Examen HAVO
2015
tijdvak 1
woensdag 13 mei
13.30 - 16.30 uur
biologie
Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.
Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift
opgenomen.
Dit examen bestaat uit 42 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 78 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
Als bij een open vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden
aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of
berekening ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee
redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.
HA-1018-a-15-1-o
, Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde
organismen.
Verpleegkundige (m/v) gevraagd
Je solliciteert op onderstaande vacature:
VACATURE
Verpleegkundige cardiologie/cardiochirurgie
Het werkveld
De verpleegafdeling cardiologie/cardiochirurgie telt 32 bedden en maakt
onderdeel uit van het Hartcentrum. Er is nauwe samenwerking binnen het
Hartcentrum. Cardiologie/cardiochirurgie is een dynamisch vakgebied
waarin diagnostische en therapeutische ontwikkelingen nog steeds in
volle gang zijn.
Jouw activiteiten
De specialistische zorg is vooral gericht op verpleegkundige handelingen
bij patiënten met een hartinfarct, hartfalen of ritmestoornissen en rondom
ingrepen zoals een bypass- of hartklepoperatie. Daarnaast ben je
betrokken bij de coördinatie van de opnames en niet onbelangrijk: de
psychosociale begeleiding van patiënten. Vanzelfsprekend geef je
informatie, voorlichting en advies aan patiënten en hun relaties. Door de
combinatie van twee specialismen is dit een boeiende en enerverende
werkplek.
Als verpleegkundige op bovengenoemde afdeling is het van belang dat je
op de hoogte bent van de oorzaken en behandelingen van de
verschillende aandoeningen.
Tijdens het sollicitatiegesprek krijg je de volgende casus voorgelegd:
Een patiënt die herstelt van een hartinfarct vraagt zich af waardoor dit
infarct is opgetreden.
2p 1 Schrijf het antwoord op dat je deze patiënt geeft, om hem uit te leggen
door welke verandering in zijn hart dit infarct mogelijk is opgetreden.
Noteer ook twee adviezen met betrekking tot leefgewoonten die
kunnen bijdragen aan het voorkomen van een hartinfarct.
HA-1018-a-15-1-o lees verder ►►►
, Een van de klachten die ertoe kan leiden dat iemand op de afdeling
cardiologie terechtkomt, is angina pectoris (pijn op de borst). Deze pijn
wordt veroorzaakt doordat bepaalde delen van het hart tijdelijk geen
zuurstof krijgen. Indien dit op tijd ontdekt wordt, kan besloten worden om
te dotteren (zie afbeelding 1).
afbeelding 1
Bij deze methode wordt via een slagader van de arm of van de lies een
katheter naar het hart gebracht. Door contrastvloeistof in de bloedvaten te
brengen kan de cardioloog goed zien welk bloedvat vernauwd is. Via de
katheter wordt daar een ballon naar toe gebracht en vervolgens ter
hoogte van de plaque opgeblazen. Hierdoor wordt de plaque tegen de
vaatwand geperst. Ook de opgeblazen ballon veroorzaakt pijn op de
borst, maar dan tijdelijk.
1p 2 Verklaar aan de hand van afbeelding 1 waardoor er tijdens de
behandeling ook pijn op de borst kan ontstaan.
Na deze behandeling vraagt de patiënt zich af of hij ook een kunstmatige
pacemaker nodig heeft.
2p 3 Leg uit waardoor bij mensen die een hartinfarct gehad hebben een
kunstmatige pacemaker niet helpt om een eventueel volgend hartinfarct te
voorkomen. Betrek in je antwoord de functie van een pacemaker.
HA-1018-a-15-1-o lees verder ►►►
, afbeelding 2
In afbeelding 2 zijn een kransslagader en een kransader aangegeven met
letters.
2p 4 Op welke van de aangegeven plaatsen kan zich een plaque bevinden die
bij een dreigend hartinfarct met dotteren wordt behandeld?
A alleen op plaats P
B alleen op plaats Q
C dit kan zowel op plaats P als op plaats Q zijn
Bij een bepaalde hartaandoening is de opening naar de aorta te nauw.
Het hart moet hierdoor harder werken om voldoende bloed naar de aorta
te pompen. Hierdoor kan linkerventrikelhypertrofie ontstaan: een toename
van het spierweefsel in de linkerkamer. Deze hartafwijking kan een
erfelijke oorzaak hebben.
Een gezonde zwangere vrouw zit aan het bed van haar man, de vader
van haar ongeboren zoon. Bij haar man is met behulp van DNA-
diagnostiek een erfelijke variant van de aandoening
linkerventrikelhypertrofie geconstateerd. Op haar vraag hoe groot de kans
is dat haar zoon de aandoening ook krijgt, is het antwoord: “50%”.
2p 5 Welk resultaat van de DNA-diagnostiek verklaart dit antwoord?
A Haar man heeft één autosomaal dominant allel dat de aandoening
veroorzaakt.
B Haar man heeft één X-chromosomaal dominant allel dat de
aandoening veroorzaakt.
C Haar man heeft één autosomaal recessief allel dat de aandoening
veroorzaakt.
D Haar man heeft één X-chromosomaal recessief allel dat de
aandoening veroorzaakt.
HA-1018-a-15-1-o lees verder ►►►
2015
tijdvak 1
woensdag 13 mei
13.30 - 16.30 uur
biologie
Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.
Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift
opgenomen.
Dit examen bestaat uit 42 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 78 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
Als bij een open vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden
aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of
berekening ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee
redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.
HA-1018-a-15-1-o
, Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde
organismen.
Verpleegkundige (m/v) gevraagd
Je solliciteert op onderstaande vacature:
VACATURE
Verpleegkundige cardiologie/cardiochirurgie
Het werkveld
De verpleegafdeling cardiologie/cardiochirurgie telt 32 bedden en maakt
onderdeel uit van het Hartcentrum. Er is nauwe samenwerking binnen het
Hartcentrum. Cardiologie/cardiochirurgie is een dynamisch vakgebied
waarin diagnostische en therapeutische ontwikkelingen nog steeds in
volle gang zijn.
Jouw activiteiten
De specialistische zorg is vooral gericht op verpleegkundige handelingen
bij patiënten met een hartinfarct, hartfalen of ritmestoornissen en rondom
ingrepen zoals een bypass- of hartklepoperatie. Daarnaast ben je
betrokken bij de coördinatie van de opnames en niet onbelangrijk: de
psychosociale begeleiding van patiënten. Vanzelfsprekend geef je
informatie, voorlichting en advies aan patiënten en hun relaties. Door de
combinatie van twee specialismen is dit een boeiende en enerverende
werkplek.
Als verpleegkundige op bovengenoemde afdeling is het van belang dat je
op de hoogte bent van de oorzaken en behandelingen van de
verschillende aandoeningen.
Tijdens het sollicitatiegesprek krijg je de volgende casus voorgelegd:
Een patiënt die herstelt van een hartinfarct vraagt zich af waardoor dit
infarct is opgetreden.
2p 1 Schrijf het antwoord op dat je deze patiënt geeft, om hem uit te leggen
door welke verandering in zijn hart dit infarct mogelijk is opgetreden.
Noteer ook twee adviezen met betrekking tot leefgewoonten die
kunnen bijdragen aan het voorkomen van een hartinfarct.
HA-1018-a-15-1-o lees verder ►►►
, Een van de klachten die ertoe kan leiden dat iemand op de afdeling
cardiologie terechtkomt, is angina pectoris (pijn op de borst). Deze pijn
wordt veroorzaakt doordat bepaalde delen van het hart tijdelijk geen
zuurstof krijgen. Indien dit op tijd ontdekt wordt, kan besloten worden om
te dotteren (zie afbeelding 1).
afbeelding 1
Bij deze methode wordt via een slagader van de arm of van de lies een
katheter naar het hart gebracht. Door contrastvloeistof in de bloedvaten te
brengen kan de cardioloog goed zien welk bloedvat vernauwd is. Via de
katheter wordt daar een ballon naar toe gebracht en vervolgens ter
hoogte van de plaque opgeblazen. Hierdoor wordt de plaque tegen de
vaatwand geperst. Ook de opgeblazen ballon veroorzaakt pijn op de
borst, maar dan tijdelijk.
1p 2 Verklaar aan de hand van afbeelding 1 waardoor er tijdens de
behandeling ook pijn op de borst kan ontstaan.
Na deze behandeling vraagt de patiënt zich af of hij ook een kunstmatige
pacemaker nodig heeft.
2p 3 Leg uit waardoor bij mensen die een hartinfarct gehad hebben een
kunstmatige pacemaker niet helpt om een eventueel volgend hartinfarct te
voorkomen. Betrek in je antwoord de functie van een pacemaker.
HA-1018-a-15-1-o lees verder ►►►
, afbeelding 2
In afbeelding 2 zijn een kransslagader en een kransader aangegeven met
letters.
2p 4 Op welke van de aangegeven plaatsen kan zich een plaque bevinden die
bij een dreigend hartinfarct met dotteren wordt behandeld?
A alleen op plaats P
B alleen op plaats Q
C dit kan zowel op plaats P als op plaats Q zijn
Bij een bepaalde hartaandoening is de opening naar de aorta te nauw.
Het hart moet hierdoor harder werken om voldoende bloed naar de aorta
te pompen. Hierdoor kan linkerventrikelhypertrofie ontstaan: een toename
van het spierweefsel in de linkerkamer. Deze hartafwijking kan een
erfelijke oorzaak hebben.
Een gezonde zwangere vrouw zit aan het bed van haar man, de vader
van haar ongeboren zoon. Bij haar man is met behulp van DNA-
diagnostiek een erfelijke variant van de aandoening
linkerventrikelhypertrofie geconstateerd. Op haar vraag hoe groot de kans
is dat haar zoon de aandoening ook krijgt, is het antwoord: “50%”.
2p 5 Welk resultaat van de DNA-diagnostiek verklaart dit antwoord?
A Haar man heeft één autosomaal dominant allel dat de aandoening
veroorzaakt.
B Haar man heeft één X-chromosomaal dominant allel dat de
aandoening veroorzaakt.
C Haar man heeft één autosomaal recessief allel dat de aandoening
veroorzaakt.
D Haar man heeft één X-chromosomaal recessief allel dat de
aandoening veroorzaakt.
HA-1018-a-15-1-o lees verder ►►►
