Examenopgaven VMBO-GL en TL
2004
tijdvak 1
woensdag 26 mei
13.30 - 15.30 uur
BIOLOGIE CSE GL EN TL
BIOLOGIE VBO-MAVO-D
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.
Dit examen bestaat uit 53 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 62 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten maximaal behaald kunnen worden.
400009-1-586-543o
, z Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde organismen.
HARINGKAKEN
Haringkaken is een manier om haring langer houdbaar te maken.
Bij het haringkaken wordt een aantal organen uit de vis verwijderd: de kieuwen,
het hart, een deel van de darmen, de lever en de galblaas. Daarna wordt de
haring gezouten.
1p z 1 Door haringkaken worden de bacteriën niet gedood.
Door welke manier van conserveren worden wel alle bacteriën gedood?
A door invriezen
B door pasteuriseren
C door steriliseren
1p z 2 De alvleesklier wordt bij het haringkaken niet verwijderd.
Stoffen uit de alvleesklier breken onder andere eiwitten af, waardoor de vis malser wordt.
De alvleesklier maakt enzymen en hormonen.
Breken enzymen uit de alvleesklier eiwitten af? En breken hormonen uit de alvleesklier
eiwitten af?
A alleen enzymen breken eiwitten af
B alleen hormonen breken eiwitten af
C zowel enzymen als hormonen breken eiwitten af
NIEREN EN NADORST
2p { 3 De afbeelding geeft onder andere een nier weer.
Æ Welke letter geeft de urineleider aan? En welke letter geeft het nierbekken aan?
Schrijf het zo op je antwoordblad:
urineleider: letter ..............
nierbekken: letter ..............
400009-1-586-543o 2 ga naar de volgende pagina
,1p z 4 In de afbeelding is schematisch de romp van een man weergegeven.
Vier gebieden in de romp zijn met letters aangegeven.
Welke letter geeft het gebied in de romp aan waarin de nieren zich bevinden?
A letter P
B letter Q
C letter R
D letter S
1p { 5 De hoeveelheid water die de nieren uitscheiden, wordt geregeld door een hormoon.
Als er veel van dit hormoon in het bloed aanwezig is, wordt er weinig water uitgescheiden
(zie het onderstaande schema).
concentratie
hoeveelheid
hormoon dorstgevoel
wateruitscheiding
in bloed
hoog weinig nee
laag veel ja
Alcohol heeft invloed op de productie van dit hormoon.
Na het drinken van veel alcohol is er vaak een tekort aan water in het lichaam.
Dit wordt ook wel nadorst genoemd.
Æ Neemt door alcohol de productie van dit hormoon toe of af? Leg je antwoord uit.
400009-1-586-543o 3 ga naar de volgende pagina
, REIZIGERSPROBLEMEN
Trombose is het afsluiten van bloedvaten door bloedstolsels.
Tijdens lange vlieg- en busreizen is door het langdurig zitten de doorstroming
van het bloed, vooral in de benen, minder goed.
Hierdoor wordt de kans op het ontstaan van trombose groter.
Dit wordt reizigerstrombose genoemd.
1p z 6 Welke bloeddeeltjes spelen een rol bij de vorming van bloedstolsels?
A de bloedplaatjes
B de rode bloedcellen
C de witte bloedcellen
1p { 7 In de afbeelding is een reiziger weergegeven en een deel van zijn been.
In het been zijn enkele bloedvaten getekend.
Het bloed in deze bloedvaten stroomt van de voet naar het bovenbeen.
Æ Is bloedvat P een ader of een slagader? Leg je antwoord uit.
1p { 8 Gezonde mensen wordt afgeraden om tijdens zo’n lange reis medicijnen tegen trombose
te gebruiken. Eenvoudige tips om de kans op trombose in het vliegtuig of de bus te
verkleinen zijn: gemakkelijke, ruim zittende kleding dragen en de schoenen uittrekken.
Æ Noem nog een andere manier om de kans op trombose tijdens zo’n reis te verkleinen.
400009-1-586-543o 4 ga naar de volgende pagina
2004
tijdvak 1
woensdag 26 mei
13.30 - 15.30 uur
BIOLOGIE CSE GL EN TL
BIOLOGIE VBO-MAVO-D
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.
Dit examen bestaat uit 53 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 62 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten maximaal behaald kunnen worden.
400009-1-586-543o
, z Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde organismen.
HARINGKAKEN
Haringkaken is een manier om haring langer houdbaar te maken.
Bij het haringkaken wordt een aantal organen uit de vis verwijderd: de kieuwen,
het hart, een deel van de darmen, de lever en de galblaas. Daarna wordt de
haring gezouten.
1p z 1 Door haringkaken worden de bacteriën niet gedood.
Door welke manier van conserveren worden wel alle bacteriën gedood?
A door invriezen
B door pasteuriseren
C door steriliseren
1p z 2 De alvleesklier wordt bij het haringkaken niet verwijderd.
Stoffen uit de alvleesklier breken onder andere eiwitten af, waardoor de vis malser wordt.
De alvleesklier maakt enzymen en hormonen.
Breken enzymen uit de alvleesklier eiwitten af? En breken hormonen uit de alvleesklier
eiwitten af?
A alleen enzymen breken eiwitten af
B alleen hormonen breken eiwitten af
C zowel enzymen als hormonen breken eiwitten af
NIEREN EN NADORST
2p { 3 De afbeelding geeft onder andere een nier weer.
Æ Welke letter geeft de urineleider aan? En welke letter geeft het nierbekken aan?
Schrijf het zo op je antwoordblad:
urineleider: letter ..............
nierbekken: letter ..............
400009-1-586-543o 2 ga naar de volgende pagina
,1p z 4 In de afbeelding is schematisch de romp van een man weergegeven.
Vier gebieden in de romp zijn met letters aangegeven.
Welke letter geeft het gebied in de romp aan waarin de nieren zich bevinden?
A letter P
B letter Q
C letter R
D letter S
1p { 5 De hoeveelheid water die de nieren uitscheiden, wordt geregeld door een hormoon.
Als er veel van dit hormoon in het bloed aanwezig is, wordt er weinig water uitgescheiden
(zie het onderstaande schema).
concentratie
hoeveelheid
hormoon dorstgevoel
wateruitscheiding
in bloed
hoog weinig nee
laag veel ja
Alcohol heeft invloed op de productie van dit hormoon.
Na het drinken van veel alcohol is er vaak een tekort aan water in het lichaam.
Dit wordt ook wel nadorst genoemd.
Æ Neemt door alcohol de productie van dit hormoon toe of af? Leg je antwoord uit.
400009-1-586-543o 3 ga naar de volgende pagina
, REIZIGERSPROBLEMEN
Trombose is het afsluiten van bloedvaten door bloedstolsels.
Tijdens lange vlieg- en busreizen is door het langdurig zitten de doorstroming
van het bloed, vooral in de benen, minder goed.
Hierdoor wordt de kans op het ontstaan van trombose groter.
Dit wordt reizigerstrombose genoemd.
1p z 6 Welke bloeddeeltjes spelen een rol bij de vorming van bloedstolsels?
A de bloedplaatjes
B de rode bloedcellen
C de witte bloedcellen
1p { 7 In de afbeelding is een reiziger weergegeven en een deel van zijn been.
In het been zijn enkele bloedvaten getekend.
Het bloed in deze bloedvaten stroomt van de voet naar het bovenbeen.
Æ Is bloedvat P een ader of een slagader? Leg je antwoord uit.
1p { 8 Gezonde mensen wordt afgeraden om tijdens zo’n lange reis medicijnen tegen trombose
te gebruiken. Eenvoudige tips om de kans op trombose in het vliegtuig of de bus te
verkleinen zijn: gemakkelijke, ruim zittende kleding dragen en de schoenen uittrekken.
Æ Noem nog een andere manier om de kans op trombose tijdens zo’n reis te verkleinen.
400009-1-586-543o 4 ga naar de volgende pagina
