatregelen
Effect straling
Biologisch effect: schade die ioniserende straling kan veroorzaken in levend weefsel
Gevolgen zijn groeibelemmering, epitheelverwoesting, ontstekingen, gen beschadigingen
(mutageen), beschadigingen groeiende vrucht (teratogeen), kankerverwekkend (carcinogeen).
Er zijn twee soorten effecten van straling:
- Deterministische effecten: sprake van beperking of functieverlies van weefsels
- Stochastische effecten: ontstaan wanneer individuele cellen veranderen door beschadigen
aan het DNA
o Carcinogeen, teratogeen
Grootte van biologisch effect is afhankelijk van diersoort, weefseltype à snel delende en weefsels
met hoog stofwisselingsniveau zijn gevoelig (rood beenmerg, ooglens, geslacht, melkklierweefsel,
kinderen in groei, schildklier).
Strooistraling
Stralen die van richting veranderen, die alle kanten opgaan. Hoe hoger de kV, hoe meer
strooistraling.
Veiligheidsmaatregelen
- Altijd beschermende kleding aan
- Hulpmiddelen gebruiken om te voorkomen dat je in de primaire bundel komt
- Zoveel mogelijk afstand nemen: kwadrantenwet à hoe groter de afstand, hoe lager de
opgelopen straling
- Zo min mogelijk foto’s maken
- Juiste belichting en zo klein mogelijk diafragmeren
Handelingen
Zelfstanding Chippen
Uitvoeren SPARTA en stabiliseren patiënt
Steriele materialen ingeven
Voorlichting geven
Dagelijkse verzorging opname
Medicatie voorraadbeheer
Labonderzoek
Aanwijzen en onder controle van dierenarts Aanleggen infuus
Bloedafname
UDA-middelen injecteren
Röntgenfoto’s maken
Wonden behandelen
Anesthesie diepte beoordelen
Onder leiding van en in directe aanwezigheid Anesthesie middelen toedienen
van dierenarts Helpen bij geboorte/niet vorderende geboorte
,VOORTPLANTING
Hormonen: hond, kat, konijn
GnRH Hypothalamus Stimuleert de hypofyse tot het
produceren van FSH en LH
FSH Hypofyse Groei en rijping van follikels,
hierdoor gaat dier in bronst
LH Hypofyse Ovulatie en ontwikkeling van
follikel tot graafs blaasje
Oestrogeen Wand follikel Bronstgedrag, ontwikkeleing
secundaire geslachtshormonen
Progesteron Geel lichaam Drachtigheidshormoon, remt
GnRh en FSH na bevruchting
Bij de dracht is de progesteron hoger. Als dieren oestrus / loops zijn is oestrogeen hoger.
Bij de hond stijgt het progesteron al eerder, bij de andere dieren is het pas na de vorming van het
gele lichaam. Als de hond schijndrachtig is, blijft het progesteron hoog, maar is de hond niet
bevrucht. Dit is normaal.
Gedrag
Hond
- Pro-oestrus: aantrekkelijkheid tonen reu, niet laten dekken
- Oestrus: opzoek om te laten dekken, sta-reflex
- Met-oestrus: slomen, minder sociaal, laat zich niet meer dekken
- An-oestrus: geen interesse meer
Kat: hard mauwen, gillen, rusteloos, minder eten, over grond rollen, achterwerk omhoog, sproeien
, Konijn: onrustig, nestje bouwen, veel aan ram likken, snuffelen, kont omhoog, chagrijnig naar
eigenaar.
Cyclus, bronstkenmerken en drachtlengte
Hond
- Pro-oestrus: bloederige uitvloeiing, gezwollen vulva, meer plassen, warm à 9 dagen
- Oestrus: laten dekken, ovulatie, bloederige uitvloeiing neemt af à 9 dagen
- Met-oestrus: zwelling neemt af, rustig en sloom, schijndracht à 2 maanden
- An-oestrus: rustperiode à 2-10 maanden
Drachtlengte: 58-70 dagen à gem. 63
Kat
- Pro-oestrus: aantrekkelijk voor katers, gezwollen vulva, niet laten dekken à 1-3 dagen
- Oestrus: krols, laten dekken à 2-10 dagen
- Inter-oestrus: periode tussen krolsheden in de zomer à 2-3 weken
- Met-oestrus: ovulatie à 40 (geen dracht) of 63 dagen (dracht)
- An-oestrus: rustperiode à 3 maanden, tussen oktober en januari
Drachtlengte: 58-67 dagen à gem. 63
Konijn
Cyclus wordt beïnvloed door temperatuur en lengte van de dagen. Komt in februari/maart opgang.
Ovulatie is geïnduceerd.
Symptomen bronst: stro verzamelen, graven, aandacht zoeken bij ram, berijden hokgenoot, vergrote
en rode vulva
Drachtlengte: 30-32 dagen
Cavia
Zeugen zijn na 5 maanden fokrijp, beren na 3 maanden. De eerste worp moet plaats vinden voor 1-
jarige leeftijd. Ze zijn eenmaal in de 16 dagen bronstig.
Drachtlengte: 63-70 dagen
Fret
Eerste loopsheid: december-februari 1ste levensjaar à na ong. 9 maanden. De paartijd wordt
beïnvloed door aantal uren zon per dag. Vrouwtje blijft loopt totdat ze gedekt is. Dit kan
levensbedreigend zijn i.v.m. veel bloedverlies.
Symptomen bronst: onrustig, opgezwollen vulva, niet zindelijk, sterk ruiken.
Drachtlengte: 41-43 dagen
Rund
Seizoensgebonden cyclus, die gem. 21 dagen duurt à elke 3 weken tochtig. Het liefst worden ze 12
uur na het waarnemen van de eerste bronst geïnsemineerd.
WET- EN REGELGEVING
Wet dieren
Diergeneesmiddelen
Kanalisatiestatus: geeft aan wie het diergeneesmiddel mag meegeven à vrij, URA, UDA, UDD
Off-label use: wanneer je als dierenarts van deze registratie afwijkt. Dit mag alleen in uitzonderlijke
gevallen. Deze voorwaarden staan staat in de cascaderegeling.
Opiumwet
Regelt het omgaan met bewustzijn beïnvloedbare middelen à opiaten en andere sterke
(verslavende) middelen.
Dierenartsen moeten opiaten apart administreren: ontvangst, herkomst, bestemming, aflevering,
toediening, verlies. Ontvangstbrief moet min. 6 jaar bewaard worden.
Voorbeelden: buprenorfine, fentanyl, methadon, morfine, pentobarbital, midazolam, diazepam
Tuchtcollege
Als je fouten maakt, is niet automatisch de dierenarts verantwoordelijk voor jouw fouten. Een
eigenaar kan een klacht tegen jou indienen bij het Veterinair Tuchtcollege. Klacht is pas gegrond als je
kan aantonen dat je onzorgvuldig gehandeld hebt.
Voorbeelden: stellen van verkeerde diagnose, niet voldoende onderzoek, niet doorverwijzen, niet
luisteren naar de eigenaar, slechte uitleg nazorg, ruwe omgang met het dier.
Volgende maatregelen:
- Waarschuwing
- Berisping of geldboete
- Gehele of gedeeltelijke schorsing van max. een jaar
- Gehele of gedeeltelijke ontzegging
Gevaarlijke stoffen
Gevaarlijke stoffen: irriteren, branden of zijn kankerverwekkend bij inademing
- Prostaglandines à miskraam, bronchospasme
- Alizin à miskraam, weefselreactie
- Metronidazol à kankerverwekkend
- Jodium à effect schildklier
- Cytostatica (chemotherapie) à kankerverwekkend
Bestrijdingsmiddelenwet
Plofkast: staan alle bestrijdingsmiddelen in. De wanden en deur zijn brandvertragend. Het moet goed
te ventileren zijn en opstaande randen zodat inhoud niet uit de kast kan stromen.
Arbowetgeving
Werktijden: 12 uur per dag, maximaal 60 uur per week.
Pauze: bij 5,5 uur werken 30 minuten pauze, bij 8 uur werken 45 minuten pauze
,Diensten
- Werknemer mag max. 13 uur per 24 uur werken
- Per 4 weken max. 14 dagen oproepbaar
- Rusttijd van min. 8 uur
Stralings- en veiligheidsmaatregelen
Effect straling
Biologisch effect: schade die ioniserende straling kan veroorzaken in levend weefsel
Gevolgen zijn groeibelemmering, epitheelverwoesting, ontstekingen, gen beschadigingen
(mutageen), beschadigingen groeiende vrucht (teratogeen), kankerverwekkend (carcinogeen).
Er zijn twee soorten effecten van straling:
- Deterministische effecten: sprake van beperking of functieverlies van weefsels
- Stochastische effecten: ontstaan wanneer individuele cellen veranderen door beschadigen
aan het DNA
o Carcinogeen, teratogeen
Grootte van biologisch effect is afhankelijk van diersoort, weefseltype à snel delende en weefsels
met hoog stofwisselingsniveau zijn gevoelig (rood beenmerg, ooglens, geslacht, melkklierweefsel,
kinderen in groei, schildklier).
Strooistraling
Stralen die van richting veranderen, die alle kanten opgaan. Hoe hoger de kV, hoe meer
strooistraling.
Veiligheidsmaatregelen
- Altijd beschermende kleding aan
- Hulpmiddelen gebruiken om te voorkomen dat je in de primaire bundel komt
- Zoveel mogelijk afstand nemen: kwadrantenwet à hoe groter de afstand, hoe lager de
opgelopen straling
- Zo min mogelijk foto’s maken
- Juiste belichting en zo klein mogelijk diafragmeren
Handelingen
Zelfstanding Chippen
Uitvoeren SPARTA en stabiliseren patiënt
Steriele materialen ingeven
Voorlichting geven
Dagelijkse verzorging opname
Medicatie voorraadbeheer
Labonderzoek
Aanwijzen en onder controle van dierenarts Aanleggen infuus
Bloedafname
UDA-middelen injecteren
Röntgenfoto’s maken
Wonden behandelen
Anesthesie diepte beoordelen
Onder leiding van en in directe aanwezigheid Anesthesie middelen toedienen
van dierenarts Helpen bij geboorte/niet vorderende geboorte
,VOORTPLANTING
Hormonen: hond, kat, konijn
GnRH Hypothalamus Stimuleert de hypofyse tot het
produceren van FSH en LH
FSH Hypofyse Groei en rijping van follikels,
hierdoor gaat dier in bronst
LH Hypofyse Ovulatie en ontwikkeling van
follikel tot graafs blaasje
Oestrogeen Wand follikel Bronstgedrag, ontwikkeleing
secundaire geslachtshormonen
Progesteron Geel lichaam Drachtigheidshormoon, remt
GnRh en FSH na bevruchting
Bij de dracht is de progesteron hoger. Als dieren oestrus / loops zijn is oestrogeen hoger.
Bij de hond stijgt het progesteron al eerder, bij de andere dieren is het pas na de vorming van het
gele lichaam. Als de hond schijndrachtig is, blijft het progesteron hoog, maar is de hond niet
bevrucht. Dit is normaal.
Gedrag
Hond
- Pro-oestrus: aantrekkelijkheid tonen reu, niet laten dekken
- Oestrus: opzoek om te laten dekken, sta-reflex
- Met-oestrus: slomen, minder sociaal, laat zich niet meer dekken
- An-oestrus: geen interesse meer
Kat: hard mauwen, gillen, rusteloos, minder eten, over grond rollen, achterwerk omhoog, sproeien
, Konijn: onrustig, nestje bouwen, veel aan ram likken, snuffelen, kont omhoog, chagrijnig naar
eigenaar.
Cyclus, bronstkenmerken en drachtlengte
Hond
- Pro-oestrus: bloederige uitvloeiing, gezwollen vulva, meer plassen, warm à 9 dagen
- Oestrus: laten dekken, ovulatie, bloederige uitvloeiing neemt af à 9 dagen
- Met-oestrus: zwelling neemt af, rustig en sloom, schijndracht à 2 maanden
- An-oestrus: rustperiode à 2-10 maanden
Drachtlengte: 58-70 dagen à gem. 63
Kat
- Pro-oestrus: aantrekkelijk voor katers, gezwollen vulva, niet laten dekken à 1-3 dagen
- Oestrus: krols, laten dekken à 2-10 dagen
- Inter-oestrus: periode tussen krolsheden in de zomer à 2-3 weken
- Met-oestrus: ovulatie à 40 (geen dracht) of 63 dagen (dracht)
- An-oestrus: rustperiode à 3 maanden, tussen oktober en januari
Drachtlengte: 58-67 dagen à gem. 63
Konijn
Cyclus wordt beïnvloed door temperatuur en lengte van de dagen. Komt in februari/maart opgang.
Ovulatie is geïnduceerd.
Symptomen bronst: stro verzamelen, graven, aandacht zoeken bij ram, berijden hokgenoot, vergrote
en rode vulva
Drachtlengte: 30-32 dagen
Cavia
Zeugen zijn na 5 maanden fokrijp, beren na 3 maanden. De eerste worp moet plaats vinden voor 1-
jarige leeftijd. Ze zijn eenmaal in de 16 dagen bronstig.
Drachtlengte: 63-70 dagen
Fret
Eerste loopsheid: december-februari 1ste levensjaar à na ong. 9 maanden. De paartijd wordt
beïnvloed door aantal uren zon per dag. Vrouwtje blijft loopt totdat ze gedekt is. Dit kan
levensbedreigend zijn i.v.m. veel bloedverlies.
Symptomen bronst: onrustig, opgezwollen vulva, niet zindelijk, sterk ruiken.
Drachtlengte: 41-43 dagen
Rund
Seizoensgebonden cyclus, die gem. 21 dagen duurt à elke 3 weken tochtig. Het liefst worden ze 12
uur na het waarnemen van de eerste bronst geïnsemineerd.
