korte samenvatting scheikunde 5 havo hoofdstuk 10 - chemie overal

Scheikunde smv H10 – 5H



10.1  Redoxreactie: reactie waarbij er elektronenoverdracht plaats vindt.
 herken je door voor en na pijl te vergelijken: deeltjes veranderen van lading tijdens reactie
Bv zout voor pijl en na pijl geen zout / voor pijl geen zout na pijl wel zout
 als een ongeladen metaal bij een reactie betrokken is, zijn er altijd elektronen opgenomen
of afgestaan.
 let op: oplosvergelijkingen, indampvergelijkingen, zuurbase reacties zijn dit niet!!
vb: Mg (s) + 2 H+ (aq)  Mg 2+ (aq) + H2 (g)
2 Na (s) + Cl2 (g)  2 NaCl (s)

10.2  Edelheid: het gemak waarmee metalen reageren met zuurstof en water
- Edelen metalen: reageren niet met zuurstof en water = zwakke reductor
- Halfedele metalen: reageren alleen bij hoge tempraturen met zuurstof en water
- Onedele metalen: reageren met zuurstof en water = sterke reductor
- Zeer onedele metalen: reageren snel en heftig met zuurstof en water
 Reductor: stof die elektronen afgeeft
 Oxidator: stof die elektronen opneemt
 bij elke redoxreactie reageert een reductor met een oxidator
 binas 48: halfreacties van reductoren en oxidatoren gerangschikt naar sterkte
Linkerkolom = oxidatoren in afnemende sterkte (sterk > zwak)
Rechterkolom = reductoren in oplopende sterkte ( zwak > sterk) (edel > onedel)
 Halfreactie: een reactie die de helft van een redoxreactie weergeeft
 van reductor: geeft de reductor elektronen af = elektronen staan na de pijl = positief
 van oxidator: neemt de oxidator elektronen op = elektronen staan voor de pijl = negatief
 is een hulpmiddel het vindt niet plaats. Half + half = reactie = alle deeltjes aanwezig
 Halfreacties kloppend maken: het gelijk maken van het aantal elektronen voor en na de pijl
door er elektronen aan toe te voegen, met het symbool e-
 er moet van elk atoom voor en na de pijl evenveel aanwezig zijn
 de lading moet aan beide kanten hetzelfde zijn > hoeft niet neutraal te zijn
 in binas tabel 48 zijn ze al kloppend
Stappenplan:
1. maak aantal atoomsoorten voor en na de pijl gelijk
2. kijk of je te maken hebt met een reductor of oxidator, voor de plaats van de e-
3. maak de lading voor en na de pijl gelijk door het plaatsen van e- voor of na de pijl

10.3  Totaalreactie = redoxreactie: halfreactie oxidator + halfreactie reductor
 hierin mogen geen e- meer in voorkomen en staan toestandsaanduidingen erbij
 om kloppende reactie te krijgen kan een halfreactie x2 = een 2 voor ion/atoom
 geen halfreacties gegeven = opzoeken in binas48 > zie stappenplan:
 Stappenplan totaalreactie opstellen:
1. (Schrijf alle deeltjes op die aanwezig zijn in de reactie)
 oplossing = H2O aanwezig
2. Zoek in B48 halfreactie van gegeven oxidator: ga van links bovenaan naar onder tot
je deeltje of combinatie van deeltjes vindt die gegeven is en schrijf over (van l > r)
3. Zoek in B48 halfreactie van gegeven reductor: ga van rechts onderaan naar boven tot
je deeltje of combinatie van deeltjes vindt die gegeven is en schrijf over (van r > l)
4. Maak aantal e- in beide vergelijkingen gelijk: door 1 of beide vergelijkingen te
vermenigvuldigen met een getal waardoor de aantallen elektronen gelijk worden.
 bv net als met zoutformule x elektronen aantal van elkaar > 2 x 3 en 3 x 2
 alle deeltjes moeten hier ook mee vermenigvuldigd worden in totaalreactie
5. Tel de 2 vergelijkingen op om totaalreactie te krijgen
 laat symbolen van e- weg
 voeg toestandsaanduiding toe: ionen = (aq)


1