Examen VMBO-GL en TL
2016
tijdvak 1
dinsdag 24 mei
13.30 - 15.30 uur
biologie CSE GL en TL
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.
Dit examen bestaat uit 53 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
GT-0191-a-16-1-o
, Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde
organismen.
Darmbacteriën
In de dikke darm breken bacteriën onverteerde voedselresten af. Daarbij
komen veel gassen vrij. Deze gassen kunnen zich ophopen in het laatste
deel van de darmen. Als iemand een wind laat, komen deze gassen via de
anus naar buiten.
1p 1 Eén van de gassen in een wind is koolstofdioxide. Dit gas ontstaat als
bacteriën glucose afbreken met behulp van zuurstof. Bij dit proces komt
energie vrij.
Geef de naam van dit stofwisselingsproces.
2p 2 Darmbacteriën maken enzymen om stoffen in onverteerde voedselresten
af te breken. Verteringssappen die door verteringsklieren van de mens
gemaakt worden, bevatten ook enzymen voor de afbraak van
voedingsstoffen.
Noem twee verteringssappen die verteringsenzymen bevatten.
1p 3 Drie delen in en om cellen zijn: celkern, celmembraan en celwand.
Welk deel ontbreekt bij darmbacteriën?
A celkern
B celmembraan
C celwand
1p 4 Er zijn verschillende zuiveldrankjes te koop die zeer veel bacteriën
bevatten. De fabrikanten van de drankjes beweren dat deze bacteriën een
positieve invloed hebben op de werking van de darmen. De meeste van
die bacteriën komen echter niet levend in de twaalfvingerige darm aan na
inname via de mond.
Leg uit waardoor de meeste bacteriën uit die zuiveldrankjes niet
levend in de twaalfvingerige darm aankomen.
GT-0191-a-16-1-o lees verder ►►►
, Waterpest
Waterpest is een plant die in de
negentiende eeuw vanuit Amerika
terechtgekomen is in Europa en zich daar
snel heeft verspreid. De plant leeft in het
water van meren en sloten. Stukjes van de
plant breken af, worden door het water
verspreid en groeien snel uit tot nieuwe
planten.
In Amerika komen zowel waterpestplanten
met mannelijke bloemen als
waterpestplanten met vrouwelijke bloemen
voor. In Europa komen alleen vrouwelijke
waterpestplanten voor.
1p 5 Aan vrouwelijke waterpestplanten in Amerika ontwikkelen zich wel
vruchtjes met zaden, maar aan die in Europa niet.
Leg uit dat zich alleen vruchtjes met zaden kunnen ontwikkelen als er
planten met mannelijke bloemen aanwezig zijn.
1p 6 Planten die onder water leven, zoals waterpest, hebben geen waslaag op
de bladeren.
Leg uit dat planten onder water geen waslaag nodig hebben.
GT-0191-a-16-1-o lees verder ►►►
, Ademhaling
Dorien is bij de dokter voor een ademhalingstest. Ze moet een paar keer
op verschillende manieren in- en uitademen.
1p 7 Dorien ligt op de onderzoeksbank en ademt diep in met buik- en
borstademhaling.
Enkele spieren die betrokken zijn bij de ademhaling zijn buikspieren,
middenrifspieren en tussenribspieren.
Welke van deze spieren trekken zich sterk samen als ze diep inademt?
A haar buikspieren en haar middenrifspieren
B haar buikspieren en haar tussenribspieren
C haar middenrifspieren en haar tussenribspieren
1p 8 Enkele delen van het ademhalingsstelsel zijn de bronchiën, de
longblaasjes en de luchtpijp.
In welke volgorde stroomt de lucht door deze delen naar binnen als
Dorien diep inademt?
A bronchiën - longblaasjes - luchtpijp
B bronchiën - luchtpijp - longblaasjes
C longblaasjes - bronchiën - luchtpijp
D longblaasjes - luchtpijp - bronchiën
E luchtpijp - bronchiën - longblaasjes
F luchtpijp - longblaasjes - bronchiën
GT-0191-a-16-1-o lees verder ►►►
2016
tijdvak 1
dinsdag 24 mei
13.30 - 15.30 uur
biologie CSE GL en TL
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.
Dit examen bestaat uit 53 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
GT-0191-a-16-1-o
, Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde
organismen.
Darmbacteriën
In de dikke darm breken bacteriën onverteerde voedselresten af. Daarbij
komen veel gassen vrij. Deze gassen kunnen zich ophopen in het laatste
deel van de darmen. Als iemand een wind laat, komen deze gassen via de
anus naar buiten.
1p 1 Eén van de gassen in een wind is koolstofdioxide. Dit gas ontstaat als
bacteriën glucose afbreken met behulp van zuurstof. Bij dit proces komt
energie vrij.
Geef de naam van dit stofwisselingsproces.
2p 2 Darmbacteriën maken enzymen om stoffen in onverteerde voedselresten
af te breken. Verteringssappen die door verteringsklieren van de mens
gemaakt worden, bevatten ook enzymen voor de afbraak van
voedingsstoffen.
Noem twee verteringssappen die verteringsenzymen bevatten.
1p 3 Drie delen in en om cellen zijn: celkern, celmembraan en celwand.
Welk deel ontbreekt bij darmbacteriën?
A celkern
B celmembraan
C celwand
1p 4 Er zijn verschillende zuiveldrankjes te koop die zeer veel bacteriën
bevatten. De fabrikanten van de drankjes beweren dat deze bacteriën een
positieve invloed hebben op de werking van de darmen. De meeste van
die bacteriën komen echter niet levend in de twaalfvingerige darm aan na
inname via de mond.
Leg uit waardoor de meeste bacteriën uit die zuiveldrankjes niet
levend in de twaalfvingerige darm aankomen.
GT-0191-a-16-1-o lees verder ►►►
, Waterpest
Waterpest is een plant die in de
negentiende eeuw vanuit Amerika
terechtgekomen is in Europa en zich daar
snel heeft verspreid. De plant leeft in het
water van meren en sloten. Stukjes van de
plant breken af, worden door het water
verspreid en groeien snel uit tot nieuwe
planten.
In Amerika komen zowel waterpestplanten
met mannelijke bloemen als
waterpestplanten met vrouwelijke bloemen
voor. In Europa komen alleen vrouwelijke
waterpestplanten voor.
1p 5 Aan vrouwelijke waterpestplanten in Amerika ontwikkelen zich wel
vruchtjes met zaden, maar aan die in Europa niet.
Leg uit dat zich alleen vruchtjes met zaden kunnen ontwikkelen als er
planten met mannelijke bloemen aanwezig zijn.
1p 6 Planten die onder water leven, zoals waterpest, hebben geen waslaag op
de bladeren.
Leg uit dat planten onder water geen waslaag nodig hebben.
GT-0191-a-16-1-o lees verder ►►►
, Ademhaling
Dorien is bij de dokter voor een ademhalingstest. Ze moet een paar keer
op verschillende manieren in- en uitademen.
1p 7 Dorien ligt op de onderzoeksbank en ademt diep in met buik- en
borstademhaling.
Enkele spieren die betrokken zijn bij de ademhaling zijn buikspieren,
middenrifspieren en tussenribspieren.
Welke van deze spieren trekken zich sterk samen als ze diep inademt?
A haar buikspieren en haar middenrifspieren
B haar buikspieren en haar tussenribspieren
C haar middenrifspieren en haar tussenribspieren
1p 8 Enkele delen van het ademhalingsstelsel zijn de bronchiën, de
longblaasjes en de luchtpijp.
In welke volgorde stroomt de lucht door deze delen naar binnen als
Dorien diep inademt?
A bronchiën - longblaasjes - luchtpijp
B bronchiën - luchtpijp - longblaasjes
C longblaasjes - bronchiën - luchtpijp
D longblaasjes - luchtpijp - bronchiën
E luchtpijp - bronchiën - longblaasjes
F luchtpijp - longblaasjes - bronchiën
GT-0191-a-16-1-o lees verder ►►►
