Werkgroep 7 exposure
Literatuur:
Prins et al., 2018 (hf.4)
Rijkeboer & Van den Hout, 2014
Rijkeboer & Van den Hout, 2014
Exposure (blootstelling aan de angst) is een effectieve behandeling van angststoornissen.
Echter profiteert nog niet ieder individu er optimaal van en is er bij veel mensen sprake van
een terugval. Hoe moet er gevarieerd worden op het standaardprotocol van exposure zodat
meer angstpatiënten profijt hebben?
Theorie achter exposure:
Systematische desensitisatie = men kan niet tegelijkertijd angstig en ontspannen
reageren. Daarom krijgen patiënten een antagonistische response (ontspanningstrainingen)
aangeboden, zodat ze die toe kunnen passen op het moment dat ze blootgesteld gaat
worden aan de gevreesde stimulus/geconditioneerde stimulus. Bij herhaling van deze
blootstelling, zal de associatie van de CS met angst (de geconditioneerde response)
doorbroken worden. De blootstelling moet in stappen gebeuren, zodat de antagonistische
response sterker kan worden dan de angst.
Echter bleek uit onderzoek dat een antagonistische response niet per se noodzakelijk is en
dat men door blootstelling zonder antagonist ook een afname lieten zien in angst. Daarom
werd er in de jaren ’70 en ’80 een invloedrijkere vorm van exposure ontwikkelt: graduele
in vivo exposure met responsepreventie. Hierbij moest de patiënt de angst niet
vermijden maar er zich bewust aan blootstellen. Binnen een exposure sessie zou de
angst dalen (within session habituation), zodat de volgende sessie met minder angst
begonnen zou worden (between session habituation). Het was echter niet juist om deze
angstreductie te verklaren met dat er habituatie opgetreden was, omdat je dan in een cirkel
redeneert.
Emotional processing theory = emoties zoals angst zijn netwerken van stimuli, responsen
en betekenissen (bijv. S: hond, R: angst, B: gevaar/gebeten worden). Deze elementen
activeren elkaar. Exposure werkt doordat deze netwerken uit elkaar vallen: desintegratie van
een angstnetwerk. De problematische associaties worden vervangen door nieuwe,
realistischer associaties. Angstreductie kun je veroorzaken door het angstnetwerk te
activeren, vermijdingsgedrag te voorkomen en net zo lang in de situatie blijven tot de angst
grotendeels gedaald is (prolonged exposure).
Later bleek echter dat dit laatste criteria prolonged exposure niet noodzakelijk is om de
angstreductie te veroorzaken; ook bij patiënten die de mogelijkheid kregen om tijdens een
sessie te ontsnappen aan de angst, vonden cognitieve veranderingen plaats. Uit een ander
onderzoek bleek dat bij patiënten met 100% angstreductie tijdens een sessie de terugval na
vier weken hoger bleek te zijn.
Literatuur:
Prins et al., 2018 (hf.4)
Rijkeboer & Van den Hout, 2014
Rijkeboer & Van den Hout, 2014
Exposure (blootstelling aan de angst) is een effectieve behandeling van angststoornissen.
Echter profiteert nog niet ieder individu er optimaal van en is er bij veel mensen sprake van
een terugval. Hoe moet er gevarieerd worden op het standaardprotocol van exposure zodat
meer angstpatiënten profijt hebben?
Theorie achter exposure:
Systematische desensitisatie = men kan niet tegelijkertijd angstig en ontspannen
reageren. Daarom krijgen patiënten een antagonistische response (ontspanningstrainingen)
aangeboden, zodat ze die toe kunnen passen op het moment dat ze blootgesteld gaat
worden aan de gevreesde stimulus/geconditioneerde stimulus. Bij herhaling van deze
blootstelling, zal de associatie van de CS met angst (de geconditioneerde response)
doorbroken worden. De blootstelling moet in stappen gebeuren, zodat de antagonistische
response sterker kan worden dan de angst.
Echter bleek uit onderzoek dat een antagonistische response niet per se noodzakelijk is en
dat men door blootstelling zonder antagonist ook een afname lieten zien in angst. Daarom
werd er in de jaren ’70 en ’80 een invloedrijkere vorm van exposure ontwikkelt: graduele
in vivo exposure met responsepreventie. Hierbij moest de patiënt de angst niet
vermijden maar er zich bewust aan blootstellen. Binnen een exposure sessie zou de
angst dalen (within session habituation), zodat de volgende sessie met minder angst
begonnen zou worden (between session habituation). Het was echter niet juist om deze
angstreductie te verklaren met dat er habituatie opgetreden was, omdat je dan in een cirkel
redeneert.
Emotional processing theory = emoties zoals angst zijn netwerken van stimuli, responsen
en betekenissen (bijv. S: hond, R: angst, B: gevaar/gebeten worden). Deze elementen
activeren elkaar. Exposure werkt doordat deze netwerken uit elkaar vallen: desintegratie van
een angstnetwerk. De problematische associaties worden vervangen door nieuwe,
realistischer associaties. Angstreductie kun je veroorzaken door het angstnetwerk te
activeren, vermijdingsgedrag te voorkomen en net zo lang in de situatie blijven tot de angst
grotendeels gedaald is (prolonged exposure).
Later bleek echter dat dit laatste criteria prolonged exposure niet noodzakelijk is om de
angstreductie te veroorzaken; ook bij patiënten die de mogelijkheid kregen om tijdens een
sessie te ontsnappen aan de angst, vonden cognitieve veranderingen plaats. Uit een ander
onderzoek bleek dat bij patiënten met 100% angstreductie tijdens een sessie de terugval na
vier weken hoger bleek te zijn.
