GGZ3024 Seksualiteit
Uitgewerkte taken en colleges
Jaar 3 Gezondheidswetenschappen/Health Sciences
Richting Geestelijke Gezondheidszorg/Specialisation
Mental Health
Academisch jaar 2022-2023
,Inhoudsopgave
Taken............................................................................................................................................................. 3
Colleges....................................................................................................................................................... 81
,Taken
Taak 1 – Kennismaking
Probleemstelling: Wat houdt seksualiteit in?
Leerdoelen:
1. Wat is seksualiteit?
Seksualiteit = Onder seksualiteit wordt verstaan de handelingen die gericht zijn op
intiem lichamelijk contact die gepaard gaan met gevoelens van opwinding, lust en
passie. Seks varieert van zoenen tot het hebben van geslachtsgemeenschap, van
intimiteit tussen twee geliefden tot (samen) porno kijken.
Intimiteit = is een ervaring van verbondenheid tussen mensen of tussen mensen en
andere dieren of tussen mensen en natuur. Deze verbondenheid kan lichamelijk
en/of emotioneel en/of spiritueel zijn. De ervaring van intimiteit is afhankelijk van een
situatie en daarmee beperkt in tijd en ruimte.
2. Welke wetenschappelijke theorieën over seksualiteit zijn er?
Evolutionair perspectief
4.1.1 Buss’ theorie van seksuele strategieën
Paringsgedrag is universeel binnen de menselijke soort. Buss gaat uit van de visie
dat de menselijke soort niet (intrinsiek) wordt gekenmerkt door monogamie en dat
mannen en vrouwen zowel kortetermijn- als langetermijnparingsstrategieën hebben.
Mannen zijn echter meer dan vrouwen seksueel gemotiveerd door en aangetrokken
tot kortetermijnseks met verschillende vrouwen, terwijl vrouwen meer dan mannen
gemotiveerd zijn door en seksueel aangetrokken tot seks binnen een
langetermijnpartnerschap.
Taakanalyse:
De korte-termijnstrategie brengt voor mannen evolutionair gezien de volgende
problemen met zich mee:
a) Het maximaliseren van het aantal potentiële vrouwelijke partners;
b) Het identificeren van seksueel toegankelijke vrouwen;
c) Het herkennen van vruchtbare vrouwen;
d) Een minimum aan betrokkenheid en investering.
De langetermijnstrategie brengt voor mannen evolutionair de volgende dingen met
zich mee:
a) Het identificeren van vruchtbare vrouwen;
b) De statische zekerheid van hun vaderschap zo hoog mogelijk te maken;
c) Vrouwen met goede ouderschapsvaardigheden herkennen.
Vrouwen hebben evolutionair het volgende op te lossen:
a) Het herkennen van mannen die in staat zijn middelen van bestaan te
verwerven en die deze middelen willen investeren in hun partner en
nakomelingen;
b) Het identificeren van mannen die bereid zijn tot een langdurige partnerrelatie;
c) Identificeren van mennen die bereid zijn tot het bieden van bescherming tegen
agressie van anderen;
d) Identificeren van mannen die goede opvoedingskwaliteiten hebben.
Emotioneel conflict ontstaat:
, - Vrouwen zijn emotioneel van slag en kwaad wanneer mannen tot snellere
initiatie van seks neigen en grotere seksuele assertiviteit en agressiviteit
tonen.
- Mannen zullen emotioneel van slag en kwaad zijn door neiging van vrouwen
tot grotere seksuele selectiviteit, tragere seksuele initiëring en seksuele
weigering.
Ouderschapsinvestering als evolutionaire verklaringssleutel
Ouderschapsinvesteringstheorie van Trivers = elke investering door een ouder in
een nakomeling leidt tot een hogere overlevingskans van die nakomeling – en
daardoor ook tot een hogere kans op genetische reproductie – met als gevolg dat
dezelfde inspanning niet meer kan worden geleverd voor een andere nakomeling.
Seksuele selectie is de motor van evolutie. Seksuele selectie = evolutionaire
selectie van kenmerken waardoor een reproductief voordeel ontstaat. Deze selectie
kent twee vormen:
- Intraseksuele competitie: leden van dezelfde sekse beconcurreren elkaar om
toegang te hebben tot de andere sekse;
- Agressie, dominantie, sociale vaardigheden
- Sekse met laagste ouderschapsinvestering (mannen) meer
intraseksuele competitie toegang tot meer vrouwen verhoogt de
kans op genetisch reproductief succes
- Interseksuele selectie: het proces van partnerselectie
- De leden van een sekse die de aantrekkelijkste eigenschappen
hebben, worden het sterkst begeerd door de andere sekse en dus
geselecteerd als seksuele paringspartners
- Aantrekkelijk: meeste bijdrage aan succesvolle genetische reproductie
- Hoge ouderschapsinvestering (vrouwen) meer interseksuele
selectie. Deze sekse heeft namelijk het meest belang bij kieskeurig zijn,
zodat kansen op genetisch reproductief succes worden vergroot
De kern van dit sekseverschil is dat mannen meer dan vrouwen zullen trachten
seksuele toegang te hebben tot meer partners en dat vrouwen seksueel selectiever
zullen zijn dan mannen.
Mismatchhypothese: het fenomeen dat de huidige omgeving zo snel verandert dat
bestaande adaptaties, die in een heel andere evolutionaire context tot stand kwamen
en waarvan wordt ondersteld dat ze traag veranderen of evolueren, de snelheid van
deze veranderingen in de omgeving niet kunnen volgen waardoor ontregelingen
kunnen ontstaan
- Overschot aan seksuele prikkels in de wereld negatieve effecten op
langdurige relaties
Informatieverwerkingsperspectief
4.2 Een informatieverwerkingsperspectief op het seksuele systeem
4.2.1 De seksuele responscyclus nader bekeken
De seksuele responscyclus
Uitgewerkte taken en colleges
Jaar 3 Gezondheidswetenschappen/Health Sciences
Richting Geestelijke Gezondheidszorg/Specialisation
Mental Health
Academisch jaar 2022-2023
,Inhoudsopgave
Taken............................................................................................................................................................. 3
Colleges....................................................................................................................................................... 81
,Taken
Taak 1 – Kennismaking
Probleemstelling: Wat houdt seksualiteit in?
Leerdoelen:
1. Wat is seksualiteit?
Seksualiteit = Onder seksualiteit wordt verstaan de handelingen die gericht zijn op
intiem lichamelijk contact die gepaard gaan met gevoelens van opwinding, lust en
passie. Seks varieert van zoenen tot het hebben van geslachtsgemeenschap, van
intimiteit tussen twee geliefden tot (samen) porno kijken.
Intimiteit = is een ervaring van verbondenheid tussen mensen of tussen mensen en
andere dieren of tussen mensen en natuur. Deze verbondenheid kan lichamelijk
en/of emotioneel en/of spiritueel zijn. De ervaring van intimiteit is afhankelijk van een
situatie en daarmee beperkt in tijd en ruimte.
2. Welke wetenschappelijke theorieën over seksualiteit zijn er?
Evolutionair perspectief
4.1.1 Buss’ theorie van seksuele strategieën
Paringsgedrag is universeel binnen de menselijke soort. Buss gaat uit van de visie
dat de menselijke soort niet (intrinsiek) wordt gekenmerkt door monogamie en dat
mannen en vrouwen zowel kortetermijn- als langetermijnparingsstrategieën hebben.
Mannen zijn echter meer dan vrouwen seksueel gemotiveerd door en aangetrokken
tot kortetermijnseks met verschillende vrouwen, terwijl vrouwen meer dan mannen
gemotiveerd zijn door en seksueel aangetrokken tot seks binnen een
langetermijnpartnerschap.
Taakanalyse:
De korte-termijnstrategie brengt voor mannen evolutionair gezien de volgende
problemen met zich mee:
a) Het maximaliseren van het aantal potentiële vrouwelijke partners;
b) Het identificeren van seksueel toegankelijke vrouwen;
c) Het herkennen van vruchtbare vrouwen;
d) Een minimum aan betrokkenheid en investering.
De langetermijnstrategie brengt voor mannen evolutionair de volgende dingen met
zich mee:
a) Het identificeren van vruchtbare vrouwen;
b) De statische zekerheid van hun vaderschap zo hoog mogelijk te maken;
c) Vrouwen met goede ouderschapsvaardigheden herkennen.
Vrouwen hebben evolutionair het volgende op te lossen:
a) Het herkennen van mannen die in staat zijn middelen van bestaan te
verwerven en die deze middelen willen investeren in hun partner en
nakomelingen;
b) Het identificeren van mannen die bereid zijn tot een langdurige partnerrelatie;
c) Identificeren van mennen die bereid zijn tot het bieden van bescherming tegen
agressie van anderen;
d) Identificeren van mannen die goede opvoedingskwaliteiten hebben.
Emotioneel conflict ontstaat:
, - Vrouwen zijn emotioneel van slag en kwaad wanneer mannen tot snellere
initiatie van seks neigen en grotere seksuele assertiviteit en agressiviteit
tonen.
- Mannen zullen emotioneel van slag en kwaad zijn door neiging van vrouwen
tot grotere seksuele selectiviteit, tragere seksuele initiëring en seksuele
weigering.
Ouderschapsinvestering als evolutionaire verklaringssleutel
Ouderschapsinvesteringstheorie van Trivers = elke investering door een ouder in
een nakomeling leidt tot een hogere overlevingskans van die nakomeling – en
daardoor ook tot een hogere kans op genetische reproductie – met als gevolg dat
dezelfde inspanning niet meer kan worden geleverd voor een andere nakomeling.
Seksuele selectie is de motor van evolutie. Seksuele selectie = evolutionaire
selectie van kenmerken waardoor een reproductief voordeel ontstaat. Deze selectie
kent twee vormen:
- Intraseksuele competitie: leden van dezelfde sekse beconcurreren elkaar om
toegang te hebben tot de andere sekse;
- Agressie, dominantie, sociale vaardigheden
- Sekse met laagste ouderschapsinvestering (mannen) meer
intraseksuele competitie toegang tot meer vrouwen verhoogt de
kans op genetisch reproductief succes
- Interseksuele selectie: het proces van partnerselectie
- De leden van een sekse die de aantrekkelijkste eigenschappen
hebben, worden het sterkst begeerd door de andere sekse en dus
geselecteerd als seksuele paringspartners
- Aantrekkelijk: meeste bijdrage aan succesvolle genetische reproductie
- Hoge ouderschapsinvestering (vrouwen) meer interseksuele
selectie. Deze sekse heeft namelijk het meest belang bij kieskeurig zijn,
zodat kansen op genetisch reproductief succes worden vergroot
De kern van dit sekseverschil is dat mannen meer dan vrouwen zullen trachten
seksuele toegang te hebben tot meer partners en dat vrouwen seksueel selectiever
zullen zijn dan mannen.
Mismatchhypothese: het fenomeen dat de huidige omgeving zo snel verandert dat
bestaande adaptaties, die in een heel andere evolutionaire context tot stand kwamen
en waarvan wordt ondersteld dat ze traag veranderen of evolueren, de snelheid van
deze veranderingen in de omgeving niet kunnen volgen waardoor ontregelingen
kunnen ontstaan
- Overschot aan seksuele prikkels in de wereld negatieve effecten op
langdurige relaties
Informatieverwerkingsperspectief
4.2 Een informatieverwerkingsperspectief op het seksuele systeem
4.2.1 De seksuele responscyclus nader bekeken
De seksuele responscyclus
