Samenvatting Hans-Thies Lehmann, Postdramatic Theatre, blz. 16 t/m 38
Proloog
De inzet
Geschreven tekst komt steeds meer in de verdrukking en verliest status aan de winstgevende
roulatie van bewegende beelden (Einde van de Gutenberg-Galaxy, ontwikkeling van nieuwe
technologieën).
Literatuur en theater zijn afhankelijk van de actieve fantasie van mensen, die steeds zwakker wordt
door de passieve consumptie van beelden en data.
Theater betekent de gezamenlijk doorgebrachte en gebruikte tijd van leven in de gezamenlijk
geademde lucht van die ruimte waarin het performen en het toeschouwen plaatsvinden. De
theatersituatie vormt een geheel van duidelijke en verborgen communicatieve processen.
Deze studie gaat over de vraag hoe scenische uitoefening sinds de jaren '70 gebruik maakt van dit
gegeven.
In modernisme heeft het theater ('staging practice') moeite met zijn status van illusoire realiteit (kan
het realiteit bereiken?).
Een significante nieuwe sector binnen het theater, noemen we 'postdramatisch' door de drastische
veranderingen in het gebruik van theatrale tekens.
De term 'Postdramatisch Theater' suggereert nog de associatie tussen theater en tekst door te
verwijzen naar het genre drama, maar theatertekst is niet langer (per definitie) 'dramatisch'.
Daarmee verdwijnen de beginselen van vertelling en figuratie alsmede het voorschrift voor een plot
(fabel).
Intenties
Niet alleen de esthetiek, maar ook de reflectie van sociale normen en gedrag in theater moeten
erkend worden.
Er komen steeds meer vormen van 'postdramatisch' theater, die steeds meer voet aan de grond
krijgen in de gevestigde theaterwereld. Deze blijven echter eerst nog lang slechte kritieken krijgen.
Dit komt doordat men dramatisch theater verwacht/verlangt, maar ook door het gebrek aan
categorieën en woorden om het te beschrijven ('het is niet dit... het is niet dat').
Het is essentieel om te accepteren dat er afwijkende theatervormen en -concepten bestaan, waarin
geen enkel paradigma dominant is. Toch is een beschrijving/ categorisering geboden. Hierbij moet
de esthetische ervaring (raison d'être) niet vergeten worden.
Bedrijfsgeheimen van dramatisch theater
Europees theater bestaat uit het reconstrueren van toespraken en daden op het podium door
mimetisch, dramatisch spel.
Het grootste deel van het werk van Bertolt Brecht behoort hier ook bij.
Elementen als actie/plot en imitatie en hun connectie (met als gevolg katharsis) zijn hierbij
essentieel. De tekst als begrijpelijk verhaal of geheel blijft bepalend, wat voor (epische) elementen
dan ook toegevoegd worden.
Dramatisch theater houdt op wanneer totaliteit, illusie en wereldvertegenwoordiging niet meer de
regulerende principes zijn, maar slechts mogelijke varianten van theater.
Cesuur van de mediamaatschappij
De avant-gardes van 1900 brachten wel wat veranderingen mee, maar het dramatisch theater bleef
overeind.
Postdramatisch theater wordt beschreven als de nieuwe vorm die door de alomtegenwoordigheid
van de media in het dagelijks leven sinds de jaren '70 teweeg is gebracht.
Zeker als de splitsing/omwenteling van recente datum is, moet men ervoor waken om de impact
ervan niet te overschatten, maar het is nog veel gevaarlijker om het effect van nieuwe ideeën te
Proloog
De inzet
Geschreven tekst komt steeds meer in de verdrukking en verliest status aan de winstgevende
roulatie van bewegende beelden (Einde van de Gutenberg-Galaxy, ontwikkeling van nieuwe
technologieën).
Literatuur en theater zijn afhankelijk van de actieve fantasie van mensen, die steeds zwakker wordt
door de passieve consumptie van beelden en data.
Theater betekent de gezamenlijk doorgebrachte en gebruikte tijd van leven in de gezamenlijk
geademde lucht van die ruimte waarin het performen en het toeschouwen plaatsvinden. De
theatersituatie vormt een geheel van duidelijke en verborgen communicatieve processen.
Deze studie gaat over de vraag hoe scenische uitoefening sinds de jaren '70 gebruik maakt van dit
gegeven.
In modernisme heeft het theater ('staging practice') moeite met zijn status van illusoire realiteit (kan
het realiteit bereiken?).
Een significante nieuwe sector binnen het theater, noemen we 'postdramatisch' door de drastische
veranderingen in het gebruik van theatrale tekens.
De term 'Postdramatisch Theater' suggereert nog de associatie tussen theater en tekst door te
verwijzen naar het genre drama, maar theatertekst is niet langer (per definitie) 'dramatisch'.
Daarmee verdwijnen de beginselen van vertelling en figuratie alsmede het voorschrift voor een plot
(fabel).
Intenties
Niet alleen de esthetiek, maar ook de reflectie van sociale normen en gedrag in theater moeten
erkend worden.
Er komen steeds meer vormen van 'postdramatisch' theater, die steeds meer voet aan de grond
krijgen in de gevestigde theaterwereld. Deze blijven echter eerst nog lang slechte kritieken krijgen.
Dit komt doordat men dramatisch theater verwacht/verlangt, maar ook door het gebrek aan
categorieën en woorden om het te beschrijven ('het is niet dit... het is niet dat').
Het is essentieel om te accepteren dat er afwijkende theatervormen en -concepten bestaan, waarin
geen enkel paradigma dominant is. Toch is een beschrijving/ categorisering geboden. Hierbij moet
de esthetische ervaring (raison d'être) niet vergeten worden.
Bedrijfsgeheimen van dramatisch theater
Europees theater bestaat uit het reconstrueren van toespraken en daden op het podium door
mimetisch, dramatisch spel.
Het grootste deel van het werk van Bertolt Brecht behoort hier ook bij.
Elementen als actie/plot en imitatie en hun connectie (met als gevolg katharsis) zijn hierbij
essentieel. De tekst als begrijpelijk verhaal of geheel blijft bepalend, wat voor (epische) elementen
dan ook toegevoegd worden.
Dramatisch theater houdt op wanneer totaliteit, illusie en wereldvertegenwoordiging niet meer de
regulerende principes zijn, maar slechts mogelijke varianten van theater.
Cesuur van de mediamaatschappij
De avant-gardes van 1900 brachten wel wat veranderingen mee, maar het dramatisch theater bleef
overeind.
Postdramatisch theater wordt beschreven als de nieuwe vorm die door de alomtegenwoordigheid
van de media in het dagelijks leven sinds de jaren '70 teweeg is gebracht.
Zeker als de splitsing/omwenteling van recente datum is, moet men ervoor waken om de impact
ervan niet te overschatten, maar het is nog veel gevaarlijker om het effect van nieuwe ideeën te
