Examen VWO
2014
tijdvak 1
maandag 19 mei
13.30 - 16.30 uur
natuurkunde
Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.
Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift
opgenomen.
Dit examen bestaat uit 22 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 73 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
Als bij een vraag een verklaring, uitleg, berekening of afleiding gevraagd wordt,
worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring,
uitleg, berekening of afleiding ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee
redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.
VW-1023-a-14-1-o
,VW-1023-a-14-1-o lees verder ►►►
, Opgave 1 Tsunami
Figuur 1 laat op een vereenvoudigde manier zien hoe een gedeelte van
de zeebodem door een aardverschuiving plotseling omhoog komt. Het
zeewater dat boven dat gedeelte zit, wordt omhoog geduwd waardoor er
een ‘waterberg’ aan het oppervlak ontstaat. Deze waterberg is meestal
niet hoog, maar kan in de lengte en de breedte grote afmetingen hebben.
Figuur 2 toont zo’n waterberg met zijn afmetingen, in perspectief.
De figuren zijn schematisch en niet op schaal.
figuur 1
lucht
water A
zeebodem
B
figuur 2
R
PQ = 150 km
PR = 1200 km
P Q hoogte waterberg = 1,8 m
zeeoppervlak in perspectief
De waterberg kan een tsunami, een vloedgolf aan de kust, veroorzaken.
Het mogelijke gevaar van een tsunami hangt af van de zwaarte-energie
van de waterberg ten opzichte van het normale zeepeil. Als deze energie
meer dan 0,5 PJ (petajoule) bedraagt, is er kans op een tsunami.
4p 1 Ga na met een berekening of de zwaarte-energie van de waterberg in
figuur 2 de waarde van 0,5 PJ overschrijdt.
VW-1023-a-14-1-o lees verder ►►►
, Een tsunami-golf verliest weinig aan hoogte als hij een grote afstand
aflegt. Dit in tegenstelling tot een golf vanuit een puntvormige bron zoals
bijvoorbeeld veroorzaakt door een steen die in een vijver valt.
In de figuren 3 en 4 worden beide situaties vergeleken.
figuur 3 figuur 4
voortplantingsrichting van de golven
bron
bron
2p 2 Leg uit waarom de amplitude van een golf in figuur 3 wel sterk afneemt en
in figuur 4 (bijna) niet.
Figuur 5A laat zien hoe de figuur 5
waterberg zich naar rechts
(en naar links) verplaatst als
een golfberg. A
De snelheid v waarmee dat
gebeurt, wordt gegeven door:
v gd B
Hierin is:
g de valversnelling;
d de diepte van de zee.
C
In figuur 5B en 5C nadert de
waterberg de kust, waarbij de diepte van de zee kleiner wordt. Er treden
hierbij twee effecten op: de waterberg wordt smaller en de waterberg
wordt hoger.
3p 3 Geef voor beide effecten een natuurkundige verklaring.
VW-1023-a-14-1-o lees verder ►►►
2014
tijdvak 1
maandag 19 mei
13.30 - 16.30 uur
natuurkunde
Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.
Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift
opgenomen.
Dit examen bestaat uit 22 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 73 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
Als bij een vraag een verklaring, uitleg, berekening of afleiding gevraagd wordt,
worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring,
uitleg, berekening of afleiding ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee
redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.
VW-1023-a-14-1-o
,VW-1023-a-14-1-o lees verder ►►►
, Opgave 1 Tsunami
Figuur 1 laat op een vereenvoudigde manier zien hoe een gedeelte van
de zeebodem door een aardverschuiving plotseling omhoog komt. Het
zeewater dat boven dat gedeelte zit, wordt omhoog geduwd waardoor er
een ‘waterberg’ aan het oppervlak ontstaat. Deze waterberg is meestal
niet hoog, maar kan in de lengte en de breedte grote afmetingen hebben.
Figuur 2 toont zo’n waterberg met zijn afmetingen, in perspectief.
De figuren zijn schematisch en niet op schaal.
figuur 1
lucht
water A
zeebodem
B
figuur 2
R
PQ = 150 km
PR = 1200 km
P Q hoogte waterberg = 1,8 m
zeeoppervlak in perspectief
De waterberg kan een tsunami, een vloedgolf aan de kust, veroorzaken.
Het mogelijke gevaar van een tsunami hangt af van de zwaarte-energie
van de waterberg ten opzichte van het normale zeepeil. Als deze energie
meer dan 0,5 PJ (petajoule) bedraagt, is er kans op een tsunami.
4p 1 Ga na met een berekening of de zwaarte-energie van de waterberg in
figuur 2 de waarde van 0,5 PJ overschrijdt.
VW-1023-a-14-1-o lees verder ►►►
, Een tsunami-golf verliest weinig aan hoogte als hij een grote afstand
aflegt. Dit in tegenstelling tot een golf vanuit een puntvormige bron zoals
bijvoorbeeld veroorzaakt door een steen die in een vijver valt.
In de figuren 3 en 4 worden beide situaties vergeleken.
figuur 3 figuur 4
voortplantingsrichting van de golven
bron
bron
2p 2 Leg uit waarom de amplitude van een golf in figuur 3 wel sterk afneemt en
in figuur 4 (bijna) niet.
Figuur 5A laat zien hoe de figuur 5
waterberg zich naar rechts
(en naar links) verplaatst als
een golfberg. A
De snelheid v waarmee dat
gebeurt, wordt gegeven door:
v gd B
Hierin is:
g de valversnelling;
d de diepte van de zee.
C
In figuur 5B en 5C nadert de
waterberg de kust, waarbij de diepte van de zee kleiner wordt. Er treden
hierbij twee effecten op: de waterberg wordt smaller en de waterberg
wordt hoger.
3p 3 Geef voor beide effecten een natuurkundige verklaring.
VW-1023-a-14-1-o lees verder ►►►
