Arresten uit Inleiding in het Nederlandse recht korte samenvattingen
1. Nederland ontwapent (48)
- De man werd door de lagere rechter wegens overtreding van de verordening veroordeeld.
De Hoge Raad besliste echter dat de neonletters een ‘zelfstandig middel tot bekendmaking’
zijn. De provincie had deze vorm van meningsuiting in het licht van art. 7 Grondwet niet
mogen verbieden en daarmee was het met de verordening gedaan.
- Deze zaak illustreert de bescherming die de rechter aan de burger verleent als het om
diens grondrechten gaat: de provinciale overheid had met behulp van de verordening –
bedoeld of onbedoeld – de vrijheid van meningsuiting van de eigenaar van de toren beperkt,
en de rechter maakte daar aan de hand van art. 7 Grondwet een eind aan.
2. Harmonisatiewet (92)
- De vakbond poneerde daar onder meer de stelling dat de Harmonisatiewet (een wet in
formele zin) in strijd was met het beginsel van rechtszekerheid, zoals neergelegd in art. 43
van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederland. De president stelde de vakbond
voornamelijk op die grond in het gelijk.
- De Hoge Raad echter achtte het toetsingsverbod van art. 120 Grondwet ook van toepassing
in de verhouding tussen wet in formele zin en Statuut, zodat de vordering moest worden
afgewezen.
3. Rechterlijk uitzendverbod (49)
- In kort geding vroeg en kreeg Niessen van de rechter een verbod aan SBS om de
betreffende opnamen uit te zenden.
- Volgens de Hoge Raad was de handelswijze van Storms tegenover Niessen onrechtmatig (in
strijd met de wet). Over het algemeen kan bij onrechtmatig handelen een rechterlijk verbod
worden verkregen, maar kon dat ook in dit geval? De Hoge Raad vond een rechterlijk
uitzendverbod toelaatbaar.
- Hij gebruikt hiervoor het argument dat de zinsnede ‘behoudens ieders
verantwoordelijkheid volgens de wet’. Storms had in strijd met zijn wettelijke
verantwoordelijkheid gehandeld, en dan gaat het verbod op preventieve censuur niet op.
- Over de bevoegdheid van de rechter om een uitzending te verbieden overweegt de Hoge
Raad: er bestaat (…) geen grond aan te nemen dat het in art. 7 Grondwet neergelegde
verbod van censuur – het voorafgaand overheidstoezicht op een voorgenomen uiting – in de
weg zou staan aan de bevoegdheid van de rechter met het oog op een effectieve
rechtsbescherming een uiting die jegens een ander onrechtmatig is, te verbieden.
4. Landbouwvliegers (93)
- [Eiser] stelt de vraag aan de orde of naar Nederlands recht algemeen verbindende
voorschriften (wetten in materiële zin) door de rechter kunnen worden getoetst aan
algemene rechtsbeginselen. Het hof heeft deze vraag, voor wat betreft voorschriften als de
onderhavige, bevestigend beantwoord.
5. Guldemond-Noordwijkerhout (357)
6. Schellen en deuropeners (359)
7. Goudse bouwmeester (217)
- De architect was bang dat hij werd ontslagen, in de hoop dit te voorkomen stortte hij
16.000 euro in de gemeentekas. Tevergeefs want de gemeente ontsloeg hem toch. Hij
vorderde zijn gestorte bedrag terug en baseerde zijn vordering op onverschuldigde betaling.
1. Nederland ontwapent (48)
- De man werd door de lagere rechter wegens overtreding van de verordening veroordeeld.
De Hoge Raad besliste echter dat de neonletters een ‘zelfstandig middel tot bekendmaking’
zijn. De provincie had deze vorm van meningsuiting in het licht van art. 7 Grondwet niet
mogen verbieden en daarmee was het met de verordening gedaan.
- Deze zaak illustreert de bescherming die de rechter aan de burger verleent als het om
diens grondrechten gaat: de provinciale overheid had met behulp van de verordening –
bedoeld of onbedoeld – de vrijheid van meningsuiting van de eigenaar van de toren beperkt,
en de rechter maakte daar aan de hand van art. 7 Grondwet een eind aan.
2. Harmonisatiewet (92)
- De vakbond poneerde daar onder meer de stelling dat de Harmonisatiewet (een wet in
formele zin) in strijd was met het beginsel van rechtszekerheid, zoals neergelegd in art. 43
van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederland. De president stelde de vakbond
voornamelijk op die grond in het gelijk.
- De Hoge Raad echter achtte het toetsingsverbod van art. 120 Grondwet ook van toepassing
in de verhouding tussen wet in formele zin en Statuut, zodat de vordering moest worden
afgewezen.
3. Rechterlijk uitzendverbod (49)
- In kort geding vroeg en kreeg Niessen van de rechter een verbod aan SBS om de
betreffende opnamen uit te zenden.
- Volgens de Hoge Raad was de handelswijze van Storms tegenover Niessen onrechtmatig (in
strijd met de wet). Over het algemeen kan bij onrechtmatig handelen een rechterlijk verbod
worden verkregen, maar kon dat ook in dit geval? De Hoge Raad vond een rechterlijk
uitzendverbod toelaatbaar.
- Hij gebruikt hiervoor het argument dat de zinsnede ‘behoudens ieders
verantwoordelijkheid volgens de wet’. Storms had in strijd met zijn wettelijke
verantwoordelijkheid gehandeld, en dan gaat het verbod op preventieve censuur niet op.
- Over de bevoegdheid van de rechter om een uitzending te verbieden overweegt de Hoge
Raad: er bestaat (…) geen grond aan te nemen dat het in art. 7 Grondwet neergelegde
verbod van censuur – het voorafgaand overheidstoezicht op een voorgenomen uiting – in de
weg zou staan aan de bevoegdheid van de rechter met het oog op een effectieve
rechtsbescherming een uiting die jegens een ander onrechtmatig is, te verbieden.
4. Landbouwvliegers (93)
- [Eiser] stelt de vraag aan de orde of naar Nederlands recht algemeen verbindende
voorschriften (wetten in materiële zin) door de rechter kunnen worden getoetst aan
algemene rechtsbeginselen. Het hof heeft deze vraag, voor wat betreft voorschriften als de
onderhavige, bevestigend beantwoord.
5. Guldemond-Noordwijkerhout (357)
6. Schellen en deuropeners (359)
7. Goudse bouwmeester (217)
- De architect was bang dat hij werd ontslagen, in de hoop dit te voorkomen stortte hij
16.000 euro in de gemeentekas. Tevergeefs want de gemeente ontsloeg hem toch. Hij
vorderde zijn gestorte bedrag terug en baseerde zijn vordering op onverschuldigde betaling.
