Examenopgaven VMBO-GL en TL
2003
tijdvak 1
maandag 26 mei
13.30 - 15.30 uur
BIOLOGIE CSE GL EN TL
BIOLOGIE VBO-MAVO-D
Bij dit examen horen een bijlagenboekje en uitwerkbladen.
Dit examen bestaat uit 46 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 57 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten maximaal behaald kunnen worden.
300005-586-543o
, z Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde organismen.
RADIODIAGNOSTIEK
In een folder van het ziekenhuis staat:
“Radiodiagnostiek is: het stellen van een diagnose met behulp van straling.
Zo leren we de aard en de plaats van een ziekte kennen."
Bij radiodiagnostiek wordt onder andere gebruik gemaakt van röntgenstralen.
Bij een hoge dosis kunnen deze stralen schadelijk zijn voor de mens.
Ook in de dagelijkse omgeving van de mens komt straling voor.
Het gaat hier om kleine hoeveelheden uit verschillende stralingsbronnen.
stralingsbronnen aandeel
bouwen en wonen 45 %
de natuur 35 %
medische bronnen 15 %
overige bronnen 5%
2p { 1 Op het uitwerkblad staat een cirkel afgebeeld.
Æ Maak van deze cirkel een cirkeldiagram met de gegevens uit de bovenstaande tabel.
Zet in het diagram de namen van de stralingsbronnen erbij.
2p { 2 De onderstaande afbeelding is een röntgenfoto van een gewricht.
De letters P en Q geven twee botten aan.
Æ Geef de namen van bot P en van bot Q.
Schrijf het zo op: bot P = …………………..
bot Q = …………………..
300005-586-543o 2 ga naar de volgende pagina
, Om andere organen dan botten goed op een röntgenfoto te kunnen zien, maakt
men gebruik van zogenaamde contrastmiddelen. Zo gebruikt men bariumpap om
delen van het verteringskanaal zichtbaar te maken.
Van een patiënt wordt de slokdarm onderzocht. Men laat de patiënt bariumpap
doorslikken. Als de bariumpap zich in de slokdarm bevindt, wordt er een
röntgenfoto van de borstholte gemaakt.
In de onderstaande afbeelding is schematisch een aantal organen in de hals en de
borstholte weergegeven.
1p z 3 Welk cijfer geeft het orgaan aan waarin de bariumpap zich bij deze patiënt bevindt, als er
een röntgenfoto wordt gemaakt?
A cijfer 1
B cijfer 2
C cijfer 3
D cijfer 4
E cijfer 5
F cijfer 6
300005-586-543o 3 ga naar de volgende pagina
, Bij een ander vorm van radiodiagnostiek wordt gebruik gemaakt van een
zogenaamde CT-scan. De patiënt wordt hiervoor op een tafel gelegd die in een
soort “ring” wordt geschoven. In de ring zit een apparaat, dat röntgenstralen
uitzendt. Met behulp van een computer worden dwarsdoorsneden van het
lichaam zichtbaar gemaakt.
1p z 4 In de bovenstaande afbeelding zijn twee van zulke CT-scans weergegeven.
Hoeveel scans van de borstholte zijn hier afgebeeld?
A geen
B een
C twee
ZIEKTE VAN POMPE
De ziekte van Pompe is een zeldzame spierziekte. In Nederland worden per jaar
slechts enkele kinderen met deze erfelijke aandoening geboren.
Onderzoek heeft aangetoond dat bij patiënten met deze ziekte een bepaald
enzym niet goed werkt. Glycogeen in spiercellen kan hierdoor niet goed worden
afgebroken. Glycogeen hoopt zich op, waardoor spiercellen afsterven.
Spieren gaan dan minder goed werken en kunnen zelfs geheel afsterven.
1p { 5 Glycogeen wordt in spieren opgeslagen.
Æ In welk ander orgaan wordt ook veel glycogeen opgeslagen?
1p { 6 Patiënten met de ziekte van Pompe worden behandeld met fysiotherapie.
Hierbij worden onder andere spieroefeningen gedaan.
Æ Leg uit dat met fysiotherapie deze patiënten nooit te genezen zijn.
1p { 7 Door de ziekte van Pompe kunnen mensen ook ernstige problemen krijgen met
ademhalen.
Æ Leg uit waardoor patiënten problemen kunnen krijgen met ademhalen.
300005-586-543o 4 ga naar de volgende pagina
2003
tijdvak 1
maandag 26 mei
13.30 - 15.30 uur
BIOLOGIE CSE GL EN TL
BIOLOGIE VBO-MAVO-D
Bij dit examen horen een bijlagenboekje en uitwerkbladen.
Dit examen bestaat uit 46 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 57 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten maximaal behaald kunnen worden.
300005-586-543o
, z Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde organismen.
RADIODIAGNOSTIEK
In een folder van het ziekenhuis staat:
“Radiodiagnostiek is: het stellen van een diagnose met behulp van straling.
Zo leren we de aard en de plaats van een ziekte kennen."
Bij radiodiagnostiek wordt onder andere gebruik gemaakt van röntgenstralen.
Bij een hoge dosis kunnen deze stralen schadelijk zijn voor de mens.
Ook in de dagelijkse omgeving van de mens komt straling voor.
Het gaat hier om kleine hoeveelheden uit verschillende stralingsbronnen.
stralingsbronnen aandeel
bouwen en wonen 45 %
de natuur 35 %
medische bronnen 15 %
overige bronnen 5%
2p { 1 Op het uitwerkblad staat een cirkel afgebeeld.
Æ Maak van deze cirkel een cirkeldiagram met de gegevens uit de bovenstaande tabel.
Zet in het diagram de namen van de stralingsbronnen erbij.
2p { 2 De onderstaande afbeelding is een röntgenfoto van een gewricht.
De letters P en Q geven twee botten aan.
Æ Geef de namen van bot P en van bot Q.
Schrijf het zo op: bot P = …………………..
bot Q = …………………..
300005-586-543o 2 ga naar de volgende pagina
, Om andere organen dan botten goed op een röntgenfoto te kunnen zien, maakt
men gebruik van zogenaamde contrastmiddelen. Zo gebruikt men bariumpap om
delen van het verteringskanaal zichtbaar te maken.
Van een patiënt wordt de slokdarm onderzocht. Men laat de patiënt bariumpap
doorslikken. Als de bariumpap zich in de slokdarm bevindt, wordt er een
röntgenfoto van de borstholte gemaakt.
In de onderstaande afbeelding is schematisch een aantal organen in de hals en de
borstholte weergegeven.
1p z 3 Welk cijfer geeft het orgaan aan waarin de bariumpap zich bij deze patiënt bevindt, als er
een röntgenfoto wordt gemaakt?
A cijfer 1
B cijfer 2
C cijfer 3
D cijfer 4
E cijfer 5
F cijfer 6
300005-586-543o 3 ga naar de volgende pagina
, Bij een ander vorm van radiodiagnostiek wordt gebruik gemaakt van een
zogenaamde CT-scan. De patiënt wordt hiervoor op een tafel gelegd die in een
soort “ring” wordt geschoven. In de ring zit een apparaat, dat röntgenstralen
uitzendt. Met behulp van een computer worden dwarsdoorsneden van het
lichaam zichtbaar gemaakt.
1p z 4 In de bovenstaande afbeelding zijn twee van zulke CT-scans weergegeven.
Hoeveel scans van de borstholte zijn hier afgebeeld?
A geen
B een
C twee
ZIEKTE VAN POMPE
De ziekte van Pompe is een zeldzame spierziekte. In Nederland worden per jaar
slechts enkele kinderen met deze erfelijke aandoening geboren.
Onderzoek heeft aangetoond dat bij patiënten met deze ziekte een bepaald
enzym niet goed werkt. Glycogeen in spiercellen kan hierdoor niet goed worden
afgebroken. Glycogeen hoopt zich op, waardoor spiercellen afsterven.
Spieren gaan dan minder goed werken en kunnen zelfs geheel afsterven.
1p { 5 Glycogeen wordt in spieren opgeslagen.
Æ In welk ander orgaan wordt ook veel glycogeen opgeslagen?
1p { 6 Patiënten met de ziekte van Pompe worden behandeld met fysiotherapie.
Hierbij worden onder andere spieroefeningen gedaan.
Æ Leg uit dat met fysiotherapie deze patiënten nooit te genezen zijn.
1p { 7 Door de ziekte van Pompe kunnen mensen ook ernstige problemen krijgen met
ademhalen.
Æ Leg uit waardoor patiënten problemen kunnen krijgen met ademhalen.
300005-586-543o 4 ga naar de volgende pagina
