Week 1:
1a. Welke verklaring geeft Christie voor het feit dat het lang heeft geduurd, voordat
slachtoffers van huiselijk geweld ook als zodanig werden gezien?
In veel Westerse landen was sprake van “male dominance” binnen gezinnen. Het uiting
geven aan die dominantie werd gezien als privézaak.
1b. Waarom worden vrouwelijke slachtoffers van huiselijk geweld volgens Christie
tegenwoordig wel meer als ‘ideal victim’ gezien?
Vrouwen zijn mondig en (financieel) onafhankelijk genoeg om als slachtoffer naar buiten te
treden en erkenning te krijgen van het slachtofferstatus (punt 6 van de criteria).
2. Waarom is volgens Christie de status als ideaal slachtoffer in de toekomst niet mogelijk
voor vrouwen die door hun partner worden mishandeld?
Een ideaal slachtoffer is zwak. Vrouwen worden mondiger en zelfstandiger, dus kunnen zij
meer van zich laten horen. Zo worden zij meer ideaal. Maar als ze echt veel rechten en
macht krijgen, zijn ze niet meer relatief zwak t.o.v. hun man. Door hun gelijkheid zijn ze dan
minder zwak en dus minder ideaal.
3. Christie noemt twee redenen waarom heksen in de Middeleeuwen niet werden gezien als
(ideale) slachtoffers. Welke twee redenen zijn dit?
Reden 1: Oude vrouwen hadden, vanwege de functies die zij hadden in de Middeleeuwen,
meer maatschappelijk aanzien dan tegenwoordig: ze waren minder kwetsbaar. Oude
vrouwen waren gevaarlijk en niet iets wat je moest beschermen.
Reden 2: heksen kregen als personen de schuld van dingen waar wij nu mensen niet meer
de schuld van geven.
4. Mendelsohn heeft als eerste het begrip ‘victimologie’ geïntroduceerd in zijn artikel ‘Een
nieuwe sociaalwetenschappelijke discipline: de victimologie’. Leg uit wat het begrip
victimologie inhoudt en op welke manier deze benadering vernieuwend was.
Victimologie is een aanduiding van de op hulpverlening aan slachtoffers gerichte
wetenschappelijke studie van slachtofferschap in brede zin. De nieuwe discipline zou zich
volgens hem niet moeten beperken tot gedupeerden van misdrijven maar zich moeten
richten op alle vormen van slachtofferschap.
5. De victimologie zoals die werd bedreven door de eerste victimologen, zoals Hans von
Hentig en Benjamin Mendelsohn, wordt ook wel de ‘interactionistische victimologie’
genoemd. Leg kort uit wat hiermee bedoeld wordt.
Hiermee wordt bedoeld dat de focus lag op de bestudering van het slachtoffer in zijn
interactie met de dader voor, tijdens en na afloop van het delict.
, Week 2:
1a. Leg kort uit wat de ‘fear-of-crime paradox’ (veiligheidsparadox) inhoudt en geef een
voorbeeld.
Dit is de benaming van het fenomeen dat mensen die objectief bezien een kleiner risico
lopen op slachtofferschap, banger zijn dan anderen (angstniveaus corresponderen niet met
het risico dat men loopt op slachtofferschap). Bijvoorbeeld, vrouwen zijn in het algemeen
banger voor criminaliteit terwijl ze relatief gezien een kleiner risico op slachtofferschap
hebben.
1b. Leg kort uit wat ‘secundaire victimisatie’ inhoudt en geef een voorbeeld.
Hiermee wordt gedoeld op het additionele nadeel dat slachtoffers kunnen ondervinden van
de reactie van anderen, met name (strafrechts)instituties op hun oorspronkelijke
slachtofferschap. Bijvoorbeeld, een man is seksueel misbruikt en gaat aangifte doen bij de
politie. De politieagenten geloven de man niet en sturen hem weg. Dit zorgt voor verergering
van zijn psychische klachten. Het slachtoffer ervaart hernieuwd slachtofferschap.
2. De niveaus in prevalentie van slachtofferschap van vermogens- en geweldscriminaliteit
blijken consistent te variëren tussen regio’s en subregio’s in de wereld. Deze verschillen
kunnen worden verklaard aan de hand van bekende criminologische of victimologische
theorieën. Benoem deze drie theorieën en leg deze kort uit.
Strain theorie (1): Het gaat hierbij om landenkenmerken die tot crimineel gedrag kunnen
aanzetten, zoals armoede, werkloosheid, ongelijkheid en de proportie jongeren binnen een
populatie.
Gelegenheidstheorie (2): Het gaat hierbij om de kenmerken die een bevolking kwetsbaar
maken voor slachtofferschap. Voorbeelden zijn factoren zoals verstedelijking, sociale cohesie
en welvaart (doordat er meer gemakkelijk steelbare consumptiegoederen in omloop zijn),
maar ook specifieke geweld inducerende factoren, zoals wapenbezit en alcoholconsumptie.
De institutionele theorie (3): Deze theorie zoekt de oorzaak van criminaliteit in het
disfunctioneren van het openbaar bestuur en van de democratische instellingen.
Let op! Deze theorieën zijn allemaal op macroniveau, omdat er gevraagd wordt naar
verschillen tussen regio’s en subregio’s. Wanneer er gevraagd zou worden naar verschillen
tussen individuen, zouden de leefstijltheorie en de zelfcontroletheorie genoemd kunnen
worden.
1a. Welke verklaring geeft Christie voor het feit dat het lang heeft geduurd, voordat
slachtoffers van huiselijk geweld ook als zodanig werden gezien?
In veel Westerse landen was sprake van “male dominance” binnen gezinnen. Het uiting
geven aan die dominantie werd gezien als privézaak.
1b. Waarom worden vrouwelijke slachtoffers van huiselijk geweld volgens Christie
tegenwoordig wel meer als ‘ideal victim’ gezien?
Vrouwen zijn mondig en (financieel) onafhankelijk genoeg om als slachtoffer naar buiten te
treden en erkenning te krijgen van het slachtofferstatus (punt 6 van de criteria).
2. Waarom is volgens Christie de status als ideaal slachtoffer in de toekomst niet mogelijk
voor vrouwen die door hun partner worden mishandeld?
Een ideaal slachtoffer is zwak. Vrouwen worden mondiger en zelfstandiger, dus kunnen zij
meer van zich laten horen. Zo worden zij meer ideaal. Maar als ze echt veel rechten en
macht krijgen, zijn ze niet meer relatief zwak t.o.v. hun man. Door hun gelijkheid zijn ze dan
minder zwak en dus minder ideaal.
3. Christie noemt twee redenen waarom heksen in de Middeleeuwen niet werden gezien als
(ideale) slachtoffers. Welke twee redenen zijn dit?
Reden 1: Oude vrouwen hadden, vanwege de functies die zij hadden in de Middeleeuwen,
meer maatschappelijk aanzien dan tegenwoordig: ze waren minder kwetsbaar. Oude
vrouwen waren gevaarlijk en niet iets wat je moest beschermen.
Reden 2: heksen kregen als personen de schuld van dingen waar wij nu mensen niet meer
de schuld van geven.
4. Mendelsohn heeft als eerste het begrip ‘victimologie’ geïntroduceerd in zijn artikel ‘Een
nieuwe sociaalwetenschappelijke discipline: de victimologie’. Leg uit wat het begrip
victimologie inhoudt en op welke manier deze benadering vernieuwend was.
Victimologie is een aanduiding van de op hulpverlening aan slachtoffers gerichte
wetenschappelijke studie van slachtofferschap in brede zin. De nieuwe discipline zou zich
volgens hem niet moeten beperken tot gedupeerden van misdrijven maar zich moeten
richten op alle vormen van slachtofferschap.
5. De victimologie zoals die werd bedreven door de eerste victimologen, zoals Hans von
Hentig en Benjamin Mendelsohn, wordt ook wel de ‘interactionistische victimologie’
genoemd. Leg kort uit wat hiermee bedoeld wordt.
Hiermee wordt bedoeld dat de focus lag op de bestudering van het slachtoffer in zijn
interactie met de dader voor, tijdens en na afloop van het delict.
, Week 2:
1a. Leg kort uit wat de ‘fear-of-crime paradox’ (veiligheidsparadox) inhoudt en geef een
voorbeeld.
Dit is de benaming van het fenomeen dat mensen die objectief bezien een kleiner risico
lopen op slachtofferschap, banger zijn dan anderen (angstniveaus corresponderen niet met
het risico dat men loopt op slachtofferschap). Bijvoorbeeld, vrouwen zijn in het algemeen
banger voor criminaliteit terwijl ze relatief gezien een kleiner risico op slachtofferschap
hebben.
1b. Leg kort uit wat ‘secundaire victimisatie’ inhoudt en geef een voorbeeld.
Hiermee wordt gedoeld op het additionele nadeel dat slachtoffers kunnen ondervinden van
de reactie van anderen, met name (strafrechts)instituties op hun oorspronkelijke
slachtofferschap. Bijvoorbeeld, een man is seksueel misbruikt en gaat aangifte doen bij de
politie. De politieagenten geloven de man niet en sturen hem weg. Dit zorgt voor verergering
van zijn psychische klachten. Het slachtoffer ervaart hernieuwd slachtofferschap.
2. De niveaus in prevalentie van slachtofferschap van vermogens- en geweldscriminaliteit
blijken consistent te variëren tussen regio’s en subregio’s in de wereld. Deze verschillen
kunnen worden verklaard aan de hand van bekende criminologische of victimologische
theorieën. Benoem deze drie theorieën en leg deze kort uit.
Strain theorie (1): Het gaat hierbij om landenkenmerken die tot crimineel gedrag kunnen
aanzetten, zoals armoede, werkloosheid, ongelijkheid en de proportie jongeren binnen een
populatie.
Gelegenheidstheorie (2): Het gaat hierbij om de kenmerken die een bevolking kwetsbaar
maken voor slachtofferschap. Voorbeelden zijn factoren zoals verstedelijking, sociale cohesie
en welvaart (doordat er meer gemakkelijk steelbare consumptiegoederen in omloop zijn),
maar ook specifieke geweld inducerende factoren, zoals wapenbezit en alcoholconsumptie.
De institutionele theorie (3): Deze theorie zoekt de oorzaak van criminaliteit in het
disfunctioneren van het openbaar bestuur en van de democratische instellingen.
Let op! Deze theorieën zijn allemaal op macroniveau, omdat er gevraagd wordt naar
verschillen tussen regio’s en subregio’s. Wanneer er gevraagd zou worden naar verschillen
tussen individuen, zouden de leefstijltheorie en de zelfcontroletheorie genoemd kunnen
worden.
