TOETS FA-MA101_1902 AV 02-07-2019 UITWERKING
JR
Vraag 1 (14 pt)
Onderstaand plaatje toont een hartspier waar als gevolg van remodelling een dilatatie van de
kamerwand is opgetreden (a) of juist een hypertrofie is ontstaan (b).
1a. Beschrijf wat diastolisch hartfalen (HF-pEF) is en redeneer in welke situatie (a of b)
diastolisch hartfalen kan ontstaan. (5 pt)
Bij diastolisch hartfalen (tegenwoordig heartfailure with preserved ejectionfraction, HF-pEF) is er
sprake van een incomplete linkerventrikel-relaxatie en een verhoogde linkerventrikel-stijfheid.
Hierdoor zal tijdens de diastole de linkerkamer onvoldoende met bloed gevuld worden en zal het
absolute slagvolume afnemen. Er is dan sprake van hartfalen met een geconserveerde ejectiefractie.
Deze vorm van hartfalen is geassocieerd met linkerventrikel hypertrofie, situatie b dus.
1b. Welke geneesmiddelen en/of geneesmiddelgroepen komen in aanmerking om diastolisch
hartfalen te behandelen? Leg uit aan de hand van het behandelingsprincipe. (4 pt)
Het behandelingsprincipe bestaat uit de verlenging van de diastoleduur (door verlaging van de
kamerfrequentie) zodat er meer tijd is om de kamer te vullen. Geneesmiddelen die dus in
aanmerking komen zijn bètablokkers, non-dihydropyridine calciumantagonisten (verapamil,
diltiazem) en het anti-aritmicum ivabradine.
1 van 10
, 1c. Leg uit aan de hand van de het werkingsmechanisme,waarom verapamil gecontra-indiceerd
is bij systolisch hartfalen, terwijl het bij diastolisch hartfalen juist het hartminuutvolume kan
verbeteren. (5 pt)
Verapamil is een non-dihydropyridine calciumantagonist die negatief chronotroop, negatief
dromotroop en negatief inotroop werkt. Bij systolisch hartfalen is de kamerwand uitgerekt en
gedilateerd waardoor deze aan spierkracht heeft verloren. Een negatief inotroop geneesmiddel zoals
verapamil zal de contractiekracht van de kamer verder doen afnemen en het hartfalen verergeren:
daarom is verapamil gecontraïndiceerd bij systolisch hartfalen. Bij diastolisch hartfalen is de
kamerwand verdikt en is er voldoende spiercapaciteit om het negatief inotrope effect van verapamil
te compenseren. Tegelijk zorgt verapamil door verlaging van de kamerfrequentie en verlenging van
de diastolische fase voor een betere vulling van de kamer met bloed → vergroting slagvolume en
hartminuutvolume.
Vraag 2 (15 pt)
De heer M. is een 69-jarige man die al vele jaren kampt met hypertensie, diabetes mellitus 2 (DM2)
en overgewicht (135 kg, 1,68 m). Hij heeft minimale proteïnurie en er is een begin van retinopathie
vastgesteld. Hij gebruikt de volgende medicatie:
Omeprazol 20 mg 1 dd 1 capsule
Metformine 1000 mg 2 dd 1 tablet
Metformine 500 mg 1 dd 1 tablet
Gliclazide mga 80 mg 3 dd 1 tablet
Sitagliptine 100 mg 1 dd 1 tablet
Hydrochloorthiazide 25 mg 1 dd 1 tablet
Metoprololsucc ret. 200 mg 1 dd 1 tablet
Amlodipine 5 mg 1 dd 1 tablet
Irbesartan 300 mg 1 dd 1 tablet
2a. Verklaar het optreden van proteïnurie en het ontstaan van retinopathie bij DM2. (4 pt)
Door de aanhoudende hoge plasmaglucosespiegels treedt er schade op aan de kleine bloedvaten:
micro-angiopathie. Bij dit proces zal de integriteit van het endotheel afnemen en dus zullen de
capillairen in de vaatbedden van de nier (glomerulus) en ogen (netvlies) gaan lekken. In de
glomerulus gaat dit gepaard met weglekken van eiwitten naar de voorurine (proteïnurie) en in het
netvlies zullen kleine bloedinkjes optreden → schade aan zenuwweefsel van het netvlies →
retinopathie.
De heer M. gebruikt drie orale antidiabetica die alle tot doel hebben het verlagen van het
plasmaglucose maar dit langs verschillende weg bereiken.
2b. Geef in onderstaande tabel voor elk oraal antidiabeticum in korte bewoordingen aan 1) via
welk aangrijpingspunt plasmaglucose wordt verlaagd 2) in welk orgaan of weefsel dat gebeurt en 3)
welke de twee belangrijkste bijwerkingen zijn. (3x2 pt)
2 van 10
JR
Vraag 1 (14 pt)
Onderstaand plaatje toont een hartspier waar als gevolg van remodelling een dilatatie van de
kamerwand is opgetreden (a) of juist een hypertrofie is ontstaan (b).
1a. Beschrijf wat diastolisch hartfalen (HF-pEF) is en redeneer in welke situatie (a of b)
diastolisch hartfalen kan ontstaan. (5 pt)
Bij diastolisch hartfalen (tegenwoordig heartfailure with preserved ejectionfraction, HF-pEF) is er
sprake van een incomplete linkerventrikel-relaxatie en een verhoogde linkerventrikel-stijfheid.
Hierdoor zal tijdens de diastole de linkerkamer onvoldoende met bloed gevuld worden en zal het
absolute slagvolume afnemen. Er is dan sprake van hartfalen met een geconserveerde ejectiefractie.
Deze vorm van hartfalen is geassocieerd met linkerventrikel hypertrofie, situatie b dus.
1b. Welke geneesmiddelen en/of geneesmiddelgroepen komen in aanmerking om diastolisch
hartfalen te behandelen? Leg uit aan de hand van het behandelingsprincipe. (4 pt)
Het behandelingsprincipe bestaat uit de verlenging van de diastoleduur (door verlaging van de
kamerfrequentie) zodat er meer tijd is om de kamer te vullen. Geneesmiddelen die dus in
aanmerking komen zijn bètablokkers, non-dihydropyridine calciumantagonisten (verapamil,
diltiazem) en het anti-aritmicum ivabradine.
1 van 10
, 1c. Leg uit aan de hand van de het werkingsmechanisme,waarom verapamil gecontra-indiceerd
is bij systolisch hartfalen, terwijl het bij diastolisch hartfalen juist het hartminuutvolume kan
verbeteren. (5 pt)
Verapamil is een non-dihydropyridine calciumantagonist die negatief chronotroop, negatief
dromotroop en negatief inotroop werkt. Bij systolisch hartfalen is de kamerwand uitgerekt en
gedilateerd waardoor deze aan spierkracht heeft verloren. Een negatief inotroop geneesmiddel zoals
verapamil zal de contractiekracht van de kamer verder doen afnemen en het hartfalen verergeren:
daarom is verapamil gecontraïndiceerd bij systolisch hartfalen. Bij diastolisch hartfalen is de
kamerwand verdikt en is er voldoende spiercapaciteit om het negatief inotrope effect van verapamil
te compenseren. Tegelijk zorgt verapamil door verlaging van de kamerfrequentie en verlenging van
de diastolische fase voor een betere vulling van de kamer met bloed → vergroting slagvolume en
hartminuutvolume.
Vraag 2 (15 pt)
De heer M. is een 69-jarige man die al vele jaren kampt met hypertensie, diabetes mellitus 2 (DM2)
en overgewicht (135 kg, 1,68 m). Hij heeft minimale proteïnurie en er is een begin van retinopathie
vastgesteld. Hij gebruikt de volgende medicatie:
Omeprazol 20 mg 1 dd 1 capsule
Metformine 1000 mg 2 dd 1 tablet
Metformine 500 mg 1 dd 1 tablet
Gliclazide mga 80 mg 3 dd 1 tablet
Sitagliptine 100 mg 1 dd 1 tablet
Hydrochloorthiazide 25 mg 1 dd 1 tablet
Metoprololsucc ret. 200 mg 1 dd 1 tablet
Amlodipine 5 mg 1 dd 1 tablet
Irbesartan 300 mg 1 dd 1 tablet
2a. Verklaar het optreden van proteïnurie en het ontstaan van retinopathie bij DM2. (4 pt)
Door de aanhoudende hoge plasmaglucosespiegels treedt er schade op aan de kleine bloedvaten:
micro-angiopathie. Bij dit proces zal de integriteit van het endotheel afnemen en dus zullen de
capillairen in de vaatbedden van de nier (glomerulus) en ogen (netvlies) gaan lekken. In de
glomerulus gaat dit gepaard met weglekken van eiwitten naar de voorurine (proteïnurie) en in het
netvlies zullen kleine bloedinkjes optreden → schade aan zenuwweefsel van het netvlies →
retinopathie.
De heer M. gebruikt drie orale antidiabetica die alle tot doel hebben het verlagen van het
plasmaglucose maar dit langs verschillende weg bereiken.
2b. Geef in onderstaande tabel voor elk oraal antidiabeticum in korte bewoordingen aan 1) via
welk aangrijpingspunt plasmaglucose wordt verlaagd 2) in welk orgaan of weefsel dat gebeurt en 3)
welke de twee belangrijkste bijwerkingen zijn. (3x2 pt)
2 van 10
