Rechtspsychologie en ethiek
Week 1
Het hoorcollege:
Wat is het M(issing) W(hite) W(oman) S(yndrome)?
Geef een voorbeeld van het MWWS
Ook wel: missing pretty girl syndrome, is een begrip dat gebruikt wordt om de
disproportionele mediaberichtgeving voor blanke vrouwelijke slachtoffers te
beschrijven. Het geslacht, ras, relatieve aantrekkelijkheid en leeftijd van het
‘belaagde jonge meisje’-stereotype resulteert in verhoudingsgewijs meer aandacht
in de media en leidt soms ook tot meer dan gemiddelde inspanningen in het
opsporingsonderzoek. (zaak Nathalee Holoway)
Wat wordt verstaan onder stafrechtelijke ruis?
De aandacht is gericht op psychologische (ruis)factoren. Deze factoren kunnen
betrekking hebben op bijvoorbeeld het waarnemen en de herinnering van getuigen
en/of de beïnvloeding van een verdachte bij verhoren. Deze (ruis)factoren kunnen
de uitkomst van het strafproces sturen in een ongewenste richting en afbreuk doen
aan de betrouwbaarheid van het rechterlijk oordeel.
Noem drie voorbeelden van ‘strafrechtelijke’ ruis.
Ruis bij verhoren:
- verdachte kan onder grote druk van verbalisanten verklaring afleggen
- verdachte kan graag willen meewerken en min of meer met de verbalisanten
meepraten
- getuige legt verklaring af in strijd met de waarheid
Boek (h. 1)
Is het mogelijk om getuigen zich gebeurtenissen te laten herinneren, die niet
hebben plaatsgevonden?
Ja. Het moet dan niet om te bizarre gebeurtenissen gaan, maar binnen
redelijk ruime grenzen kan men getuigen van alles aanpraten.
Wat wordt bedoeld met het praktisch nut van de rechtspsychologie?
Met praktisch nut wordt bedoelt de mate waarin de rechtspsychologie
behulpzaam is bij het werk van de professionele participanten in het recht; de
politie, het OM, advocaten en rechters. Het praktisch nut definiëren wij
eenvoudig als de mate waarin door een bijdrage van de rechtspsychologie
betere beslissingen worden genomen.
Boek (h. 2)
Leg uit waarom de rechtspsycholoog in zijn algemeenheid streeft naar een
ander soort kennis dan de rechter?
De rechter is er vooreerst om voor een praktisch probleem een praktisch juiste
oplossing te geven. De taak van de rechter is niet om vast te stellen wat de
waarheid is, maar wat de relevante feiten zijn. De rechtspsycholoog is veelal
gericht op het beantwoorden van algemene vragen. Soms is dergelijke kennis
direct behulpzaam, soms zijn de rechtspsychologische antwoorden te
algemeen om bij een concrete zaak van waarde te zijn.
Wat is een hypothese? Wat is het verschil tussen het verifiëren en het
falsificeren van een hypothese?
Week 1
Het hoorcollege:
Wat is het M(issing) W(hite) W(oman) S(yndrome)?
Geef een voorbeeld van het MWWS
Ook wel: missing pretty girl syndrome, is een begrip dat gebruikt wordt om de
disproportionele mediaberichtgeving voor blanke vrouwelijke slachtoffers te
beschrijven. Het geslacht, ras, relatieve aantrekkelijkheid en leeftijd van het
‘belaagde jonge meisje’-stereotype resulteert in verhoudingsgewijs meer aandacht
in de media en leidt soms ook tot meer dan gemiddelde inspanningen in het
opsporingsonderzoek. (zaak Nathalee Holoway)
Wat wordt verstaan onder stafrechtelijke ruis?
De aandacht is gericht op psychologische (ruis)factoren. Deze factoren kunnen
betrekking hebben op bijvoorbeeld het waarnemen en de herinnering van getuigen
en/of de beïnvloeding van een verdachte bij verhoren. Deze (ruis)factoren kunnen
de uitkomst van het strafproces sturen in een ongewenste richting en afbreuk doen
aan de betrouwbaarheid van het rechterlijk oordeel.
Noem drie voorbeelden van ‘strafrechtelijke’ ruis.
Ruis bij verhoren:
- verdachte kan onder grote druk van verbalisanten verklaring afleggen
- verdachte kan graag willen meewerken en min of meer met de verbalisanten
meepraten
- getuige legt verklaring af in strijd met de waarheid
Boek (h. 1)
Is het mogelijk om getuigen zich gebeurtenissen te laten herinneren, die niet
hebben plaatsgevonden?
Ja. Het moet dan niet om te bizarre gebeurtenissen gaan, maar binnen
redelijk ruime grenzen kan men getuigen van alles aanpraten.
Wat wordt bedoeld met het praktisch nut van de rechtspsychologie?
Met praktisch nut wordt bedoelt de mate waarin de rechtspsychologie
behulpzaam is bij het werk van de professionele participanten in het recht; de
politie, het OM, advocaten en rechters. Het praktisch nut definiëren wij
eenvoudig als de mate waarin door een bijdrage van de rechtspsychologie
betere beslissingen worden genomen.
Boek (h. 2)
Leg uit waarom de rechtspsycholoog in zijn algemeenheid streeft naar een
ander soort kennis dan de rechter?
De rechter is er vooreerst om voor een praktisch probleem een praktisch juiste
oplossing te geven. De taak van de rechter is niet om vast te stellen wat de
waarheid is, maar wat de relevante feiten zijn. De rechtspsycholoog is veelal
gericht op het beantwoorden van algemene vragen. Soms is dergelijke kennis
direct behulpzaam, soms zijn de rechtspsychologische antwoorden te
algemeen om bij een concrete zaak van waarde te zijn.
Wat is een hypothese? Wat is het verschil tussen het verifiëren en het
falsificeren van een hypothese?
