Handboek CRA
Hoofdstuk 1. Geschiedenis van de Community Reinforcement Approach
Inleiding
CRA is een cognitief-gedragsmatige behandeling die zich richt op gedragsverandering bij mensen die
afhankelijk zijn van middelen. De behandeling is gebaseerd op de aanname dat bekrachtigers uit de
sociale omgeving van grote invloed zijn en bepalen of het gebruik van alcohol en/of drugs wordt
voortgezet. CRA richt zich dan ook primair op bekrachtigers in de fysieke omgeving.
Binnen CRA wordt een scala aan interventies gebruikt. CRA omvat:
- diagnostiek en functieanalyse;
- farmacotherapie;
- verbeteren van therapietrouw;
- monitoring van gedrag en middelengebruik;
- relatietherapie;
- sociaal netwerkbegeleiding;
- oriëntatie op werk;
- opleiding en vrijetijdsbesteding;
- probleemoplossende vaardigheden;
- sociale-vaardigheidstrainingen en terugvalpreventie
Verschillende soorten bekrachtigers:
- Bekrachtigers van middelengebruik (korte termijn)
- Alternatieve bekrachtigers (korte termijn)
- Grote bekrachtigers (drijfveren = lange termijn) ((grote leefgebieden, zoals gezin, werk enz.))
CRA omvat interventies in het domein van:
- gedragstherapie
- cognitieve therapie
- farmacotherapie
- systeembenadering
Eerste CRA-onderzoeken
In de jaren 70 en 80 toonden Nathan Azrin en zijn collega’s in 3 onderzoeken aan dat CRA effectiever
was dan de toen geldende reguliere behandelmethoden.
- In het eerste onderzoek bleek dat cliënten in de CRA-groep minder dagen hadden gedronken
dan cliënten uit de controlegroep (kregen het traditionele AA-programma aangeboden).
Daarnaast werden opvallende resultaten bereikt op gebied van werk en hadden cliënten meer
nachten doorgebracht met hun familie.
- Een tweede onderzoek naar het effect van CRA leverde vergelijkbare resultaten op. In het
onderzoek werden vier nieuwe procedures toegevoegd: (1) het voorschrijven van disulfiram,
(2) een onderdeel gericht op het innemen van disulfiram, (3) een signaleringssysteem voor
het optreden van problemen en (4) een buddysysteem als bron van sociale steun. Ook werd
er een een groepsbehandeling opgezet en verschillende hulpverleners werden ingezet. De
CRA-groep scoorde opnieuw betere resultaten dan de controlegroep tijdens de zes maanden
follow-up. Uit resultaten van de follow-up van twee jaar bleek het abstinentie percentage voor
deelnemers uit de CRA-groep 90%. Kritiekpunt: geringe aantal deelnemers.
- Het derde onderzoek was het eerste met ambulante cliënten. Hierbij werden drie groepen
ingedeeld (traditionele behandelgroep, de disulfiram programmagroep en de CRA-plus-
disulfiramprorammagroep). Opvallend was dat CRA effectief was met een minimum aantal
behandeluren, dus ook van toepassing op ambulante cliënten. De burgerlijke staat leek een
belangrijke rol te spelen bij de effectiviteit. Potentiële beperking onderzoek: niet getest of
resultaten te generaliseren zijn naar grotere populatie.
In de jaren hierna zijn diverse onderzoeken verricht naar de uitbreiding en generaliseerbaarheid van
het originele CRA-experiment onder ambulante cliënten. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat de
groep die disulfiram ontving in combinatie met CRA betere resultaten had dan de controlegroep.
CRA en daklozen
Een ander onderzoek richtte zich op de toepassing van CRA op een alcoholafhankelijke populatie van
daklozen met veel psychiatrische comorbiditeit. Belangrijkste doel → reguliere behandelprogramma te
vergelijken met het CRA-programma. CRA-groepssessies omvatten:
Hoofdstuk 1. Geschiedenis van de Community Reinforcement Approach
Inleiding
CRA is een cognitief-gedragsmatige behandeling die zich richt op gedragsverandering bij mensen die
afhankelijk zijn van middelen. De behandeling is gebaseerd op de aanname dat bekrachtigers uit de
sociale omgeving van grote invloed zijn en bepalen of het gebruik van alcohol en/of drugs wordt
voortgezet. CRA richt zich dan ook primair op bekrachtigers in de fysieke omgeving.
Binnen CRA wordt een scala aan interventies gebruikt. CRA omvat:
- diagnostiek en functieanalyse;
- farmacotherapie;
- verbeteren van therapietrouw;
- monitoring van gedrag en middelengebruik;
- relatietherapie;
- sociaal netwerkbegeleiding;
- oriëntatie op werk;
- opleiding en vrijetijdsbesteding;
- probleemoplossende vaardigheden;
- sociale-vaardigheidstrainingen en terugvalpreventie
Verschillende soorten bekrachtigers:
- Bekrachtigers van middelengebruik (korte termijn)
- Alternatieve bekrachtigers (korte termijn)
- Grote bekrachtigers (drijfveren = lange termijn) ((grote leefgebieden, zoals gezin, werk enz.))
CRA omvat interventies in het domein van:
- gedragstherapie
- cognitieve therapie
- farmacotherapie
- systeembenadering
Eerste CRA-onderzoeken
In de jaren 70 en 80 toonden Nathan Azrin en zijn collega’s in 3 onderzoeken aan dat CRA effectiever
was dan de toen geldende reguliere behandelmethoden.
- In het eerste onderzoek bleek dat cliënten in de CRA-groep minder dagen hadden gedronken
dan cliënten uit de controlegroep (kregen het traditionele AA-programma aangeboden).
Daarnaast werden opvallende resultaten bereikt op gebied van werk en hadden cliënten meer
nachten doorgebracht met hun familie.
- Een tweede onderzoek naar het effect van CRA leverde vergelijkbare resultaten op. In het
onderzoek werden vier nieuwe procedures toegevoegd: (1) het voorschrijven van disulfiram,
(2) een onderdeel gericht op het innemen van disulfiram, (3) een signaleringssysteem voor
het optreden van problemen en (4) een buddysysteem als bron van sociale steun. Ook werd
er een een groepsbehandeling opgezet en verschillende hulpverleners werden ingezet. De
CRA-groep scoorde opnieuw betere resultaten dan de controlegroep tijdens de zes maanden
follow-up. Uit resultaten van de follow-up van twee jaar bleek het abstinentie percentage voor
deelnemers uit de CRA-groep 90%. Kritiekpunt: geringe aantal deelnemers.
- Het derde onderzoek was het eerste met ambulante cliënten. Hierbij werden drie groepen
ingedeeld (traditionele behandelgroep, de disulfiram programmagroep en de CRA-plus-
disulfiramprorammagroep). Opvallend was dat CRA effectief was met een minimum aantal
behandeluren, dus ook van toepassing op ambulante cliënten. De burgerlijke staat leek een
belangrijke rol te spelen bij de effectiviteit. Potentiële beperking onderzoek: niet getest of
resultaten te generaliseren zijn naar grotere populatie.
In de jaren hierna zijn diverse onderzoeken verricht naar de uitbreiding en generaliseerbaarheid van
het originele CRA-experiment onder ambulante cliënten. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat de
groep die disulfiram ontving in combinatie met CRA betere resultaten had dan de controlegroep.
CRA en daklozen
Een ander onderzoek richtte zich op de toepassing van CRA op een alcoholafhankelijke populatie van
daklozen met veel psychiatrische comorbiditeit. Belangrijkste doel → reguliere behandelprogramma te
vergelijken met het CRA-programma. CRA-groepssessies omvatten:
