Samenvatting Psychopathologie – Per leerdoel
De student is in staat uit te leggen wat de verschillende invalshoeken zijn van
waaruit psychische stoornissen gediagnostiseerd en verklaard kunnen worden.
Psychiatrische stoornis:
- Abnormaal gedrag, wijkt af van hetgeen dat binnen de betreffende cultuur als normaal
wordt beschouwd
- Brengt ongemak en lijden teweeg bij betreffende de persoon of de omgeving
- Is ook bij andere personen vastgesteld en is beschreven binnen het begrippenkader van de
psychiatrie
Biologische invalshoek
De werking van de hersenen en daarmee de relatie van hersenfuncties van het gestoorde gedrag.
- Erfelijkheid is ook van invloed (milieu en opvoeding)
- Alcoholisme, schizofrenie, ernstige depressie
Aanleg voor mogelijke erfelijke aandoeningen
- Verstoring in het centrale zenuwstelsel
Neurotransmitters: chemische stof die zorgt voor prikkeloverdracht tussen zenuwcellen in
de hersenen
Psychologische invalshoek
Het grootste deel van onze psychische activiteiten verloopt onbewust.
Verklaring op basis van psychisch functioneren van de patiënt:
- Psychodynamische theorie Freud
- Cliëntgerichte theorie Rogers
- Leertheorie Skinner, conditioneren (hieruit volgt gedragstherapie)
- Cognitieve theorie hieruit volgt cognitieve therapie
Sociologische invalshoek
Erkenning van rechten van de patiënt als een autonoom individu, als een ‘gewone’ burger.
Ziekmakende factoren in de maatschappij vroeg te ontdekken en zo veel mogelijk te bestrijden.
Een verklaring op basis van de directe omgeving of van de maatschappij.
- Systeemtheorie: je moet voornamelijk kijken naar iemands omgeving, bijv. gezin, school of
werk
- Milieutheorie: verklaring zit voornamelijk in de maatschappij, de maatschappij is
ziekmakend voor ons, bijv. de druk van presteren
Biopsychosociaal verklaringsmodel
Oorzaak samenspel van lichamelijk, psychische en sociale factoren voorkomend uit 3 invalshoeken.
(om bepaald gedrag te verklaren heb je alle drie de invalshoeken nodig)
Je dient informatie te verzamelen van een persoon over de somatische situatie, de beleving en de
behandeling van de ziekte en de sociale context.
Stress-kwetsbaarheidmodel (blz. 40)
Hoe is de stoornis tot stand gekomen en waarom blijft deze bestaan.
Biologisch niveau:
Stressfactor: hersenziekte, drugs, geneesmiddelen, enz.
Kwetsbaarheid: erfelijke factoren, somatische aandoeningen die draagkrachtondermijnen
Psychologisch niveau:
Stressfactor: trauma’s, innerlijke conflicten
Kwetsbaarheid: persoonlijkheid, ik-sterkte, manier van omgaan met problemen
Sociologisch niveau:
Stressfactor: verliessituaties, daily hassles (chronische alledaagse zorgen), nieuwe levensfase
Kwetsbaarheid: externe steun
1
De student is in staat uit te leggen wat de verschillende invalshoeken zijn van
waaruit psychische stoornissen gediagnostiseerd en verklaard kunnen worden.
Psychiatrische stoornis:
- Abnormaal gedrag, wijkt af van hetgeen dat binnen de betreffende cultuur als normaal
wordt beschouwd
- Brengt ongemak en lijden teweeg bij betreffende de persoon of de omgeving
- Is ook bij andere personen vastgesteld en is beschreven binnen het begrippenkader van de
psychiatrie
Biologische invalshoek
De werking van de hersenen en daarmee de relatie van hersenfuncties van het gestoorde gedrag.
- Erfelijkheid is ook van invloed (milieu en opvoeding)
- Alcoholisme, schizofrenie, ernstige depressie
Aanleg voor mogelijke erfelijke aandoeningen
- Verstoring in het centrale zenuwstelsel
Neurotransmitters: chemische stof die zorgt voor prikkeloverdracht tussen zenuwcellen in
de hersenen
Psychologische invalshoek
Het grootste deel van onze psychische activiteiten verloopt onbewust.
Verklaring op basis van psychisch functioneren van de patiënt:
- Psychodynamische theorie Freud
- Cliëntgerichte theorie Rogers
- Leertheorie Skinner, conditioneren (hieruit volgt gedragstherapie)
- Cognitieve theorie hieruit volgt cognitieve therapie
Sociologische invalshoek
Erkenning van rechten van de patiënt als een autonoom individu, als een ‘gewone’ burger.
Ziekmakende factoren in de maatschappij vroeg te ontdekken en zo veel mogelijk te bestrijden.
Een verklaring op basis van de directe omgeving of van de maatschappij.
- Systeemtheorie: je moet voornamelijk kijken naar iemands omgeving, bijv. gezin, school of
werk
- Milieutheorie: verklaring zit voornamelijk in de maatschappij, de maatschappij is
ziekmakend voor ons, bijv. de druk van presteren
Biopsychosociaal verklaringsmodel
Oorzaak samenspel van lichamelijk, psychische en sociale factoren voorkomend uit 3 invalshoeken.
(om bepaald gedrag te verklaren heb je alle drie de invalshoeken nodig)
Je dient informatie te verzamelen van een persoon over de somatische situatie, de beleving en de
behandeling van de ziekte en de sociale context.
Stress-kwetsbaarheidmodel (blz. 40)
Hoe is de stoornis tot stand gekomen en waarom blijft deze bestaan.
Biologisch niveau:
Stressfactor: hersenziekte, drugs, geneesmiddelen, enz.
Kwetsbaarheid: erfelijke factoren, somatische aandoeningen die draagkrachtondermijnen
Psychologisch niveau:
Stressfactor: trauma’s, innerlijke conflicten
Kwetsbaarheid: persoonlijkheid, ik-sterkte, manier van omgaan met problemen
Sociologisch niveau:
Stressfactor: verliessituaties, daily hassles (chronische alledaagse zorgen), nieuwe levensfase
Kwetsbaarheid: externe steun
1
