Samenvatting week 2 Insolventierecht Universiteit Utrecht RGBUPRV007

Privaatrecht in perspectief: Insolventierecht
Universiteit Utrecht 2022-2023


Week 2 – fixatiebeginsel, soorten schulden in
faillissement, onverschuldigde betaling en
boedelproblematiek
Grondtrekken faillissementsrecht

 Curator wordt beschikkingsbevoegd (art. 101 Fw)
o Privatief = de failliet verlies beschikkingsbevoegdheid (art. 23 Fw)
o Soms toezicht door schuldeiserscommissie  maar probleem is dat de schuldeisers in die
commissie alleen denken aan hun eigen belangen
 Concursus = samenloop = moment waarop individuele belangen ondergeschikt raken aan het
collectief
o Individuele verhaalsmaatregelen eindigen (art. 33 Fw)  gelegde beslagen vervallen
o Centralisering van de uitwinning (behalve separatisten, art. 57 Fw)
 Separatisten = schuldeisers met zekerheidsrecht (banken) hebben altijd mogelijkheid
om hun eigen gang te gaan  kunnen zekerheidsrecht uitoefenen buiten de boedel
o Onderlinge goede trouw tussen schuldeisers = redelijkheid en billijkheid
 Schuldeisers zitten samen in het faillissement met moeten met elkaars belangen
rekening houden
 Begint al voor het faillissement = als duidelijk wordt dat de schuldenaar niet meer in
staat is om voort te gaan met het betalen van zijn schulden
 Anders aansprakelijkheid van schuldeiser mogelijk
 Fixatie = rechtsposities van betrokkenen worden onveranderlijk
o Wat je op het moment van faillissementsverklaring te vorderen hebt, is bepalend  er kan
daarna in beginsel niets mee bijkomen
o In beginsel geen individuele positieverbetering
o Peilmoment (art. 54 lid 1 en 42 lid 2 Fw) = wettelijke bepaling voor verrekening van schulden
 Voorafgaand aan faillietverklaring moeten schuldeisers al rekening houden met het
faillissement, mits ze weten of konden weten dat het faillissement te verwachten was
 Openbare orde
o Toezicht op curator door R-C  want curator vervult een openbare orde rol: moet
faillissementssituatie ordelijk laten verlopen
 Alle belangen moeten worden gediend
 Boedelproblematiek = meeste faillissementsboedels zijn leeg, waardoor de curator niet eens zijn
salaris eruit kan halen
o Curator heeft dan ook geen prikkel om te onderzoeken of er wel juist is gehandeld door de
schuldenaar

, Privaatrecht in perspectief: Insolventierecht
Universiteit Utrecht 2022-2023
o Moet de curator in situatie van lege boedel, niet alsnog wat geld krijgen?  maar waar
moet het geld dan vandaan komen
 Misschien vergoeding overheid of banken staan deel van opbrengst voorrangsrecht af

Drie soorten vorderingen

1. Verifieerbare vorderingen = vorderingen die in beginsel vóór faillissement zijn ontstaan
o Indienen ter verificatie (art. 110 Fw)
o Wettelijke voorrangsregelingen gelden (art. 3:277 e.v. BW)
2. Niet-verifieerbare vordering + boedel niét gebaat = ontstaan na faillissement
o Maar Credit Suisse en art. 37 Fw
3. Boedelschulden (art. 24 Fw) = vorderingen ná faillissement ontstaan + boedel is erbij gebaat
o Koot beheer/Tideman = 3 soorten boedelschulden
o Boedelschulden maken aanspraak op de boedel
o In beginsel directe aanspraak, tenzij er te weinig is in de boedel om alle schuldeisers te
voldoen  dan naar voorrang voldoen in art. 3:277 e.v. BW (De Ranitz q.q./Ontvanger)

Fixatiebeginsel

 Fixatiebeginsel =
1. Schuldenaar verliest door het faillissement zijn beheers- en beschikkingsbevoegdheid
2. De positie van alle bij de boedel betrokken in beginsel geen verandering meer kan ondergaan
 Wetsartikelen die samenhangen met fixatiebeginsel:
o Art. 33 Fw (algemene faillissementsbeslag)
o Art. 23 Fw (verlies beschikkingsbevoegdheid schuldenaar)
o Aart. 24 Fw (geen binding faillissementsvermogen voor verbintenissen na faillietverklaring)
o Art. 35 lid 1 Fw (geen reparatie onvoltooide leveringen)
o Art. 35 lid 2 Fw (boedel blijft steken van bij voorbaat geleverde toekomstige goederen die
pas na faillissement worden verkregen)
 Faillissementsbeslag (art. 33 Fw):
o Door faillietverklaring komt een eind aan gerechtelijke tenuitvoerleggingen op het
vermogen van schuldenaar (lijfsdwang, beslaglegging)
 Maar beslaglegging kan weer zodra faillissement is opgeheven of vernietigd
 Voorkomt dat beslaglegger profiteert en het goed mag houden door verval
o Faillissement is ordeningsmaatregel = voorkomt da schuldeisers in paniek over elkaar heen
vallen in hun poging alsnog te worden voldaan
 Verschil faillissementsbeslag en individueel beslag:
o Faillissementsbeslag = huurvorderingen die na faillissement opkomen blijven in de boedel
 Als toekomstige huurvorderingen bij voorbaat al zijn gecedeerd vóór faillietverklaring,
vallen zij in de boedel als ze na faillietverklaring opeisbaar zijn