Hoofdstuk 1: Accountancy
1.1 welke maatregelen zijn er getroffen sinds het ontstaan van het accountantsberoep?
Het imago van de accountants is sterk aangetast door financiële schandalen de afgelopen eeuw, de negatieve
publiciteit hier omheen en door de rapporten die door de
Autoriteit Financiële Markten (AFM) zijn gepubliceerd.
De AFM is een bij wet ingestelde organisatie die toezicht houdt op financiële markten en tevens controleert of
accountantsorganisaties voldoen aan de wettelijk gestelde kwaliteitseisen.
1.1.1 Financiële schandalen van de afgelopen eeuw en de maatregelen.
* Enron: Amerikaans energiebedrijf, managers van Enron ontvangen excessieve beloningen en er waren
honderden dochterondernemingen opgericht om verliezen te verbergen, terwijl de financiële resultaten erg
goed leken. (leidde ook tot de ondergang van de controlerende accountantsorganisatie Arthur Andersen.
Dit was één van de aanleidingen voor de invoering van de Sarbanes-Oxley wet (SOx) in Amerika. Als gevolg van
deze wet moeten bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen, die zijn genoteerd aan Amerikaanse
effectenbeurzen, een verklaring afgeven over de juistheid van de financiële gegevens in de publicaties.
Daarnaast moet worden toegelicht hoe het interne beheersingssysteem is geïmplementeerd en hoe dit
systeem functioneert. Bestuurders zijn persoonlijk aansprakelijk voor een juiste verantwoording van de
financiële rapportages.
* Vestia: grootste woningbouwcoöperatie van Nederland. Hield zich niet alleen bezig met woningexploitatie
maar probeerde ook inkomsten te genereren door te speculeren met financiële instrumenten. Een vorm van
een financieel instrument is een derivaat. Een derivaat is een afgeleid financieel instrument, wat inhoudt dat de
waarde afhankelijk is van een onderliggende waarde, zoals de hoogte van de rente.
* Ahold: grootschalige boekhoudfraude, het bedrijf had leverancierskortingen onjuist verwerkt in de
jaarrekening en ten onrechte resultaten van dochtermaatschappijen verantwoord in de jaarrekening.
De verantwoordelijke accountant heeft na vele rechtszaken een waarschuwing van de accountantskamer
gekregen vanwege misleiding.
* WorldCom: grote boekhoudfraude. Had niet-bestaande omzet verantwoord, waardoor het resultaat hoger
werd voorgesteld dan het in werkelijkheid was. Daarnaast had WorldCom onterecht 3,85 miljard euro aan
bezittingen opgenomen op de balans.
* Weyl: is failliet verklaard omdat de banken de financieringen introkken, omdat ze, ondanks de goedkeurende
controleverklaring, onvoldoende vertrouwen in de financiële verantwoording van de onderneming hadden.
Het leidde tot een definitieve doorhaling in het accountantsregister voor de controlerende accountant. Het
betreft hier de zwaarste straf die de tuchtrechten kan opleggen; de betreffende accountant mag hierdoor nooit
meer als openbaar accountant functioneren.
1.1.2 AFM-rapporten
Onderzoek 2010: uit het onderzoeksrapport bleek dat 52 procent van de getoetste dossiers door de AFM als
onvoldoende werd gekwalificeerd. De betreffende accountantsorganisaties hebben naar aanleiding van de
bevindingen van de AFM aangekondigd maatregelen te nemen.