Samenvatting Literaire begrippen

Literaire begrippen

lezer en tekst


Leesmotivaties - verschillende redenen om literaire teksten te lezen:

 Ontspanning
 Wegdromen in fantasiewereld
 Jezelf herkennen in anderen
 Onbekende wereld leren kennen

verwachtingspatroon


Verwachtingen bij een boek worden bepaald door:

 Het genre
 Mentaal schema
 Samenhang


Maar ook door…..

 Titel en boekomslag
 Tekst op de achterflap
 Wat je over het boek hebt gelezen/gehoord

lezer en tekst


Effect: uitwerking die het verhaal op je heeft.
 Lachen
 Verandering van visie
 Meer ontdekken over jezelf door: herkenning, identificatie


Jij als lezer:
 Smaak(ontwikkeling)
 Lezersreacties
 Identiteit: Wat voor lezer ben jij? Waarom is/kan literatuur belangrijk voor je zijn?

literaire teksten


Literaire teksten zijn meerduidig:

Verhaallijn (blz. 1- eind)
o Diepere betekenis (thematiek)
 Soorten:
o Proza: roman, novelle, kort verhaal
o Poëzie: gedichten
o Toneel
kenmerken literaire tekst

1

, Open plekken: tekstpassages die bij lezer vragen oproepen die hij graag beantwoord wil hebben
(wisseling verteller, informatievoorsprong, gedrag personages, titel)

Spanning: door ruimte, personages, titel, perspectief, tijd

Opvallend taalgebruik (onalledaags, bijvoorbeeld met veel metaforen)

(Hoge) mate van intertekstualiteit (opzoeken geblazen…)

Het einde: open of gesloten


personages en gebeuren


Hoofdpersonen (round characters) en bijfiguren (flat characters) en types

 Expliciete karakterisering (telling) of impliciet (showing)
 Hoofdpersoon streeft doel na  helpers en tegenstanders

Gebeurtenissen (plot)
 Kun je chronologisch ordenen
 Conflictmodel – verhaalstructuur:
Evenwicht
Conflict
Ontwikkeling
Oplossing / nieuw evenwicht

Rond karakter/ round character

 Een personage dat we door en door leren kennen, zijn goede en slechte kanten, zijn
opvattingen en gevoelens, zijn gewoonten en liefhebberijen.
 Maakt een ontwikkeling door.
 Meestal de hoofdpersoon.
 Soms moeilijk te zien in een kort verhaal: er is een uitgebreide handeling voor nodig.

Vlak karakter/flat character

 Een personage waarvan we weinig weten.
 Zo’n personage maakt geen ontwikkeling door.
 Het is meestal een bijfiguur.

Type /eventueel zelfs karikatuur

Er is één karaktertrek gegeven of de karaktertrekken zijn karikaturaal gemaakt
 In sprookjes: boze stiefmoeder / mooie prinses
 In dokterromannetjes: vaderlijke geneesheer-directeur / jonge charmante onbetrouwbare
arts naast zijn verlegen, minder charmante, maar zeer betrouwbare collega.
 In humor: domme Belg / gierige Nederlander / lastige schoonmoeder.




2