Bestuursprocesrecht Samenvattingen
Bijeenkomst 1: Structuur en systematiek van de Awb
Bestuursrecht deel 2: H1 t/m 1.1.4 + 1.7. Bestuursrecht deel 1: H1.4 en H2 par. 2.2.1, 2.2.2 t/m 2.2.2.1, 2.4 + 2.5
Bestuursrecht deel 2 – Hoofdstuk 1 Inleiding
Paragraaf 1.1.1 Plaats in het bestuursrecht; de begripsbepaling
Het bestuursrecht gaat over de juridische normen die gelden in de rechtsbetrekkingen tussen burger en openbaar bestuur
en binnen dat openbaar bestuur. Veelal wordt onder rechtsbescherming verstaan: het geheel aan mogelijkheden om
achteraf op te komen tegen een al genomen besluit of een al verrichte andere handeling.
Ook al wordt het begrip rechtsbescherming beperkt tot een reactie op een besluit of andere handeling, toch impliceert het
een ruim begrip. Niet alleen vormen van rechtsbescherming door de rechter, maar ook andere vormen van
rechtsbescherming vallen eronder, bijvoorbeeld bezwaar en administratief beroep.
Centraal staat de individuele rechtsbescherming tegen bestuurshandelen.
Artikel 5 Grondwet:
Ieder heeft het recht verzoeken schriftelijk bij het bevoegd gezag in te dienen.
Op basis van dit grondrecht kan een burger bijvoorbeeld een hoger bestuursorgaan om schorsing of vernietiging vragen. Of
een burger kan een brief aan de Koning of aan een parlementaire verzoekschriftencommissie sturen, met het verzoek om
iets tegen een besluit of andere gedraging te ondernemen.
Paragraaf 1.1.2 Bezwaar, administratief beroep en beroep bij de bestuursrechter; artikel 1:5 Awb
Besluiten en andere handelingen van het bestuur kunnen, voor zover zij in strijd zijn met het recht, als een onrechtmatige
daad in de zin van artikel 6:162 BW worden aangemerkt. In de praktijk komen de meeste geschillen van burgers met het
bestuur niet bij de burgerlijke rechter terecht, omdat voor de burger een bestuursrechtelijke voorziening van bezwaar of
beroep openstaat en deze voorziening dwingend voorrang heeft. Dan doelen we op een niet in het burgerlijk recht geregelde
bij wettelijk voorschrift geopende aparte voorziening die voor de burger de mogelijkheid biedt om een bestuurlijke gedraging
te laten beoordelen en die er eventueel toe kan leiden dat die gedraging ongedaan wordt gemaakt.
Beroep is geregeld in artikel 1:5 lid 3 Awb. Onder beroep wordt verstaan: het instellen van administratief beroep, dan wel
van beroep bij een bestuursrechter. Beroep kan dus worden ingesteld bij een bestuursorgaan of bij een bestuursrechter.
Artikel 1:5 lid 3 Awb: twee soorten beroep.
Administratief beroep, lid 2: Beroep bij een bestuursrechter, lid 1:
Administratief beroep betekent: het gebruik Bezwaar betekent: het gebruik maken van
maken van de ingevolge een wettelijk de ingevolge een wettelijk voorschrift
voorschrift bestaande bevoegdheid, bestaande bevoegdheid, voorziening tegen
voorziening tegen een besluit te vragen bij een besluit te vragen bij een bestuursorgaan
een ander bestuursorgaan dan het welk het dat het besluit genomen heeft.
besluit heeft genomen. Het ziet op een procedure bij hetzelfde
Het ziet op een procedure bij een ander bestuursorgaan.
bestuursorgaan.
Omdat elementen van bestuurlijk toezicht de functie van rechtsbescherming kunnen doorkruisen, heeft bezwaar uit een
oogpunt van rechtsbescherming de voorkeur boven administratief beroep. Bezwaar en administratief beroep hebben als
voorziening bij een bestuursorgaan gemeenschappelijk dat beide worden aangemerkt als een voorprocedure, dat wil zeggen
een procedure die voorafgaat aan een procedure bij de bestuursrechter.
Paragraaf 1.1.3 Gemeenschappelijke kenmerken en karakteristieken
De voorzieningen van bezwaar en beroep tegen besluiten hebben een viertal gemeenschappelijke kenmerken:
1) Een aanspraak op een uitspraak
De plicht tot het doel van een uitspraak – het decisiebeginsel – vloeit voort uit het openstellen van de voorziening.
De plicht tot het doen van een uitspraak betekent niet dat de burger altijd een inhoudelijk oordeel over zijn geschil
krijgt.
2) Het bestreden besluit wordt ongedaan gemaakt
Voor de bescherming van de rechte en belangen van de burger is essentieel dat het gebruik van de voorziening
ertoe kan leiden dat het orgaan waartoe hij zich heeft gewend, de rechtsgevolgen van een onjuiste
bevoegdheidsuitoefening geheel of gedeeltelijk ongedaan kan maken.
Bijeenkomst 1: Structuur en systematiek van de Awb
Bestuursrecht deel 2: H1 t/m 1.1.4 + 1.7. Bestuursrecht deel 1: H1.4 en H2 par. 2.2.1, 2.2.2 t/m 2.2.2.1, 2.4 + 2.5
Bestuursrecht deel 2 – Hoofdstuk 1 Inleiding
Paragraaf 1.1.1 Plaats in het bestuursrecht; de begripsbepaling
Het bestuursrecht gaat over de juridische normen die gelden in de rechtsbetrekkingen tussen burger en openbaar bestuur
en binnen dat openbaar bestuur. Veelal wordt onder rechtsbescherming verstaan: het geheel aan mogelijkheden om
achteraf op te komen tegen een al genomen besluit of een al verrichte andere handeling.
Ook al wordt het begrip rechtsbescherming beperkt tot een reactie op een besluit of andere handeling, toch impliceert het
een ruim begrip. Niet alleen vormen van rechtsbescherming door de rechter, maar ook andere vormen van
rechtsbescherming vallen eronder, bijvoorbeeld bezwaar en administratief beroep.
Centraal staat de individuele rechtsbescherming tegen bestuurshandelen.
Artikel 5 Grondwet:
Ieder heeft het recht verzoeken schriftelijk bij het bevoegd gezag in te dienen.
Op basis van dit grondrecht kan een burger bijvoorbeeld een hoger bestuursorgaan om schorsing of vernietiging vragen. Of
een burger kan een brief aan de Koning of aan een parlementaire verzoekschriftencommissie sturen, met het verzoek om
iets tegen een besluit of andere gedraging te ondernemen.
Paragraaf 1.1.2 Bezwaar, administratief beroep en beroep bij de bestuursrechter; artikel 1:5 Awb
Besluiten en andere handelingen van het bestuur kunnen, voor zover zij in strijd zijn met het recht, als een onrechtmatige
daad in de zin van artikel 6:162 BW worden aangemerkt. In de praktijk komen de meeste geschillen van burgers met het
bestuur niet bij de burgerlijke rechter terecht, omdat voor de burger een bestuursrechtelijke voorziening van bezwaar of
beroep openstaat en deze voorziening dwingend voorrang heeft. Dan doelen we op een niet in het burgerlijk recht geregelde
bij wettelijk voorschrift geopende aparte voorziening die voor de burger de mogelijkheid biedt om een bestuurlijke gedraging
te laten beoordelen en die er eventueel toe kan leiden dat die gedraging ongedaan wordt gemaakt.
Beroep is geregeld in artikel 1:5 lid 3 Awb. Onder beroep wordt verstaan: het instellen van administratief beroep, dan wel
van beroep bij een bestuursrechter. Beroep kan dus worden ingesteld bij een bestuursorgaan of bij een bestuursrechter.
Artikel 1:5 lid 3 Awb: twee soorten beroep.
Administratief beroep, lid 2: Beroep bij een bestuursrechter, lid 1:
Administratief beroep betekent: het gebruik Bezwaar betekent: het gebruik maken van
maken van de ingevolge een wettelijk de ingevolge een wettelijk voorschrift
voorschrift bestaande bevoegdheid, bestaande bevoegdheid, voorziening tegen
voorziening tegen een besluit te vragen bij een besluit te vragen bij een bestuursorgaan
een ander bestuursorgaan dan het welk het dat het besluit genomen heeft.
besluit heeft genomen. Het ziet op een procedure bij hetzelfde
Het ziet op een procedure bij een ander bestuursorgaan.
bestuursorgaan.
Omdat elementen van bestuurlijk toezicht de functie van rechtsbescherming kunnen doorkruisen, heeft bezwaar uit een
oogpunt van rechtsbescherming de voorkeur boven administratief beroep. Bezwaar en administratief beroep hebben als
voorziening bij een bestuursorgaan gemeenschappelijk dat beide worden aangemerkt als een voorprocedure, dat wil zeggen
een procedure die voorafgaat aan een procedure bij de bestuursrechter.
Paragraaf 1.1.3 Gemeenschappelijke kenmerken en karakteristieken
De voorzieningen van bezwaar en beroep tegen besluiten hebben een viertal gemeenschappelijke kenmerken:
1) Een aanspraak op een uitspraak
De plicht tot het doel van een uitspraak – het decisiebeginsel – vloeit voort uit het openstellen van de voorziening.
De plicht tot het doen van een uitspraak betekent niet dat de burger altijd een inhoudelijk oordeel over zijn geschil
krijgt.
2) Het bestreden besluit wordt ongedaan gemaakt
Voor de bescherming van de rechte en belangen van de burger is essentieel dat het gebruik van de voorziening
ertoe kan leiden dat het orgaan waartoe hij zich heeft gewend, de rechtsgevolgen van een onjuiste
bevoegdheidsuitoefening geheel of gedeeltelijk ongedaan kan maken.
