1. Wat is een trauma?
De posttraumatische stressstoornis is een ernstige stoornis, die optreedt wanneer mensen een ingrijpende
gebeurtenis of situatie niet goed hebben verwerkt. Ervaren van, getuige zijn van of geconfronteerd worden
met een gebeurtenis(sen) waarbij sprake is van feitelijk of dreigend overlijden of ernstig letsel, of
bedreiging van de fysieke integriteit van zichzelf of anderen (volgens DSM IV).
Onderscheid trauma en PTSS
Trauma: ervaren van, getuige zijn van of geconfronteerd worden met een gebeurtenis(sen). Na een trauma
hoef je niet per sé PTSS te ontwikkelen.
Kenmerkend voor een trauma is dat het subjectieve reacties oproept van intense angst, hulpeloosheid of
afgrijzen. Kinderen reageren op zulke gebeurtenissen soms met gedesorganiseerd of geagiteerd gedrag.
Trauma-infectie: Het is mogelijk dat de verwerkingsproblemen van iemand die een traumatische
gebeurtenis heeft meegemaakt, tot soortgelijke problemen leiden bij mensen uit de naaste omgeving, die
de gebeurtenis zelf niet hebben meegemaakt; deze mensen zijn indirecte slachtoffers.
Stressor: Men hoeft niet langer meer direct slachtoffer te zijn van het trauma. Zolang men geconfronteerd
wordt met een situatie die gevaar is voor de fysieke integriteit en de ervaring van angst, horror of
hulpeloosheid telt dit ook als blootstelling aan een PTSD-stressor ‘an event that is outside the range of
usual human experience’.
2. Welke verschillende trauma’s zijn er? (Ehlers, Clark).
Acute stress disorder: deze wordt gesteld bij initiële trauma reacties en om eventuele latere PTSD te
voorspellen. Deze ASD is gesteld om de ‘1-month gap’ van PTSD te overbruggen. De kernelement van
deze stoornis is de aanwezigheid van dissociatieve symptomen (disruption in the consciousness).
Hoewel vele mensen PTSD ontwikkelen na ASD is het niet voor honderd procent de voorspeller, omdat:
- vele ontwikkelen PTSD zonder ASD
- een aantal symptomen van ASD voorspellen PTSD, en de overige symptomen niet.
CBT is een effectieve behandeling voor ASD en met het oog erop gericht om de kans op PTSD te
verminderen.
Verschil ASD en PTSD: Het verschil tussen de acute stress stoornis en de posttraumatische stress stoornis
(PTSS) is de tijdsduur. Een acute stress-stoornis ontstaat binnen 4 weken na de gebeurtenis en duurt
minimaal 2 dagen en maximaal 4 weken. Bij een PTSS duren je klachten langer dan 1 maand en kan de
stoornis veel later ontstaan. Daarnaast is het zo dat bij ASD de criteria de dissociatieve reacties
benadrukken: gevoel van emotionele verdoving of onthechting, verminderd bewustzijn van de omgeving,
derealisatie, depersonalisatie en geheugenverlies omtrent de traumatische gebeurtenis. Het is belangrijk om
het verschil te weten tussen acute stress stoornis en PTSD. Bij acute stress stoornis duren de symptomen
minder dan een maand dat is meestal een normale reactie op een trauma.
Kenmerken van het trauma zoals de duur en de voorspelbaarheid zouden een invloed kunnen uitoefenen.
Bijvoorbeeld, een wegverkeer ongeluk waarbij iemand plotseling van achteren aangereden wordt is
moelijker conceptueel te verwerken dan een ongeluk dat iemand had zien aankomen. Een ander voorbeeld
is dat het onwaarschijnlijk is om mentale nederlaag te ervaren gedurende een aanval/aanranding van een
hele korte duur.
Kenmerken van de traumatische gebeurtenis beïnvloeden hoe groot de kans is dat iemand PTSS
ontwikkeld.
-Dosis-effect relatie: hoe langer een ingrijpende gebeurtenis duurt, hoe intenser deze gebeurtenis is en hoe
groter de kans dat iemand PTSS ontwikkeld.
-Van belang is ook of een gebeurtenis voorspelbaar is, en of de betrokkene gelegenheid krijgt om erin te
anticiperen. Risico op PTSS is groter bij plotselinge blootstelling. Bij verkrachting bv. erger dan bij een
auto ongeluk, dus het type trauma is erg belangrijk.
Typen trauma’s
De posttraumatische stressstoornis is een ernstige stoornis, die optreedt wanneer mensen een ingrijpende
gebeurtenis of situatie niet goed hebben verwerkt. Ervaren van, getuige zijn van of geconfronteerd worden
met een gebeurtenis(sen) waarbij sprake is van feitelijk of dreigend overlijden of ernstig letsel, of
bedreiging van de fysieke integriteit van zichzelf of anderen (volgens DSM IV).
Onderscheid trauma en PTSS
Trauma: ervaren van, getuige zijn van of geconfronteerd worden met een gebeurtenis(sen). Na een trauma
hoef je niet per sé PTSS te ontwikkelen.
Kenmerkend voor een trauma is dat het subjectieve reacties oproept van intense angst, hulpeloosheid of
afgrijzen. Kinderen reageren op zulke gebeurtenissen soms met gedesorganiseerd of geagiteerd gedrag.
Trauma-infectie: Het is mogelijk dat de verwerkingsproblemen van iemand die een traumatische
gebeurtenis heeft meegemaakt, tot soortgelijke problemen leiden bij mensen uit de naaste omgeving, die
de gebeurtenis zelf niet hebben meegemaakt; deze mensen zijn indirecte slachtoffers.
Stressor: Men hoeft niet langer meer direct slachtoffer te zijn van het trauma. Zolang men geconfronteerd
wordt met een situatie die gevaar is voor de fysieke integriteit en de ervaring van angst, horror of
hulpeloosheid telt dit ook als blootstelling aan een PTSD-stressor ‘an event that is outside the range of
usual human experience’.
2. Welke verschillende trauma’s zijn er? (Ehlers, Clark).
Acute stress disorder: deze wordt gesteld bij initiële trauma reacties en om eventuele latere PTSD te
voorspellen. Deze ASD is gesteld om de ‘1-month gap’ van PTSD te overbruggen. De kernelement van
deze stoornis is de aanwezigheid van dissociatieve symptomen (disruption in the consciousness).
Hoewel vele mensen PTSD ontwikkelen na ASD is het niet voor honderd procent de voorspeller, omdat:
- vele ontwikkelen PTSD zonder ASD
- een aantal symptomen van ASD voorspellen PTSD, en de overige symptomen niet.
CBT is een effectieve behandeling voor ASD en met het oog erop gericht om de kans op PTSD te
verminderen.
Verschil ASD en PTSD: Het verschil tussen de acute stress stoornis en de posttraumatische stress stoornis
(PTSS) is de tijdsduur. Een acute stress-stoornis ontstaat binnen 4 weken na de gebeurtenis en duurt
minimaal 2 dagen en maximaal 4 weken. Bij een PTSS duren je klachten langer dan 1 maand en kan de
stoornis veel later ontstaan. Daarnaast is het zo dat bij ASD de criteria de dissociatieve reacties
benadrukken: gevoel van emotionele verdoving of onthechting, verminderd bewustzijn van de omgeving,
derealisatie, depersonalisatie en geheugenverlies omtrent de traumatische gebeurtenis. Het is belangrijk om
het verschil te weten tussen acute stress stoornis en PTSD. Bij acute stress stoornis duren de symptomen
minder dan een maand dat is meestal een normale reactie op een trauma.
Kenmerken van het trauma zoals de duur en de voorspelbaarheid zouden een invloed kunnen uitoefenen.
Bijvoorbeeld, een wegverkeer ongeluk waarbij iemand plotseling van achteren aangereden wordt is
moelijker conceptueel te verwerken dan een ongeluk dat iemand had zien aankomen. Een ander voorbeeld
is dat het onwaarschijnlijk is om mentale nederlaag te ervaren gedurende een aanval/aanranding van een
hele korte duur.
Kenmerken van de traumatische gebeurtenis beïnvloeden hoe groot de kans is dat iemand PTSS
ontwikkeld.
-Dosis-effect relatie: hoe langer een ingrijpende gebeurtenis duurt, hoe intenser deze gebeurtenis is en hoe
groter de kans dat iemand PTSS ontwikkeld.
-Van belang is ook of een gebeurtenis voorspelbaar is, en of de betrokkene gelegenheid krijgt om erin te
anticiperen. Risico op PTSS is groter bij plotselinge blootstelling. Bij verkrachting bv. erger dan bij een
auto ongeluk, dus het type trauma is erg belangrijk.
Typen trauma’s
