Tentamen IPR 28 januari 2021
Casus I (30 punten)
De Franse staalfabriek FranceFer SA, gevestigd in Marseille, is drie jaren geleden een samenwerking
aangegaan met de Nederlandse Zaza Steel Nederland BV gevestigd in IJmuiden (Noord-Holland). Als
onderdeel van deze samenwerking en om hun aanvoer van ijzererts te diversifiëren zijn beide
vennootschappen in 2019 50% aandeelhouder en bestuurders geworden van de Algerijnse
vennootschap Algeriefer. Algeriefer exploiteert een grote ijzerertsmijn in de buurt van Béja, een stad
in het westen van het land.
Recent is aan het licht gekomen dat Algeriefer al ruim tien jaar ijzerafval in het meer van Béja dumpt
en dat dit bekend was bij FranceFer en Zaza Steel Nederland toen zij Algeriefer overnamen. De
onrechtmatige dumping van ijzerafval heeft tot ernstige vervuiling van het meer geleid. Niet alleen
wordt er massale vissterfte geconstateerd, ook blijkt uit onderzoek dat de bevolking van Béja steeds
vaker kampt met gezondheidsproblemen, die veroorzaakt worden door de milieuvervuiling.
Een aantal vissers uit Béja claimen schadevergoeding zowel van Algeriefer als van haar twee
aandeelhouders, FranceFer en Zaza Steel Nederland voor de rechtbank Noord-Holland.
Vraag 1
Bespreek voor iedere gedaagde afzonderlijk of en zo ja op welke grond de rechtbank Noord-Holland
(waar IJmuiden onder valt) bevoegdheid zou kunnen aannemen. Motiveer uw antwoord en betrek
daarbij de relevante jurisprudentie.
Casus II (30 punten)
Tara Bon, een commercieel agent die in Rotterdam (NL) woont, sluit op 1 mei 2016 een
agentuurovereenkomst met Senna Shoes Ltd, gevestigd te Phoenix, Arizona (VS). Senna Shoes is een
bedrijf dat zich heeft gespecialiseerd in schoenen in het hogere marktsegment. Op grond van de
overeenkomst is Bon exclusief agent voor Nederland, België, Duitsland en Zweden. Het contract
bevat een rechtskeuze voor Amerikaans recht en geen forumkeuze. Bon is vrijwel voortdurend op
reis. Per maand is zij ongeveer twee weken in Nederland. Zij reist naar haar klanten in Nederland en
België vanuit Rotterdam en werkt in die weken ook haar administratie bij. De andere twee weken
reist zij door Duitsland en Zweden.
Op 1 oktober 2020 ontvangt Bon bericht van Senna Shoes dat het de agentuurovereenkomst per 1
november 2020 opzegt. Bon vraagt Senna om uitstel van de opzegging met tenminste 6 maanden
om verplichtingen aan klanten te kunnen voldoen. Senna weigert dit. Hierop stelt Bon dat zij op
grond van de Europese agentuurrichtlijn tenminste recht heeft op een klantenvergoeding. Senna
Shoes biedt aan de overeenkomst per 1 januari 2021 op te zeggen maar stelt dat zij (Senna Shoes) –
naar het toepasselijke Amerikaanse recht – niet verplicht is een klantenvergoeding te betalen.
, Bon wil hierop een procedure tegen Senna Shoes in Nederland starten. Zij wint eerst advies in bij
een advocaat. Deze advocaat geeft aan dat de kans groot is dat, omdat Bon in het materiële EU recht
bijzondere bescherming geniet, de Nederlandse rechter zich bevoegd zal achten.
De advocaat acht het daarentegen onzeker of de Nederlandse rechter een beroep op de door de
Agentuurrichtlijn geboden bescherming ten aanzien van de klantenvergoeding zal honoreren nu uit
de invoering van artikel 3 lid 4 Rome I blijkt dat in een niet intra-EU geval geen beroep gedaan kan
worden op dwingende bepalingen van EU recht. Bon is teleurgesteld en komt – omdat zij weet dat u
zojuist het vak Internationaal Privaatrecht hebt gevolgd – bij u en vraagt hoe u over haar kansen
denkt.
Gegeven: naar Amerikaans recht is Senna Shoes in casu inderdaad geen klantenvergoeding
verschuldigd.
Vraag 2 (12 pt)
Wat zou u Bon zeggen ten aanzien van de kans dat de Nederlandse rechter zich bevoegd zal achten
van deze zaak kennis te nemen? Motiveer uw antwoord en ga hierbij in op de opmerkingen van de
advocaat hieromtrent.
Vraag 3 (18 pt)
Wat zou u Bon zeggen ten aanzien van de kans dat de Nederlandse rechter een beroep op de door
de Agentuurrichtlijn geboden bescherming ten aanzien van de klantenvergoeding zal honoreren?
Motiveer uw antwoord en ga hierbij in op de opmerkingen van de advocaat hieromtrent.
Casus III (20 punten)
De in Nederland gevestigde sigarettenfabrikant Luyvezant B.V. verneemt dat er op 12 augustus 2020
een vonnis tegen hem is gewezen door de rechter in eerste aanleg in Nursultan, de hoofdstad van
Kazachstan. Naar aanleiding van een dagvaarding van 1 augustus 2020 van de in Nursultan wonende
Eldar Samruk, bij wie longkanker is geconstateerd, is aan Samruk EUR 10.000,- toegewezen als
letselschade en EUR 3 mln. aan punitive damages. De sigarettenfabrikant heeft de dagvaarding nooit
ontvangen. Het vonnis – dat uitvoerbaar bij voorraad is – wordt op 10 september 2020 door een
Nederlandse deurwaarder betekend aan de sigarettenfabrikant. De termijn voor het instellen van
een rechtsmiddel tegen het vonnis (in dit geval verzet) verloopt op 10 november 2020. Ondanks dat
Luyvezant voldoende tijd heeft om verzet in te stellen, kiest de sigarettenfabrikant ervoor dat niet te
doen. Luyvezant acht het namelijk weinig zinvol om verzet in te stellen, nu de rechterlijke macht in
Kazachstan als corrupt bekend staat en de sigarettenfabrikant niet verwacht als buitenlandse
gedaagde een eerlijk proces te krijgen.
Gegeven: Er is geen executieverdrag tussen Nederland en Kazachstan.
Casus I (30 punten)
De Franse staalfabriek FranceFer SA, gevestigd in Marseille, is drie jaren geleden een samenwerking
aangegaan met de Nederlandse Zaza Steel Nederland BV gevestigd in IJmuiden (Noord-Holland). Als
onderdeel van deze samenwerking en om hun aanvoer van ijzererts te diversifiëren zijn beide
vennootschappen in 2019 50% aandeelhouder en bestuurders geworden van de Algerijnse
vennootschap Algeriefer. Algeriefer exploiteert een grote ijzerertsmijn in de buurt van Béja, een stad
in het westen van het land.
Recent is aan het licht gekomen dat Algeriefer al ruim tien jaar ijzerafval in het meer van Béja dumpt
en dat dit bekend was bij FranceFer en Zaza Steel Nederland toen zij Algeriefer overnamen. De
onrechtmatige dumping van ijzerafval heeft tot ernstige vervuiling van het meer geleid. Niet alleen
wordt er massale vissterfte geconstateerd, ook blijkt uit onderzoek dat de bevolking van Béja steeds
vaker kampt met gezondheidsproblemen, die veroorzaakt worden door de milieuvervuiling.
Een aantal vissers uit Béja claimen schadevergoeding zowel van Algeriefer als van haar twee
aandeelhouders, FranceFer en Zaza Steel Nederland voor de rechtbank Noord-Holland.
Vraag 1
Bespreek voor iedere gedaagde afzonderlijk of en zo ja op welke grond de rechtbank Noord-Holland
(waar IJmuiden onder valt) bevoegdheid zou kunnen aannemen. Motiveer uw antwoord en betrek
daarbij de relevante jurisprudentie.
Casus II (30 punten)
Tara Bon, een commercieel agent die in Rotterdam (NL) woont, sluit op 1 mei 2016 een
agentuurovereenkomst met Senna Shoes Ltd, gevestigd te Phoenix, Arizona (VS). Senna Shoes is een
bedrijf dat zich heeft gespecialiseerd in schoenen in het hogere marktsegment. Op grond van de
overeenkomst is Bon exclusief agent voor Nederland, België, Duitsland en Zweden. Het contract
bevat een rechtskeuze voor Amerikaans recht en geen forumkeuze. Bon is vrijwel voortdurend op
reis. Per maand is zij ongeveer twee weken in Nederland. Zij reist naar haar klanten in Nederland en
België vanuit Rotterdam en werkt in die weken ook haar administratie bij. De andere twee weken
reist zij door Duitsland en Zweden.
Op 1 oktober 2020 ontvangt Bon bericht van Senna Shoes dat het de agentuurovereenkomst per 1
november 2020 opzegt. Bon vraagt Senna om uitstel van de opzegging met tenminste 6 maanden
om verplichtingen aan klanten te kunnen voldoen. Senna weigert dit. Hierop stelt Bon dat zij op
grond van de Europese agentuurrichtlijn tenminste recht heeft op een klantenvergoeding. Senna
Shoes biedt aan de overeenkomst per 1 januari 2021 op te zeggen maar stelt dat zij (Senna Shoes) –
naar het toepasselijke Amerikaanse recht – niet verplicht is een klantenvergoeding te betalen.
, Bon wil hierop een procedure tegen Senna Shoes in Nederland starten. Zij wint eerst advies in bij
een advocaat. Deze advocaat geeft aan dat de kans groot is dat, omdat Bon in het materiële EU recht
bijzondere bescherming geniet, de Nederlandse rechter zich bevoegd zal achten.
De advocaat acht het daarentegen onzeker of de Nederlandse rechter een beroep op de door de
Agentuurrichtlijn geboden bescherming ten aanzien van de klantenvergoeding zal honoreren nu uit
de invoering van artikel 3 lid 4 Rome I blijkt dat in een niet intra-EU geval geen beroep gedaan kan
worden op dwingende bepalingen van EU recht. Bon is teleurgesteld en komt – omdat zij weet dat u
zojuist het vak Internationaal Privaatrecht hebt gevolgd – bij u en vraagt hoe u over haar kansen
denkt.
Gegeven: naar Amerikaans recht is Senna Shoes in casu inderdaad geen klantenvergoeding
verschuldigd.
Vraag 2 (12 pt)
Wat zou u Bon zeggen ten aanzien van de kans dat de Nederlandse rechter zich bevoegd zal achten
van deze zaak kennis te nemen? Motiveer uw antwoord en ga hierbij in op de opmerkingen van de
advocaat hieromtrent.
Vraag 3 (18 pt)
Wat zou u Bon zeggen ten aanzien van de kans dat de Nederlandse rechter een beroep op de door
de Agentuurrichtlijn geboden bescherming ten aanzien van de klantenvergoeding zal honoreren?
Motiveer uw antwoord en ga hierbij in op de opmerkingen van de advocaat hieromtrent.
Casus III (20 punten)
De in Nederland gevestigde sigarettenfabrikant Luyvezant B.V. verneemt dat er op 12 augustus 2020
een vonnis tegen hem is gewezen door de rechter in eerste aanleg in Nursultan, de hoofdstad van
Kazachstan. Naar aanleiding van een dagvaarding van 1 augustus 2020 van de in Nursultan wonende
Eldar Samruk, bij wie longkanker is geconstateerd, is aan Samruk EUR 10.000,- toegewezen als
letselschade en EUR 3 mln. aan punitive damages. De sigarettenfabrikant heeft de dagvaarding nooit
ontvangen. Het vonnis – dat uitvoerbaar bij voorraad is – wordt op 10 september 2020 door een
Nederlandse deurwaarder betekend aan de sigarettenfabrikant. De termijn voor het instellen van
een rechtsmiddel tegen het vonnis (in dit geval verzet) verloopt op 10 november 2020. Ondanks dat
Luyvezant voldoende tijd heeft om verzet in te stellen, kiest de sigarettenfabrikant ervoor dat niet te
doen. Luyvezant acht het namelijk weinig zinvol om verzet in te stellen, nu de rechterlijke macht in
Kazachstan als corrupt bekend staat en de sigarettenfabrikant niet verwacht als buitenlandse
gedaagde een eerlijk proces te krijgen.
Gegeven: Er is geen executieverdrag tussen Nederland en Kazachstan.
