Samenvatting Hoofdlijnen Nederlands Recht H1,2,4,5,9,10&12

Samenvatting Hoofdlijnen Nederlands Recht
Druk 14


ISBN 978-90-01-59319-3
NUR 820




1

,Inhoudsopgave
H1. Terreinverkenning........................................................................................................................................3
H2. Verbintenissenrecht – de overeenkomst....................................................................................................7
H4. Verbintenissenrecht – de onrechtmatige en rechtmatige daad...............................................................12
H5. Goederenrecht...........................................................................................................................................18
H9. Staatsrecht.................................................................................................................................................25
H10. Bestuursrecht en bestuursprocesrecht...................................................................................................34
H12. Europees recht.........................................................................................................................................40




2

,H1. Terreinverkenning
Vier functies van het recht
1. Normatieve functie: Gedragsregel in samenleving schriftelijk vastgelegd; rechtsnormen
2. Geschiloplossende functie: Eigenrichting voorkomen
3. Additionele functie: Biedt basis wanneer partijen vergeten zijn iets af te spreken
4. Instrumentele functie: Doorhakken van knopen om zaken in samenleving te regelen. “Zo doen wij het en
niet anders.”

Rechtsbronnen
1. De wet
2. Het verdrag
3. De jurisprudentie
4. De gewoonte

Recht

Privaatrecht Publiekrecht

 Personen- en familierecht  Straf(proces)recht
 Vermogensrecht  Staatsrecht
 Ondernemingsrecht  Bestuurs(proces)recht
 Burgerlijk procesrecht  Belastingrecht



De regels van bepaalde rechten staan in het Burgerlijk Wetboek.
Procederen  Naar de rechter gaan om een geschil te laten beslechten.
Burgerlijk procesrecht  Regels die op het voeren van juridische procedures op het terrein van het privaatrecht van
toepassing zijn.

Bij strafrecht bezit de staat een monopoliepositie  alleen het OM kan tot vervolging van strafbare feiten overgaan.
Staatsrecht  De wijze waarop het Nederlandse Staatsbestel wordt vormgegeven en de invloed die de burgers
daarop kunnen uitoefenen
Grondwet  Basisregels van ons staatsbestel
Algemene wet Bestuursrecht (Awb)  ‘aanbeschouwwetgeving’, de wet wordt in delen (tranches) ingevoerd en
uitgewerkt. Bevat algemene regels voor de verhouding tussen de overheid en de individuele burgers, bedrijven etc.
Bestuursrecht  Betrekking op de mogelijkheden die de overheid heeft om regulerend op te treden ten aanzien van
de maatschappij.

Wetgevers

Regelgeving

Op centraal niveau Op decentraal niveau

Regering en Staten-Generaal Provinciale staten Gemeenteraad

Wet Verordering Verordering
Wet in formele zin Wet in materiële zin Wet in materiële zin

Andere instanties die ook bevoegd zijn kunnen ook wetten uitvaardigen.
 bv. Sociaal-Economisch Raad (SER), waterschappen. Deze regels (verorderningen) dragen in de praktijk vaak de
naam ‘keuren’.

3

, Rangorde wetten waarbij drie regels gelden:
1. Hoog boven laag
Bv. Regels van ‘het Rijk’ gaan boven die van de provincie of gemeente.
2. Bijzonder boven algemeen
Bv. Eerste wettelijke bepaling gaat boven de tweede. Bepaling boek 7 en 3 niet in overeenstemming? Boek 3
voor!
3. Jong boven oud
Wetten/regels van gelijk niveau. Bij strijdigheid gaat de jongste voor.

Een wet in materiële zin is iedere regeling van een wetgever die geschreven is voor een onbepaald aantal mensen.
Een wet in formele zin is meestal een wet in materiële zin, maar soms toch niet.


Burgerlijk Wetboek Goedkeuringswet
Ja Huwelijk lid
Wet in formele zin Koningshuis
Gemeentelijke/provinciale Vergunning
Nee verordening
Ja Nee
Wet in materiële zin

Rechtsbronnen
 Wet
 Jurisprudentie
 Gewoonten en gebruiken
 Verdragen

Verdrag
® Afspraken, overeenkomst, gesloten door twee of meer staten
® 2 landen: bilateraal
® 2 of meer landen: multilateraal

Jurisprudentie  Rechtspraak; beslissingen afkomstig van een rechter of rechtscollege
Vooral actief:  Rechtbank  Vonnis
 Privaatrecht  Gerechtshof & Hoge Raad  Arrest
 Ondernimingsrecht
 Strafrecht  Andere terreinen  Uitspraken


Twee voorwaarden gewoonterecht
1. Vaste gedragslijn  Binnen de groep in de kwestie handelt alle betrokkenen overeenkomstig de gegroeide
opvatting.
2. Rechtsplicht  De betrokkenen achten zich moreel verplicht de regel te volgen.

Interpretatiemethoden
1. Grammaticale interpretatiemethode
Bij de uitleg van een woord knoopt de rechter aan bij de betekenis die het heeft in het alledaagse
spraakgebruik.
2. Wetshistorische interpretatiemethode
Rechter beroept zich op een passage uit de parlementaire geschiedenis van de betreffende wet.
3. Anticiperende interpretatiemethode
Bij het formuleren van zijn regel baseert de rechter zich in dit geval op toekomstig recht  bijna-recht. Een
rechter kan in zijn oordeel alvast op de inhoud van de nieuwe regeling beroepen, als er bijna zeker is dat een
wetvoorstel wet zal worden.
4