2015
tijdvak 1
dinsdag 26 mei
13.30 - 15.30 uur
biologie CSE GL en TL
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.
Dit examen bestaat uit 50 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 66 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
GT-0191-a-15-1-o
, Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde
organismen.
Het verteringsstelsel
In een deel van het verteringsstelsel
bevinden zich darmvlokken. In de
afbeelding zie je een schematische
tekening van zo’n darmvlok.
1p 1 Darmvlokken spelen een rol bij de opname van het grootste deel van de
verteerde voedingsstoffen.
In welk deel van het verteringsstelsel bevinden zich darmvlokken?
A in de slokdarm
B in de maag
C in de dunne darm
D in de dikke darm
GT-0191-a-15-1-o lees verder ►►►
, Op een aantal plaatsen kan een deel van het verteringskanaal tijdelijk
worden afgesloten om de voedselbrij tegen te houden. Zo wordt de
bovenkant van de maag afgesloten door een kringspier, de cardia, en de
onderkant door een andere kringspier, de pylorus. Op de plek waar de
dunne darm overgaat in de dikke darm bevindt zich de klep van Bauhin.
Aan het eind van de endeldarm bevindt zich de anus met twee
kringspieren, de binnenste en de buitenste sluitspier.
1p 2 Eén van de verteringssappen bevat een zuur. Soms komt wat van dit zuur
in de slokdarm terecht en veroorzaakt daar een branderig gevoel.
Hoe heet volgens de informatie hierboven de kringspier die dit zuur
doorlaat naar de slokdarm?
1p 3 Als de endeldarm voller wordt, oefent de ontlasting steeds meer druk uit
op de wand. Dit heeft een reflex tot gevolg waardoor de buitenste
sluitspier bij de anus zich meer gaat samentrekken om de ontlasting
binnen te houden.
Om deze reflex te laten optreden worden impulsen langs drie typen
zenuwcellen geleid: bewegingszenuwcellen, gevoelszenuwcellen en
schakelcellen.
In welke volgorde worden de impulsen dan langs deze zenuwcellen
geleid?
A bewegingszenuwcellen gevoelszenuwcellen schakelcellen
B bewegingszenuwcellen schakelcellen gevoelszenuwcellen
C gevoelszenuwcellen bewegingszenuwcellen schakelcellen
D gevoelszenuwcellen schakelcellen bewegingszenuwcellen
E schakelcellen bewegingszenuwcellen gevoelszenuwcellen
F schakelcellen gevoelszenuwcellen bewegingszenuwcellen
1p 4 De voedselbrij doet er enige tijd over om het hele verteringsstelsel te
passeren. Hierbij spelen peristaltische bewegingen een rol.
In de darmwand bevinden zich kringspieren en lengtespieren.
Welke van deze spieren zijn betrokken bij de peristaltische bewegingen?
A geen van beide typen spieren
B alleen kringspieren
C alleen lengtespieren
D zowel kringspieren als lengtespieren
GT-0191-a-15-1-o lees verder ►►►
, Sterilisatie
Als een vrouw niet zwanger wil raken, kan zij zich laten steriliseren. Door
sterilisatie worden delen van het voortplantingsstelsel onderbroken. Er
zijn verschillende manieren waarop dit kan gebeuren. In de afbeelding zie
je er twee.
1p 5 In de afbeelding zie je twee manieren om delen van het
voortplantingsstelsel te onderbreken.
Schrijf de naam van deze delen op.
2p 6 Op de uitwerkbijlage staan in een schema de namen van drie
gebeurtenissen in het voortplantingsstelsel van een vrouw.
Kunnen deze gebeurtenissen na sterilisatie nog plaatsvinden in het
lichaam? Kruis de juiste antwoorden aan in het schema op de
uitwerkbijlage.
GT-0191-a-15-1-o lees verder ►►►