Hoofdstuk 2; Feiten, ontwikkelingen en visies
Dakloosheid verwijst naar de fysieke woon- of verblijfssituatie van de betrokkenen
- Feitelijk daklozen: mensen zonder reguliere huisvesting die een zwervend bestaan leiden en
de dagen/nachten op straat of in de dag- en nachtopvang doorbrengen
- Residentieel daklozen: mensen zonder regulier huisvesting, die tijdelijk of (semi)permanent
onderdak hebben gevonden in woonvoorzieningen (bv. internaat, pension, instelling
Thuisloosheid verwijst naar psychologische kant; ‘zich nergens thuis voelen’, ‘onthecht zijn’ of ‘niet
in staat zijn om duurzame bindingen met andere mensen aan te gaan’.
De situatie van feitelijk daklozen wordt naar voren gebracht:
- Potentiële daklozen: mensen die dakloos dreigen te worden
- Recent daklozen: mensen die net op straat staan
- Langdurig daklozen: mensen die al vele jaren aaneengesloten, of met tussenpozen, dakloos
zijn
- Ex-daklozen: voormalig daklozen die zich hebben gevestigd
In de tijden van economische voorspoed werden ze ingezet als goedkope (seizoen)arbeiders en in de
tijd van economische tegenspoed of als er besmettelijke ziekten heersten werden ze geweerd en
soms letterlijk uit de stad gezet. Een landloper kwam aan de kost door te bedelen of te stelen.
De huidige daklozen vertonen een grote diversiteit qua leeftijd, etniciteit, opleidingsniveau en sociaal
economische achtergrond. Ook hun mogelijkheden en vaardigheden lopen sterk uiteen.
Daklozen zijn een heterogene groep, maar wanneer we ze vergelijken met het gemiddelde profiel
van de Nederlandse bevolking, vormen ze een relatief homogenen categorie:
- Opleidingsniveau varieert onderling sterk, maar het gemiddelde opleidingsniveau van
daklozen ligt onder het landelijk gemiddelde
- Daklozen zijn vaker alleenstaand
- Mannen zijn onder daklozen veruit in de meerderheid (circa 15% vrouw)
- Het gros van de daklozen is tussen de 25 en 45 jaar
- Daklozen hebben vaak te kampen met een verslaving
- Psychiatrische ziektebeelden komen 2 tot 3x vaker voor dan bij de totale bevolking
- Circa 25-30% kampt zowel met psychische stoornissen als met verslavingen
- Het gemiddelde inkomen ligt ver onder modaal, vaak zelfs onder het sociaal minimum;
tevens hebben ze vaker schulden
- Komen vaker met politie en justitie in aanraking en hebben vaker een veroordeling of
detentie achter de rug
- Gezondheidssituatie is slecht (feitelijk daklozen zijn er het slechts aan toe)
De problematiek is vrijwel altijd meervoudig (bv. financieel, sociale netwerken/relaties, justitie,
verslavingen, psychiatrische ziektebeelden, zwakbegaafdheid, ontbreken verblijfsvergunning).
Schatting: rond 30.000 daklozen in Nederland; feitelijk en residentieel. Dit is, in vergelijking met
andere landen, een relatief bescheiden probleem. Sinds de jaren 60/70 lijkt het aantal daklozen
toegenomen te zijn (verdubbeld).
Een belangrijk kenmerk voor het voorzieningenaanbod voor daklozen is de laagdrempeligheid. Ze
kunnen zelf contact opnemen, aanmeldingen hoeven niet per se via een hulpverlener te verlopen. In
Dakloosheid verwijst naar de fysieke woon- of verblijfssituatie van de betrokkenen
- Feitelijk daklozen: mensen zonder reguliere huisvesting die een zwervend bestaan leiden en
de dagen/nachten op straat of in de dag- en nachtopvang doorbrengen
- Residentieel daklozen: mensen zonder regulier huisvesting, die tijdelijk of (semi)permanent
onderdak hebben gevonden in woonvoorzieningen (bv. internaat, pension, instelling
Thuisloosheid verwijst naar psychologische kant; ‘zich nergens thuis voelen’, ‘onthecht zijn’ of ‘niet
in staat zijn om duurzame bindingen met andere mensen aan te gaan’.
De situatie van feitelijk daklozen wordt naar voren gebracht:
- Potentiële daklozen: mensen die dakloos dreigen te worden
- Recent daklozen: mensen die net op straat staan
- Langdurig daklozen: mensen die al vele jaren aaneengesloten, of met tussenpozen, dakloos
zijn
- Ex-daklozen: voormalig daklozen die zich hebben gevestigd
In de tijden van economische voorspoed werden ze ingezet als goedkope (seizoen)arbeiders en in de
tijd van economische tegenspoed of als er besmettelijke ziekten heersten werden ze geweerd en
soms letterlijk uit de stad gezet. Een landloper kwam aan de kost door te bedelen of te stelen.
De huidige daklozen vertonen een grote diversiteit qua leeftijd, etniciteit, opleidingsniveau en sociaal
economische achtergrond. Ook hun mogelijkheden en vaardigheden lopen sterk uiteen.
Daklozen zijn een heterogene groep, maar wanneer we ze vergelijken met het gemiddelde profiel
van de Nederlandse bevolking, vormen ze een relatief homogenen categorie:
- Opleidingsniveau varieert onderling sterk, maar het gemiddelde opleidingsniveau van
daklozen ligt onder het landelijk gemiddelde
- Daklozen zijn vaker alleenstaand
- Mannen zijn onder daklozen veruit in de meerderheid (circa 15% vrouw)
- Het gros van de daklozen is tussen de 25 en 45 jaar
- Daklozen hebben vaak te kampen met een verslaving
- Psychiatrische ziektebeelden komen 2 tot 3x vaker voor dan bij de totale bevolking
- Circa 25-30% kampt zowel met psychische stoornissen als met verslavingen
- Het gemiddelde inkomen ligt ver onder modaal, vaak zelfs onder het sociaal minimum;
tevens hebben ze vaker schulden
- Komen vaker met politie en justitie in aanraking en hebben vaker een veroordeling of
detentie achter de rug
- Gezondheidssituatie is slecht (feitelijk daklozen zijn er het slechts aan toe)
De problematiek is vrijwel altijd meervoudig (bv. financieel, sociale netwerken/relaties, justitie,
verslavingen, psychiatrische ziektebeelden, zwakbegaafdheid, ontbreken verblijfsvergunning).
Schatting: rond 30.000 daklozen in Nederland; feitelijk en residentieel. Dit is, in vergelijking met
andere landen, een relatief bescheiden probleem. Sinds de jaren 60/70 lijkt het aantal daklozen
toegenomen te zijn (verdubbeld).
Een belangrijk kenmerk voor het voorzieningenaanbod voor daklozen is de laagdrempeligheid. Ze
kunnen zelf contact opnemen, aanmeldingen hoeven niet per se via een hulpverlener te verlopen. In
