03
Examen HAVO
20
Natuurkunde 1,2 (nieuwe stijl) en natuurkunde (oude stijl)
Hoger
Algemeen
Voortgezet
Onderwijs Tijdvak 1
Maandag 26 mei
13.30 – 16.30 uur
Als bij een vraag een verklaring, uitleg,
berekening of afleiding gevraagd wordt,
worden aan het antwoord meestal geen
punten toegekend als deze verklaring, uitleg,
berekening of afleiding ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen,
Voor dit examen zijn maximaal 80 punten te voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
behalen; het examen bestaat uit 27 vragen. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel gevraagd en je geeft meer dan twee redenen,
punten met een goed antwoord behaald kunnen dan worden alleen de eerste twee in de
worden. beoordeling meegeteld.
300011 20 Begin
, Opgave 1 Verwarmingslint
In de winter zorgen bevroren waterleidingen figuur 1
voor problemen. Er is nu een verwarmingslint
op de markt dat bevriezing voorkomt door de
leidingen te verwarmen. Het lint wordt
vastgezet op de waterleiding en aangesloten
op een stopcontact. Zie figuur 1.
Het lint geeft niet bij elke temperatuur
evenveel warmte af. In figuur 2 is
weergegeven hoe het vermogen van één meter
lint afhangt van de buitentemperatuur.
figuur 2 20
vermogen van
één meter lint
(W)
15
10
5
0
-30 -20 -10 0 +10 +20 +30
buitentemperatuur (˚C)
Het is aan te bevelen om buiten het winterseizoen de stekker van het verwarmingslint uit
het stopcontact te halen.
2p 1 Leg met behulp van figuur 2 uit waarom dit aan te bevelen is.
De spanning van het lichtnet is 230 V.
4p 2 Bepaal de weerstand van een lint van één meter als de buitentemperatuur –24 °C is.
300011 20 2 Lees verder
, Het lint bestaat uit de volgende onderdelen
(zie figuur 3): figuur 3
- twee koperdraden;
- een zogenoemde zelfregelende kern die de
enige verbinding vormt tussen deze twee
draden;
- een omhulling voor de elektrische isolatie.
Het principe van de werking is als volgt:
Via de zelfregelende kern kunnen kleine elektrische stroompjes tussen de ene draad en de
andere lopen. Onder invloed van de temperatuur rangschikt het materiaal van de kern zich
anders en zijn er meer of minder parallelle, geleidende verbindingen. Zie de figuren 4A
en 4B. De weerstand van de koperdraden is verwaarloosbaar klein. De weerstand die elk
van de elektrische stroompjes in de zelfregelende kern ondervindt, is daarentegen groot.
figuur 4 koperdraad
zelfregelende
kern
koperdraad
A B
In figuur 4 zijn twee situaties weergegeven.
3p 3 Leg met behulp van bovenstaande informatie uit welke situatie, A of B, bij een lage
buitentemperatuur hoort.
Voor een langere waterleiding is een langer verwarmingslint nodig.
3p 4 Leg uit of de weerstand van een verwarmingslint met een lengte van 2 meter groter is dan,
kleiner is dan of gelijk is aan de weerstand van een lint met een lengte van 1 meter. Neem
daarbij aan dat de temperatuur van beide linten gelijk is.
300011 20 3 Lees verder
, Opgave 2 Digitale camera
Figuur 5 toont een foto van een auto. De foto is genomen met een digitale fotocamera.
Door de snelheid waarmee de auto rijdt, is zijn afbeelding op de foto onscherp.
figuur 5
De onscherpte van de auto op de foto is niet het gevolg van een onjuiste scherpstelling van
de camera.
2p 5 Hoe is dat aan de foto van figuur 5 te zien?
De onscherpte in de foto van figuur 5 is ontstaan doordat de sluiter van de fotocamera bij
het nemen van de foto enige tijd open stond, in dit geval 1/30 seconde.
De wielen van de gefotografeerde auto hebben in werkelijkheid een diameter van 65 cm.
4p 6 Maak een schatting van de snelheid waarmee de auto reed.
Bij een digitale fotocamera bevindt zich op de plaats waar het beeld gevormd wordt een
chip met een lichtgevoelig vlak. Dit vlak bestaat uit een groot aantal lichtsensoren.
Elke sensor zet het licht dat hij ontvangt om in een elektrisch signaal.
De ijkgrafiek van zo'n sensor is afgebeeld in figuur 6.
5
figuur 6 sensor-
spanning
(V) 4
3
2
1
0
0 100 200 300 400 500 600 700
verlichtingssterkte (lux)
4p 7 Bepaal de gevoeligheid van deze sensor.
300011 20 4 Lees verder
Examen HAVO
20
Natuurkunde 1,2 (nieuwe stijl) en natuurkunde (oude stijl)
Hoger
Algemeen
Voortgezet
Onderwijs Tijdvak 1
Maandag 26 mei
13.30 – 16.30 uur
Als bij een vraag een verklaring, uitleg,
berekening of afleiding gevraagd wordt,
worden aan het antwoord meestal geen
punten toegekend als deze verklaring, uitleg,
berekening of afleiding ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen,
Voor dit examen zijn maximaal 80 punten te voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
behalen; het examen bestaat uit 27 vragen. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel gevraagd en je geeft meer dan twee redenen,
punten met een goed antwoord behaald kunnen dan worden alleen de eerste twee in de
worden. beoordeling meegeteld.
300011 20 Begin
, Opgave 1 Verwarmingslint
In de winter zorgen bevroren waterleidingen figuur 1
voor problemen. Er is nu een verwarmingslint
op de markt dat bevriezing voorkomt door de
leidingen te verwarmen. Het lint wordt
vastgezet op de waterleiding en aangesloten
op een stopcontact. Zie figuur 1.
Het lint geeft niet bij elke temperatuur
evenveel warmte af. In figuur 2 is
weergegeven hoe het vermogen van één meter
lint afhangt van de buitentemperatuur.
figuur 2 20
vermogen van
één meter lint
(W)
15
10
5
0
-30 -20 -10 0 +10 +20 +30
buitentemperatuur (˚C)
Het is aan te bevelen om buiten het winterseizoen de stekker van het verwarmingslint uit
het stopcontact te halen.
2p 1 Leg met behulp van figuur 2 uit waarom dit aan te bevelen is.
De spanning van het lichtnet is 230 V.
4p 2 Bepaal de weerstand van een lint van één meter als de buitentemperatuur –24 °C is.
300011 20 2 Lees verder
, Het lint bestaat uit de volgende onderdelen
(zie figuur 3): figuur 3
- twee koperdraden;
- een zogenoemde zelfregelende kern die de
enige verbinding vormt tussen deze twee
draden;
- een omhulling voor de elektrische isolatie.
Het principe van de werking is als volgt:
Via de zelfregelende kern kunnen kleine elektrische stroompjes tussen de ene draad en de
andere lopen. Onder invloed van de temperatuur rangschikt het materiaal van de kern zich
anders en zijn er meer of minder parallelle, geleidende verbindingen. Zie de figuren 4A
en 4B. De weerstand van de koperdraden is verwaarloosbaar klein. De weerstand die elk
van de elektrische stroompjes in de zelfregelende kern ondervindt, is daarentegen groot.
figuur 4 koperdraad
zelfregelende
kern
koperdraad
A B
In figuur 4 zijn twee situaties weergegeven.
3p 3 Leg met behulp van bovenstaande informatie uit welke situatie, A of B, bij een lage
buitentemperatuur hoort.
Voor een langere waterleiding is een langer verwarmingslint nodig.
3p 4 Leg uit of de weerstand van een verwarmingslint met een lengte van 2 meter groter is dan,
kleiner is dan of gelijk is aan de weerstand van een lint met een lengte van 1 meter. Neem
daarbij aan dat de temperatuur van beide linten gelijk is.
300011 20 3 Lees verder
, Opgave 2 Digitale camera
Figuur 5 toont een foto van een auto. De foto is genomen met een digitale fotocamera.
Door de snelheid waarmee de auto rijdt, is zijn afbeelding op de foto onscherp.
figuur 5
De onscherpte van de auto op de foto is niet het gevolg van een onjuiste scherpstelling van
de camera.
2p 5 Hoe is dat aan de foto van figuur 5 te zien?
De onscherpte in de foto van figuur 5 is ontstaan doordat de sluiter van de fotocamera bij
het nemen van de foto enige tijd open stond, in dit geval 1/30 seconde.
De wielen van de gefotografeerde auto hebben in werkelijkheid een diameter van 65 cm.
4p 6 Maak een schatting van de snelheid waarmee de auto reed.
Bij een digitale fotocamera bevindt zich op de plaats waar het beeld gevormd wordt een
chip met een lichtgevoelig vlak. Dit vlak bestaat uit een groot aantal lichtsensoren.
Elke sensor zet het licht dat hij ontvangt om in een elektrisch signaal.
De ijkgrafiek van zo'n sensor is afgebeeld in figuur 6.
5
figuur 6 sensor-
spanning
(V) 4
3
2
1
0
0 100 200 300 400 500 600 700
verlichtingssterkte (lux)
4p 7 Bepaal de gevoeligheid van deze sensor.
300011 20 4 Lees verder
