WGR 3
Vraag 1
Christians schetst als traditioneel uitgangspunt voor internationale fiscale relaties
dat staten elkaars fiscale soevereiniteit erkennen/respecteren. Zij wijst erop dat
dit uitgangspunt de effectiviteit van het internationale belastingrecht bedreigt.
- Leg uit.
- Wat stelt het uitgangspunt van een ‘sovereign duty’ hiervoor in de plaats?
Je hebt staat A en B en die hebben betrekkingen met elkaar die een
verschillende mate van intensiteit kunnen hebben. Op sommige terreinen hebben
staten veel coördinatie en op andere terreinen weinig. De afspraken met
betrekking tot atoomenergie zijn bijvoorbeeld heel bindend. Maar er zijn ook
terreinen waar bijna helemaal niet internationaal samen wordt gewerkt.
Het laagste niveau van coördinatie is wat Christians hier aan de orde stelt:
wederzijdse erkenning van elkaars belang. Naar boven zou je kunnen zeggen:
een mechanisme voor conflictoplossing en daarboven komen weer multilaterale
dingen waarin je deelgenoot kunt worden in een set van afspraken met een grote
groep waarin je zelf de controle kwijtraakt. Je bent gebonden aan wat je met zijn
allen vindt en je kan niet met één andere partij afspreken dat jullie het anders
gaan regelen. Je bent gebonden aan een overkoepelende vorm van coördinatie.
Dit kan leiden tot een verschuiving van soevereiniteit. Maar de diversiteit in
internationale coördinatie mechanisme is fors. Het laagste niveau is het
erkennen dat een andere staat daar is dat hij belangen heeft die lijken op die van
jou en dat je elkaars belangen moet begrijpen. Het internationaal belastingrecht
werkt met het wederzijds begrijpen van elkaars belangen. Ik wil jouw
ingezetenen belasten, jij wilt ook mijn ingezetenen belasten, maar dat mag alleen
als zij bij jou echt iets doen en andersom. Dit is een lage vorm van
samenwerking die ruzies vermijdt, maar ook niet veel meer dan dat.
Conflictoplossing is bijvoorbeeld al dat je het eens wordt over de betekenis van
bepaalde begrippen. Dit doen we al in de vorm van modelverdragen en dan
beweeg je je al in de richting van multilaterisme. Christians zegt dat we
opschuiven naar dat multilaterisme. In dat multilaterisme ontstaan nieuwe
verplichtingen die we vroeger niet erkende en deze kun je duiden in termen van
soevereiniteit. Soevereiniteitsverlies, want er worden nu beslissingen genomen
waarover wij maar een beetje kunnen meepraten.
Het discussiepunt is hier: we dachten altijd dat fiscale soevereiniteit betekent: wij
maken zelf wel uit wie we belasten en welke tarieven. We zijn gaan merken dat
dat niet lukt, omdat we open grenzen hebben: als je iets zwaarder belast dan de
buren, dan gaan zij weg. Multilaterisme, coördinatie van afstemming van
heffingsrechten, kan daarvoor een oplossing zijn, met name als in dat