Bestuursprocesrecht Lectures
Lecture 1: Internationaal, Europees en nationaal recht
Besluit
Het besluit is hetgeen toegang biedt naar de bestuursrechter, maar daarnaast kan ook een feitelijke handeling van een
bestuursorgaan toegang bieden tot de rechter. Het besluit is een centraal begrip in de Awb, dat soms wordt verruimd of juist
verengd om de gang naar de bestuursrechter te verruimen of juist niet. Wanneer er geen besluit is en de bestuursrechter
dus niet over het geschil kan oordelen, kan er altijd nog als ‘vangnet’ naar de civiele rechter worden gegaan, maar het is niet
aan te raden.
Artikel 3:1 lid 2 Awb: schakelbepaling Awb is óók van toepassing. Bijvoorbeeld: ook bij niet-besluiten dient het
bestuursorgaan zich te houden aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
Belanghebbende
Artikel 1:2 Awb: cumulatieve vereisten gesteld aan de belanghebbende
Objectief bepaalbaar
Persoonlijk belang
Eigen belang
Rechtstreeks, causaal verband
Actueel
Feitelijk belang: niet echt een criterium, maar je moet er wel aan voldoen. Je bent al belanghebbende als je al last
heb van een bepaald besluit zonder dat het meteen juridische gevolgen voor jou heeft. Het gaat dus om een
feitelijk belang en niet om een juridisch belang.
Het belanghebbende begrip is belang, omdat alleen een belanghebbende kan opkomen tegen een besluit en alleen een
belanghebbende bepaalde rechten krijgt binnen het bestuursprocesrecht, zoals het verplicht worden gehoord wanneer het
bestuursorgaan een handeling verricht.
Rechtstreeks versus afgeleid belang
Parallel belang: aantasting fundamenteel recht: ook rechtstreeks belang.
Bijvoorbeeld: huurder en verhuurder hebben hetzelfde belang bij een besluit; ook de verhuurder/eigenaar is
belanghebbende.
Structuur, systematiek van de Awb en verhouding tot de overige regelgeving
De Awb kent een gelaagde structuur. Het bestaat uit verschillende lagen, er zijn meerdere wetten nodig om tot een
antwoord op een vraag te komen.
Er zijn vier soorten bepalingen te vinden in de Awb:
1) Dwingend:
Zijn zo belangrijk dat er in beginsel niet van mag worden afgeweken.
2) Regelend:
Semi-dwingend. De wetgever acht het de beste regeling voor het geval, maar als een bestuursorgaan ervan wil
afwijken dan mag dat.
3) Aanvullend:
Wanneer de bijzondere wet niks heeft geregeld, dan geldt de regel uit de Awb. Het wordt daarom ook wel een
vangnet-bepaling genoemd.
4) Facultatief:
Het bestuursorgaan mag die van toepassing verklaren, maar het hoeft niet.
Het procesrecht is voor het grootste deel dwingend recht, daar mag dus niet van worden afgeweken. Er mág wel vanaf
worden geweken, maar dan gelden er een tweetal vereisten:
1) Moet bij een wet in formele zin gebeuren en
2) Het moet uitdrukkelijk zijn aangegeven in het desbetreffende artikel (in afwijking van…).
3) Daarnaast moet er in de memorie van toelichting uitgebreid gemotiveerd worden waarom ervan is afgeweken.
Fase voor een besluit
Voorbereiding van een besluit (bip)
Artikel 3:2 (verplichting voor het bestuursorgaan om zorgvuldig een besluit voor te bereiden) jo. 4:2 Awb
(informatieplicht voor de aanvrager)
Artikel 4:5 Awb: herstelkans. Het artikel geeft aan dat wanneer er niet aan artikel 4:2 Awb is voldaan er nog altijd
een tweede mogelijkheid is om dit te herstellen.
Lecture 1: Internationaal, Europees en nationaal recht
Besluit
Het besluit is hetgeen toegang biedt naar de bestuursrechter, maar daarnaast kan ook een feitelijke handeling van een
bestuursorgaan toegang bieden tot de rechter. Het besluit is een centraal begrip in de Awb, dat soms wordt verruimd of juist
verengd om de gang naar de bestuursrechter te verruimen of juist niet. Wanneer er geen besluit is en de bestuursrechter
dus niet over het geschil kan oordelen, kan er altijd nog als ‘vangnet’ naar de civiele rechter worden gegaan, maar het is niet
aan te raden.
Artikel 3:1 lid 2 Awb: schakelbepaling Awb is óók van toepassing. Bijvoorbeeld: ook bij niet-besluiten dient het
bestuursorgaan zich te houden aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
Belanghebbende
Artikel 1:2 Awb: cumulatieve vereisten gesteld aan de belanghebbende
Objectief bepaalbaar
Persoonlijk belang
Eigen belang
Rechtstreeks, causaal verband
Actueel
Feitelijk belang: niet echt een criterium, maar je moet er wel aan voldoen. Je bent al belanghebbende als je al last
heb van een bepaald besluit zonder dat het meteen juridische gevolgen voor jou heeft. Het gaat dus om een
feitelijk belang en niet om een juridisch belang.
Het belanghebbende begrip is belang, omdat alleen een belanghebbende kan opkomen tegen een besluit en alleen een
belanghebbende bepaalde rechten krijgt binnen het bestuursprocesrecht, zoals het verplicht worden gehoord wanneer het
bestuursorgaan een handeling verricht.
Rechtstreeks versus afgeleid belang
Parallel belang: aantasting fundamenteel recht: ook rechtstreeks belang.
Bijvoorbeeld: huurder en verhuurder hebben hetzelfde belang bij een besluit; ook de verhuurder/eigenaar is
belanghebbende.
Structuur, systematiek van de Awb en verhouding tot de overige regelgeving
De Awb kent een gelaagde structuur. Het bestaat uit verschillende lagen, er zijn meerdere wetten nodig om tot een
antwoord op een vraag te komen.
Er zijn vier soorten bepalingen te vinden in de Awb:
1) Dwingend:
Zijn zo belangrijk dat er in beginsel niet van mag worden afgeweken.
2) Regelend:
Semi-dwingend. De wetgever acht het de beste regeling voor het geval, maar als een bestuursorgaan ervan wil
afwijken dan mag dat.
3) Aanvullend:
Wanneer de bijzondere wet niks heeft geregeld, dan geldt de regel uit de Awb. Het wordt daarom ook wel een
vangnet-bepaling genoemd.
4) Facultatief:
Het bestuursorgaan mag die van toepassing verklaren, maar het hoeft niet.
Het procesrecht is voor het grootste deel dwingend recht, daar mag dus niet van worden afgeweken. Er mág wel vanaf
worden geweken, maar dan gelden er een tweetal vereisten:
1) Moet bij een wet in formele zin gebeuren en
2) Het moet uitdrukkelijk zijn aangegeven in het desbetreffende artikel (in afwijking van…).
3) Daarnaast moet er in de memorie van toelichting uitgebreid gemotiveerd worden waarom ervan is afgeweken.
Fase voor een besluit
Voorbereiding van een besluit (bip)
Artikel 3:2 (verplichting voor het bestuursorgaan om zorgvuldig een besluit voor te bereiden) jo. 4:2 Awb
(informatieplicht voor de aanvrager)
Artikel 4:5 Awb: herstelkans. Het artikel geeft aan dat wanneer er niet aan artikel 4:2 Awb is voldaan er nog altijd
een tweede mogelijkheid is om dit te herstellen.
