Nlt Meten aan melkwegstelsels
1 Meten aan melkwegstelsels
Infrarood licht heeft een grotere golflengte dan zichtbaar licht. Hierdoor wordt infrarood licht
minder tegengehouden door de gaswolken in onze Melkweg. Zo kan het infrarode licht vanuit
het centrum van de Melkweg ons bereiken.
De Hubble telescoop en de telescopen van ESO geven ons antwoord op heelalvragen. Kepler
maakte beschrijvingen van de baan van planeten om de zon. Dit bleek hetzelfde te zijn voor
relatief lichte voorwerpen die om relatief zware voorwerpen draaien.
In het midden van het Melkwegstelsel is een donker gedeelte waar een zeer sterke bron aan
radiogolven aanwezig is. Sterren cirkelen hier met een grote snelheid omheen. Omdat er geen
heldere lichtbron is, kan deze massa niet in de vorm van een ster aanwezig zijn.
2 Zwarte gaten
De massa van een zwart gat is heel groot en enorm samengeperst, daarom heeft een zwart
een grote aantrekkingskracht. De gravitatiewet geeft aan dat de aantrekkende kracht
(Fgravitatie) tussen twee massa’s (M en m) toeneemt als de afstand (r) tussen deze massa’s
𝑀∙𝑚
afneemt: 𝐹𝑔𝑟𝑎𝑣𝑖𝑡𝑎𝑡𝑖𝑒 = 𝐺 ∙
𝑟2
Doordat een zwart gat extreem klein is, ontstaat er een enorme aantrekkingskracht. Vanaf de
waarnemingshorizon/point of no return kan niets meer aan het zwarte gat ontsnappen,
behalve voorwerpen met een snelheid groter dan de lichtsnelheid. Volgens de
relativiteitstheorie van Einstein kan een voorwerp die snelheid niet bereiken. Er kan dus
niets, zelfs geen licht, ontsnappen uit een zwart gat.
De eerste aanwijzing voor een zwart gat in het midden van de Melkweg was de waarneming
van een bron van radiogolven in het sterrenbeeld Sagittarius (Boogschutter). Deze bron werd
Sagittarius A* (SgrA*) genoemd. Deze radiogolven zouden afkomstig zijn van elektronen die
met een zeer hoge snelheid in een magnetisch veld rondom een zwart gat bewegen.
3 Alles draait
De maan
De maan doorloopt de baan om de aarde in 27,3 dagen. In deze tijd draait de man ook precies
eenmaal om haar as. Daardoor hebben we altijd zicht op dezelfde kant van de maan. De
maan weerkaatst licht van de zon waardoor we het beschenen deel van het maanoppervlak op
aarde kunnen waarnemen.
Over de wijze van het ontstaan van de maan zijn verschillende meningen: de maan is
ingevangen toen deze langs de aarde bewoog, de maan is ontstaan uit oermaterie, de maan is
afgesplitst van de aarde, de aarde is in botsing gekomen met Theia, waardoor de maan een
stuk van de buitenmantel overnam.
1 Meten aan melkwegstelsels
Infrarood licht heeft een grotere golflengte dan zichtbaar licht. Hierdoor wordt infrarood licht
minder tegengehouden door de gaswolken in onze Melkweg. Zo kan het infrarode licht vanuit
het centrum van de Melkweg ons bereiken.
De Hubble telescoop en de telescopen van ESO geven ons antwoord op heelalvragen. Kepler
maakte beschrijvingen van de baan van planeten om de zon. Dit bleek hetzelfde te zijn voor
relatief lichte voorwerpen die om relatief zware voorwerpen draaien.
In het midden van het Melkwegstelsel is een donker gedeelte waar een zeer sterke bron aan
radiogolven aanwezig is. Sterren cirkelen hier met een grote snelheid omheen. Omdat er geen
heldere lichtbron is, kan deze massa niet in de vorm van een ster aanwezig zijn.
2 Zwarte gaten
De massa van een zwart gat is heel groot en enorm samengeperst, daarom heeft een zwart
een grote aantrekkingskracht. De gravitatiewet geeft aan dat de aantrekkende kracht
(Fgravitatie) tussen twee massa’s (M en m) toeneemt als de afstand (r) tussen deze massa’s
𝑀∙𝑚
afneemt: 𝐹𝑔𝑟𝑎𝑣𝑖𝑡𝑎𝑡𝑖𝑒 = 𝐺 ∙
𝑟2
Doordat een zwart gat extreem klein is, ontstaat er een enorme aantrekkingskracht. Vanaf de
waarnemingshorizon/point of no return kan niets meer aan het zwarte gat ontsnappen,
behalve voorwerpen met een snelheid groter dan de lichtsnelheid. Volgens de
relativiteitstheorie van Einstein kan een voorwerp die snelheid niet bereiken. Er kan dus
niets, zelfs geen licht, ontsnappen uit een zwart gat.
De eerste aanwijzing voor een zwart gat in het midden van de Melkweg was de waarneming
van een bron van radiogolven in het sterrenbeeld Sagittarius (Boogschutter). Deze bron werd
Sagittarius A* (SgrA*) genoemd. Deze radiogolven zouden afkomstig zijn van elektronen die
met een zeer hoge snelheid in een magnetisch veld rondom een zwart gat bewegen.
3 Alles draait
De maan
De maan doorloopt de baan om de aarde in 27,3 dagen. In deze tijd draait de man ook precies
eenmaal om haar as. Daardoor hebben we altijd zicht op dezelfde kant van de maan. De
maan weerkaatst licht van de zon waardoor we het beschenen deel van het maanoppervlak op
aarde kunnen waarnemen.
Over de wijze van het ontstaan van de maan zijn verschillende meningen: de maan is
ingevangen toen deze langs de aarde bewoog, de maan is ontstaan uit oermaterie, de maan is
afgesplitst van de aarde, de aarde is in botsing gekomen met Theia, waardoor de maan een
stuk van de buitenmantel overnam.
