Examen VMBO-GL en TL
2009
tijdvak 1
dinsdag 2 juni
13.30 - 15.30 uur
biologie CSE GL en TL
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.
Dit examen bestaat uit 52 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 63 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
913-0191-a-GT-1-o
, Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde
organismen.
Thalassemie
Thalassemie is een zeer ernstige bloedziekte die het gevolg is van afwijkende
rode bloedcellen. De ziekte wordt veroorzaakt door een recessief gen. Iemand
die heterozygoot is voor dit gen, wordt een drager genoemd. Een drager heeft
meestal voldoende gezonde rode bloedcellen en heeft de ziekte in een minder
ernstige vorm.
1p 1 Waar in het lichaam worden rode bloedcellen gemaakt?
A in de lever
B in het beenmerg
C in het hart
D in het ruggenmerg
1p 2 Rob en Monica zijn allebei drager van thalassemie.
Hoe groot is de kans dat een kind van Rob en Monica de ernstige vorm van
thalassemie heeft?
A 0%
B 25%
C 50%
D 75%
E 100%
1p 3 Komt het gen voor thalassemie in alle gewone lichaamscellen van Rob voor? En
in alle zaadcellen?
A in alle gewone lichaamscellen en in alle zaadcellen
B in alle gewone lichaamscellen en in de helft van de zaadcellen
C in de helft van de gewone lichaamscellen en in alle zaadcellen
D in de helft van de gewone lichaamscellen en in de helft van de zaadcellen
913-0191-a-GT-1-o 2 lees verder ►►►
, Uitademing meten
Bij een onderzoek naar de conditie van een aantal
leerlingen wordt gemeten hoeveel lucht ze kunnen
uitademen. Hierbij wordt gebruikgemaakt van een
spirometer.
1p 4 Het diagram geeft de hoeveelheid lucht in de longen van Tomas weer
gedurende een bepaalde tijd. In die tijd ademt hij eenmaal zo diep mogelijk uit
door de spirometer.
hoeveelheid
lucht in
de longen
(L)
0
0 P Q R S
tijd
Welke letter in het diagram geeft een tijdstip aan waarop Tomas zo diep
mogelijk uitademt?
A letter P
B letter Q
C letter R
D letter S
1p 5 De samenstelling van de uitgeademde lucht wordt vergeleken met die van de
ingeademde lucht.
Bevat de uitgeademde lucht meer of minder koolstofdioxide dan de ingeademde
lucht, of is dat evenveel?
A meer
B minder
C evenveel
913-0191-a-GT-1-o 3 lees verder ►►►
, De anticonceptiepleister
De anticonceptiepleister of de ‘plakpil’ is een voorbehoedmiddel.
In de pleister bevinden zich bepaalde hormonen die via de huid in het bloed
worden opgenomen. Deze hormonen beïnvloeden de werking van de
eierstokken.
1p 6 De hormonen in de anticonceptiepleister beïnvloeden de werking van de
eierstokken.
Welke andere hormonen beïnvloeden vooral de werking van de eierstokken?
A hormonen uit de alvleesklier
B hormonen uit de hypofyse
C hormonen uit de schildklier
D hormonen uit een bijnier
1p 7 De hormonen uit de pleister worden via de huid in het bloed opgenomen.
Waar in de huid bevinden zich bloedvaten?
A alleen in de lederhuid
B alleen in de lederhuid en in de kiemlaag
C zowel in de lederhuid, als in de kiemlaag, als in de hoornlaag
Jonge eendjes
Bij een onderzoek naar het gedrag van jonge
eendjes worden enkele eendeneieren uitgebroed
door een kip. Tijdens het onderzoek zijn er geen
andere eenden in de buurt. Als de jonge eendjes
uit het ei komen, beschouwen ze de kip als hun
‘moeder’. Ze lopen achter de kip aan, zoals pas
uitgekomen eendjes achter een moedereend
aanlopen. Als de kip bij een sloot komt, springen
de eendjes zonder aarzelen in het water en
zwemmen heen en weer. De kip blijft op de kant
achter en loopt langs de sloot op en neer op de
plek waar de eendjes in de sloot zwemmen.
1p 8 Na het uitkomen van de eieren leren de jonge eendjes dat de kip hun
‘moeder’ is.
Hoe wordt deze vorm van leren genoemd?
A conditionering
B gewenning
C inprenten
D trial and error
913-0191-a-GT-1-o 4 lees verder ►►►
2009
tijdvak 1
dinsdag 2 juni
13.30 - 15.30 uur
biologie CSE GL en TL
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.
Dit examen bestaat uit 52 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 63 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
913-0191-a-GT-1-o
, Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde
organismen.
Thalassemie
Thalassemie is een zeer ernstige bloedziekte die het gevolg is van afwijkende
rode bloedcellen. De ziekte wordt veroorzaakt door een recessief gen. Iemand
die heterozygoot is voor dit gen, wordt een drager genoemd. Een drager heeft
meestal voldoende gezonde rode bloedcellen en heeft de ziekte in een minder
ernstige vorm.
1p 1 Waar in het lichaam worden rode bloedcellen gemaakt?
A in de lever
B in het beenmerg
C in het hart
D in het ruggenmerg
1p 2 Rob en Monica zijn allebei drager van thalassemie.
Hoe groot is de kans dat een kind van Rob en Monica de ernstige vorm van
thalassemie heeft?
A 0%
B 25%
C 50%
D 75%
E 100%
1p 3 Komt het gen voor thalassemie in alle gewone lichaamscellen van Rob voor? En
in alle zaadcellen?
A in alle gewone lichaamscellen en in alle zaadcellen
B in alle gewone lichaamscellen en in de helft van de zaadcellen
C in de helft van de gewone lichaamscellen en in alle zaadcellen
D in de helft van de gewone lichaamscellen en in de helft van de zaadcellen
913-0191-a-GT-1-o 2 lees verder ►►►
, Uitademing meten
Bij een onderzoek naar de conditie van een aantal
leerlingen wordt gemeten hoeveel lucht ze kunnen
uitademen. Hierbij wordt gebruikgemaakt van een
spirometer.
1p 4 Het diagram geeft de hoeveelheid lucht in de longen van Tomas weer
gedurende een bepaalde tijd. In die tijd ademt hij eenmaal zo diep mogelijk uit
door de spirometer.
hoeveelheid
lucht in
de longen
(L)
0
0 P Q R S
tijd
Welke letter in het diagram geeft een tijdstip aan waarop Tomas zo diep
mogelijk uitademt?
A letter P
B letter Q
C letter R
D letter S
1p 5 De samenstelling van de uitgeademde lucht wordt vergeleken met die van de
ingeademde lucht.
Bevat de uitgeademde lucht meer of minder koolstofdioxide dan de ingeademde
lucht, of is dat evenveel?
A meer
B minder
C evenveel
913-0191-a-GT-1-o 3 lees verder ►►►
, De anticonceptiepleister
De anticonceptiepleister of de ‘plakpil’ is een voorbehoedmiddel.
In de pleister bevinden zich bepaalde hormonen die via de huid in het bloed
worden opgenomen. Deze hormonen beïnvloeden de werking van de
eierstokken.
1p 6 De hormonen in de anticonceptiepleister beïnvloeden de werking van de
eierstokken.
Welke andere hormonen beïnvloeden vooral de werking van de eierstokken?
A hormonen uit de alvleesklier
B hormonen uit de hypofyse
C hormonen uit de schildklier
D hormonen uit een bijnier
1p 7 De hormonen uit de pleister worden via de huid in het bloed opgenomen.
Waar in de huid bevinden zich bloedvaten?
A alleen in de lederhuid
B alleen in de lederhuid en in de kiemlaag
C zowel in de lederhuid, als in de kiemlaag, als in de hoornlaag
Jonge eendjes
Bij een onderzoek naar het gedrag van jonge
eendjes worden enkele eendeneieren uitgebroed
door een kip. Tijdens het onderzoek zijn er geen
andere eenden in de buurt. Als de jonge eendjes
uit het ei komen, beschouwen ze de kip als hun
‘moeder’. Ze lopen achter de kip aan, zoals pas
uitgekomen eendjes achter een moedereend
aanlopen. Als de kip bij een sloot komt, springen
de eendjes zonder aarzelen in het water en
zwemmen heen en weer. De kip blijft op de kant
achter en loopt langs de sloot op en neer op de
plek waar de eendjes in de sloot zwemmen.
1p 8 Na het uitkomen van de eieren leren de jonge eendjes dat de kip hun
‘moeder’ is.
Hoe wordt deze vorm van leren genoemd?
A conditionering
B gewenning
C inprenten
D trial and error
913-0191-a-GT-1-o 4 lees verder ►►►
