Freud:
Freuds therapie voor psychiatrische patiënten was erg revolutionair in de negentiende eeuw. In
plaats van de gebruikelijke behandeling met dwangbuizen en elektroshocks begon Freud met
gesprekstherapie. Deze therapie, de psycho-analyse is erop gericht trauma’s uit de kindertijd te laten
herbeleven.
Freud breekt dus met de opvatting dat alle psychische verschijnselen zich in het bewustzijn afspelen.
Hij vergelijkt de mens wel met een ijsberg, waarbij het bewustzijn het topje boven het
wateroppervlak is. De belangrijkste psychische klachten zijn onbewust zoals het grootste gedeelte
van de ijsberg zich onder het wateroppervlak bevindt. Door de psycho-analyse kunnen deze naar
boven worden gehaald.
Freud is een dualist. Hij deelt de menselijke geest in drieën: het Ich, het Es, het Überich. Het Ich is de
persoonlijkheid die in belangrijke mate wordt bepaald door het dierlijke Es, de (seksuele) driften. Het
Überich is een soort geweten dat opgebouwd wordt door opvoeding. Het controleert onze
gedachten. Echter als je droomt dan sluimert het geweten en komen onze driften naar boven. Deze
dromen kunnen ons veel vertellen over onze onbewuste drijfveren. Daarom vormt de droomduiding
een belangrijk onderdeel van de therapie van Freud.
Sublimatie is volgens Freud het vermogen een oorspronkelijk seksueel doel te verruilen voor een
ander doel, dat niet seksueel is maar psychisch daaraan verwant.
Libet:
Benjamin Libet was een Amerikaanse neurofysioloog Hij bedacht de Libettest. Volg de uitleg van de
Libettest waarin een persoon enkel op een knop hoeft te drukken als hij daar zin in heeft. Uit
wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de onderzoeker eerder ziet dat de proefpersoon wil gaan
drukken dan dat de proefpersoon dit zelf ervaart. Ergo: er is geen vrije wil maar alles wordt causaal
bepaalt.
In ons brein is een activiteit waar te nemen voordat we iets willen.
Determinisme: mens heeft geen vrije wil tegenovergestelde van existentialisme.
Alles is materie
Alles is een gevolg van wat vooraf is gegaan.
, Plessner:
Duitse Filosoof en Socioloog. Gevlucht naar Groningen toen Hitler aan de macht kwam. Hij schreef
een boek over Nationaal Socialisme. Zijn vader was Joods en hij werd ten onrechte als halve jood
gezien. Ook in Groningen werd hij ontslagen aan de universiteit en hij trok toen door Nederland. Na
de oorlog naar NY geweest en toen weer naar Duitsland teruggekeerd. In het boek Die Stufen des
Organischen und der Mensch (1928) beschrijft hij hoe hij de mens ziet.
De methode van Plessner is fenomenologisch: hij bekijkt op welke manier dingen, planten, dieren en
mensen zich verhouden tot hun omgeving. Levenloze dingen, zoals stenen, kunnen de relatie tot hun
omgeving niet zelf vormgeven. Levende wezens kunnen dat wel:
Planten: zeer beperkt, er is geen 'zelf' dat de relatie met de omgeving stuurt. Er is maar 1 reactie
mogelijk op een verandering in zijn omgeving: de bladeren gaan open of dicht en groeien met het
licht mee. Dit noemt hij statisch
Dieren: contact met dier met zijn omgeving wordt gevormd door het dier zelf. Het dier koppelt wat
het doet terug naar een centrum. Lichamelijk is dit het centrale zenuwstelsel. Hierdoor kan het dier
handelen. Dit noemt hij centrisch
Mensen: De mens heeft ook een centrum en is zich ook bewust van dit centrum, hij wéét dat hij het
centrum van al zijn activiteiten is. Dit is een 2de terugkoppelingsmogelijkheid: behalve naar het
centrum, koppelt de mens ook terug op de terugkoppeling zelf. Hij is zich dus bewust van zichzelf en
kunnen als buitenstaander naar zichzelf kijken. Dit noemt hij centrisch én excentrisch
Nietzsche:
Friedrich Nietzsche was een Duits filosoof die ook wel de ‘man met de hamer’ genoemd wordt
vanwege zijn heersende ideeën op de mens en op zijn constatering dat God dood is. De mens heeft
God vermoord en blijft in chaos achter.
Nietzsche heeft kritiek op het christelijk geloof omdat deze de mens als onderdanig beschouwd.
Eigenschappen als gehoorzaamheid aan God en de kerk worden hoog gewaardeerd evenals de
onderdanigheid van de mens. Dit maakt de mens tot slaaf. De mens komt hiermee in conflict omdat
volgens Nietzsche de mens een wil tot macht op een andere mens
Voor Nietzsche is er een tweedeling in de maatschappij bestaande uit heren en slaven. Dit is
gekoppeld aan de herenmoraal en de slavenmoraal. De slavenmoraal is van buitenaf opgelegd, zoals
eerder gesproken door de christelijke kerk. Echter de slavenmoraal heeft afgedaan. Nu er geen
richtlijnen meer zijn hoe te leven moet de mens zelf zijn levensweg banen. Dit wordt ook het
Nihilisme genoemd. De heersersmoraal is de moraal voor degenen die uit ware kracht de wereld
tegemoet willen treden.
Amor fati = heb je lot lief
Nihilisme = er zijn geen opgelegde regels.
Freuds therapie voor psychiatrische patiënten was erg revolutionair in de negentiende eeuw. In
plaats van de gebruikelijke behandeling met dwangbuizen en elektroshocks begon Freud met
gesprekstherapie. Deze therapie, de psycho-analyse is erop gericht trauma’s uit de kindertijd te laten
herbeleven.
Freud breekt dus met de opvatting dat alle psychische verschijnselen zich in het bewustzijn afspelen.
Hij vergelijkt de mens wel met een ijsberg, waarbij het bewustzijn het topje boven het
wateroppervlak is. De belangrijkste psychische klachten zijn onbewust zoals het grootste gedeelte
van de ijsberg zich onder het wateroppervlak bevindt. Door de psycho-analyse kunnen deze naar
boven worden gehaald.
Freud is een dualist. Hij deelt de menselijke geest in drieën: het Ich, het Es, het Überich. Het Ich is de
persoonlijkheid die in belangrijke mate wordt bepaald door het dierlijke Es, de (seksuele) driften. Het
Überich is een soort geweten dat opgebouwd wordt door opvoeding. Het controleert onze
gedachten. Echter als je droomt dan sluimert het geweten en komen onze driften naar boven. Deze
dromen kunnen ons veel vertellen over onze onbewuste drijfveren. Daarom vormt de droomduiding
een belangrijk onderdeel van de therapie van Freud.
Sublimatie is volgens Freud het vermogen een oorspronkelijk seksueel doel te verruilen voor een
ander doel, dat niet seksueel is maar psychisch daaraan verwant.
Libet:
Benjamin Libet was een Amerikaanse neurofysioloog Hij bedacht de Libettest. Volg de uitleg van de
Libettest waarin een persoon enkel op een knop hoeft te drukken als hij daar zin in heeft. Uit
wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de onderzoeker eerder ziet dat de proefpersoon wil gaan
drukken dan dat de proefpersoon dit zelf ervaart. Ergo: er is geen vrije wil maar alles wordt causaal
bepaalt.
In ons brein is een activiteit waar te nemen voordat we iets willen.
Determinisme: mens heeft geen vrije wil tegenovergestelde van existentialisme.
Alles is materie
Alles is een gevolg van wat vooraf is gegaan.
, Plessner:
Duitse Filosoof en Socioloog. Gevlucht naar Groningen toen Hitler aan de macht kwam. Hij schreef
een boek over Nationaal Socialisme. Zijn vader was Joods en hij werd ten onrechte als halve jood
gezien. Ook in Groningen werd hij ontslagen aan de universiteit en hij trok toen door Nederland. Na
de oorlog naar NY geweest en toen weer naar Duitsland teruggekeerd. In het boek Die Stufen des
Organischen und der Mensch (1928) beschrijft hij hoe hij de mens ziet.
De methode van Plessner is fenomenologisch: hij bekijkt op welke manier dingen, planten, dieren en
mensen zich verhouden tot hun omgeving. Levenloze dingen, zoals stenen, kunnen de relatie tot hun
omgeving niet zelf vormgeven. Levende wezens kunnen dat wel:
Planten: zeer beperkt, er is geen 'zelf' dat de relatie met de omgeving stuurt. Er is maar 1 reactie
mogelijk op een verandering in zijn omgeving: de bladeren gaan open of dicht en groeien met het
licht mee. Dit noemt hij statisch
Dieren: contact met dier met zijn omgeving wordt gevormd door het dier zelf. Het dier koppelt wat
het doet terug naar een centrum. Lichamelijk is dit het centrale zenuwstelsel. Hierdoor kan het dier
handelen. Dit noemt hij centrisch
Mensen: De mens heeft ook een centrum en is zich ook bewust van dit centrum, hij wéét dat hij het
centrum van al zijn activiteiten is. Dit is een 2de terugkoppelingsmogelijkheid: behalve naar het
centrum, koppelt de mens ook terug op de terugkoppeling zelf. Hij is zich dus bewust van zichzelf en
kunnen als buitenstaander naar zichzelf kijken. Dit noemt hij centrisch én excentrisch
Nietzsche:
Friedrich Nietzsche was een Duits filosoof die ook wel de ‘man met de hamer’ genoemd wordt
vanwege zijn heersende ideeën op de mens en op zijn constatering dat God dood is. De mens heeft
God vermoord en blijft in chaos achter.
Nietzsche heeft kritiek op het christelijk geloof omdat deze de mens als onderdanig beschouwd.
Eigenschappen als gehoorzaamheid aan God en de kerk worden hoog gewaardeerd evenals de
onderdanigheid van de mens. Dit maakt de mens tot slaaf. De mens komt hiermee in conflict omdat
volgens Nietzsche de mens een wil tot macht op een andere mens
Voor Nietzsche is er een tweedeling in de maatschappij bestaande uit heren en slaven. Dit is
gekoppeld aan de herenmoraal en de slavenmoraal. De slavenmoraal is van buitenaf opgelegd, zoals
eerder gesproken door de christelijke kerk. Echter de slavenmoraal heeft afgedaan. Nu er geen
richtlijnen meer zijn hoe te leven moet de mens zelf zijn levensweg banen. Dit wordt ook het
Nihilisme genoemd. De heersersmoraal is de moraal voor degenen die uit ware kracht de wereld
tegemoet willen treden.
Amor fati = heb je lot lief
Nihilisme = er zijn geen opgelegde regels.
