De Grenzen van de Macht
Geschiedenis BA2 Hoorcollege 7-13
Deeltentamen 2
Diede Beckers
, De Grenzen van de Macht
Diede Beckers
Inhoudsopgave
College 7 31-okt-2016 3
College 8 7-nov-2016 11
College 9 14-nov-2016 19
College 10 21-nov-2016 26
College 11 28-nov-2016 32
College 12 5-dec-2016 40
College 13 12-dec-2016 47
2
, De Grenzen van de Macht
Diede Beckers
College 7 31-okt-2016
De macht der gewoonte
Vorige keer:
• Reformatie creëert probleem
• Nieuwe ideeën over input legitimiteit
• Enerzijds verzetsrecht
• Maar ook ‘ondeelbare’ soevereiniteit
Vandaag:
• Output legitimiteit
• Van theorie naar praktijk
• De macht der gewoonte
• Waarom wordt het gezag van gewoonte en traditie geleidelijk minder?
Gewoonte
• Gebruik (manier van doen)
o Eerst eten, dan tandenpoetsen
• Traditie (oude manier van doen)
o Zwarte piet
o Een oude manier van doen, een gebruik dat een oud gebruik is geworden
• Gewoonterecht (juiste, want oude, manier van doen)
Gewoonte en macht, 1500-1800
• Vrijwel alle machtsaanspraken zijn gebaseerd op traditie en gewoonte
o Soms mix met Goddelijke instelling
o Maar meestal mensen uit dezelfde familie/klasse/omdat ze altijd aan de
macht zijn geweest
o Traditie is het bestaande gezag, want het is oud en dus goed, en lijkt aan
de kant van de machthebbers te staan
• Maar dat geldt ook voor het verzet daartegen!
o Gewoonte wordt ook gebruikt om te zeggen dat machthebbers zich niet
houden aan de traditie
o Verzet tegen legitimiteit: vorst houdt zich niet aan de regels/traditie
Dus traditie/gewoonte kan gebruikt worden voor én tegen legitimiteit van de macht
In de vroegmoderne tijd is de traditionele kant altijd sterker dan de kant die daarmee
wil breken
Gewoonte heeft slechte pers
Vaak zijn historici etc. niet geïnteresseerd in traditie
• Het houdt staatsvorming tegen
o Stagnerende factor
• Het is conservatief
• Het is niet echt politiek
o He tis niet echt politiek, principieel verzet
• Wood, The place of custom, weerspreekt dit laatste
o Gewoonterecht is het waard om bestudeerd te worden
3
Geschiedenis BA2 Hoorcollege 7-13
Deeltentamen 2
Diede Beckers
, De Grenzen van de Macht
Diede Beckers
Inhoudsopgave
College 7 31-okt-2016 3
College 8 7-nov-2016 11
College 9 14-nov-2016 19
College 10 21-nov-2016 26
College 11 28-nov-2016 32
College 12 5-dec-2016 40
College 13 12-dec-2016 47
2
, De Grenzen van de Macht
Diede Beckers
College 7 31-okt-2016
De macht der gewoonte
Vorige keer:
• Reformatie creëert probleem
• Nieuwe ideeën over input legitimiteit
• Enerzijds verzetsrecht
• Maar ook ‘ondeelbare’ soevereiniteit
Vandaag:
• Output legitimiteit
• Van theorie naar praktijk
• De macht der gewoonte
• Waarom wordt het gezag van gewoonte en traditie geleidelijk minder?
Gewoonte
• Gebruik (manier van doen)
o Eerst eten, dan tandenpoetsen
• Traditie (oude manier van doen)
o Zwarte piet
o Een oude manier van doen, een gebruik dat een oud gebruik is geworden
• Gewoonterecht (juiste, want oude, manier van doen)
Gewoonte en macht, 1500-1800
• Vrijwel alle machtsaanspraken zijn gebaseerd op traditie en gewoonte
o Soms mix met Goddelijke instelling
o Maar meestal mensen uit dezelfde familie/klasse/omdat ze altijd aan de
macht zijn geweest
o Traditie is het bestaande gezag, want het is oud en dus goed, en lijkt aan
de kant van de machthebbers te staan
• Maar dat geldt ook voor het verzet daartegen!
o Gewoonte wordt ook gebruikt om te zeggen dat machthebbers zich niet
houden aan de traditie
o Verzet tegen legitimiteit: vorst houdt zich niet aan de regels/traditie
Dus traditie/gewoonte kan gebruikt worden voor én tegen legitimiteit van de macht
In de vroegmoderne tijd is de traditionele kant altijd sterker dan de kant die daarmee
wil breken
Gewoonte heeft slechte pers
Vaak zijn historici etc. niet geïnteresseerd in traditie
• Het houdt staatsvorming tegen
o Stagnerende factor
• Het is conservatief
• Het is niet echt politiek
o He tis niet echt politiek, principieel verzet
• Wood, The place of custom, weerspreekt dit laatste
o Gewoonterecht is het waard om bestudeerd te worden
3
