Titel Fabriekskinderen
Auteur Jacob Jan Cremer
Jaar eerste uitgave 1863
Jaar gelezen uitgave 2013
Literaire periode Romantiek
Genre Geschiedenis
Informatie over de auteur
Jacob Jan Cremer, geboren in 1827 in Arnhem en overleden in 1880 in Den Haag, was een
Nederlandse schrijver en kunstschilder. Hij kwam uit een welgestelde familie. Al op vroege
leeftijd had hij veel belangstelling voor kunst en toneel. Zijn ouders besloten hem daarom
een kunstopleiding te laten volgen. Hij werd opgeleid tot kunstschilder en studeerde
vervolgens nog een jaar aan de Haagsche Teekenacademie. Hij had ook interesse voor
schrijven: hij schreef romans, novellen en poëzie. Hij werd vooral bekend door het aan de
kaak stellen van kinderarbeid in fabrieken. Met zijn novelle Fabriekskinderen heeft hij een
grote invloed gehad op wetgeving tegen kinderarbeid.
Omschrijving literaire periode
De romantiek, de literaire periode die duurde van 1800 tot 1880, was een reactie op de
overheersing van het verstand (de rede) en het classicisme in de verlichting. Omdat het
verstand niet geleid had tot wat men hoopte, werd het gevoel nu belangrijker. Het
optimistische gevoel ging langzaam over in een gevoel van pessimisme. Kunstenaars
schiepen een andere wereld zodat ze de werkelijkheid konden ontvluchten.
Er kwam meer aandacht voor de schoonheid van de natuur. Door de grote belangstelling
voor het verleden ontstond het nieuwe genre van de historische roman. Vaak werd er – met
nationalistische gevoelens – over het verleden van het eigen land geschreven: in Nederland
bijvoorbeeld over de Gouden Eeuw. Nationalistisch waren bijvoorbeeld ook de door de
gebroeders Grimm en Hans Christian Andersen opgetekende sprookjes.
Kenmerken van literaire periode in dit boek
Ondanks dat dit boek in de tijd van de romantiek (1800-1880) geschreven is, heeft het geen
kenmerken uit de literaire periode van die tijd. Dat komt omdat dit boek geen roman is,
maar meer een aanklacht tegen een misstand in de maatschappij. Dit boek heeft dus wel
betrekking op de 19e eeuw, maar niet op de specifieke literaire periode in de 19e eeuw. Een
kenmerk van de romantiek was dat kunstenaars een andere wereld schiepen zodat ze de
werkelijkheid konden ontvluchten. Dit boek is helemaal geen vlucht uit de werkelijkheid,
maar juist een confrontatie met de harde werkelijkheid uit die tijd.
Omschrijving hoofdpersoon
De hoofdpersoon is Jacob Jan Cremer zelf. Dit zal ik even toelichten. In de eerste vijf
hoofdstukken is er sprake van een alwetende verteller. Aan het einde van hoofdstuk 6 wordt
voor het eerst het woord ‘ik’ door de schrijver gebruikt. In hoofdstuk 8 wordt in het eerste
stukje ook het woord ‘boodschapper’ gebruikt, om de persoon die de voorgaande
hoofdstukken schreef mee aan te duiden. De schrijver praat dus in de derde persoon. De
schrijver gebruikt in hoofdstuk 8 na dat eerste stukje weer het woord ‘ik’. Normaal