Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – psychologie............................................................................................................................. 2
Wat is psychologie?..............................................................................................................................................2
Theorieën..............................................................................................................................................................2
3 mensbeelden......................................................................................................................................................2
Mechanistisch mensbeeld.....................................................................................................................................2
Organistisch mensbeeld........................................................................................................................................2
Personalistisch mensbeeld....................................................................................................................................3
BPS-model.............................................................................................................................................................3
H2 - psychoanalyse........................................................................................................................................ 3
Id...........................................................................................................................................................................3
Ego........................................................................................................................................................................3
Superego...............................................................................................................................................................3
Verdedigingsmechanismen..................................................................................................................................3
Overdracht en tegenoverdracht...........................................................................................................................4
H3 – behaviorisme......................................................................................................................................... 6
Klassiek conditioneren..........................................................................................................................................6
Operant conditioneren.........................................................................................................................................6
Psychische stoornissen volgens het behaviorisme...............................................................................................8
H5 – cognitieve psychologie........................................................................................................................... 9
8 psychologische basisprocessen (functies)..........................................................................................................9
Uitgangspunten cognitieve psychologie...............................................................................................................9
Cognitief schema..................................................................................................................................................9
Welke omgevingsfactoren hebben invloed op de invulling van cognitieve schema’s?........................................9
4 mechanismen bij cognitieve schema’s...............................................................................................................9
Disfunctioneel schema........................................................................................................................................10
Verschillende soorten langetermijngeheugen....................................................................................................10
2 mechanismen bij de ontwikkeling van cognitieve schema’s...........................................................................10
Attributiestijl.......................................................................................................................................................10
H6 – Systeemtheorie (AST)........................................................................................................................... 10
Uitgangspunten van de algemene systeemtheorie............................................................................................11
2 principes uit het systeem/totaliteit.................................................................................................................11
Interpunctieprobleem Watzlawick.....................................................................................................................11
H8 – ecologische systeemtheorie................................................................................................................. 11
Mico,- meso,- exo,- en macrosysteem................................................................................................................12
1
, Nature/nurture...................................................................................................................................................12
Toets........................................................................................................................................................... 13
Hoe ziet de toets eruit?.......................................................................................................................................13
Tips!....................................................................................................................................................................13
Hoofdstuk 1 – psychologie
Wat is psychologie?
Wetenschap die zowel het Gedrag van mensen bestudeerd, als de Gevoelens en Gedachten die
ze hebben bij het ervaren van hun gedrag en de omstandigheden waarin dit plaatsvindt.
Dit wordt met de 5G’s bekeken.
Gebeurtenis -> gedachte -> gevoel -> gedrag -> gevolg.
(in deze volgorde, blijft in een rondje gaan)
Voorbeeld:
Gebeurtenis = covid besmettingen wereldwijd
Gedachte = ik wil niet besmet raken
Gevoel = bang
Gedrag = afstand houden, handen wassen, mondkapje etc.
Gevolg = minder angstig gevoel, niet ziek worden..
Theorieën
Theorie = referentiekader van waaruit psychologen te werk gaan.
3 functies van theorieën zijn:
1. Systematische weergave van verschijnsel
2. Verklaren en voorspellen
3. Heuristische: nieuwe voorspellingen (andere situaties)
3 mensbeelden
- Mechanisch
- Organistisch
- Personalistisch
Mechanistisch mensbeeld
Mens wordt gezien als robot en als apparaat dat bestaat uit losse delen.
- De mens is samengesteld uit afzonderlijke delen.
- Delen van de mens kunnen zelfstandig bestudeerd worden.
- De mens kan bestudeerd worden los van sociale/materiële omgeving. Oftewel heeft geen
invloed van de omgeving.
Organistisch mensbeeld
Mens wordt gezien als 1 geheel, levend organisme, waarvan de onderdelen elkaar beïnvloeden.
Dus het organisme beïnvloed de omgeving en andersom.
- De mens is 1 geheel.
- De mens staat in wisselwerking met zijn omgeving (wederzijdse beïnvloeding)
- Meer dan de som der delen. (Meerdere mensen, bijv. klasgenoten. Die beïnvloeden
elkaar. Samen zijn we meer.)
- Niet los van de omgeving te bestuderen.
- Mensen en dieren staan gelijk.
2
Hoofdstuk 1 – psychologie............................................................................................................................. 2
Wat is psychologie?..............................................................................................................................................2
Theorieën..............................................................................................................................................................2
3 mensbeelden......................................................................................................................................................2
Mechanistisch mensbeeld.....................................................................................................................................2
Organistisch mensbeeld........................................................................................................................................2
Personalistisch mensbeeld....................................................................................................................................3
BPS-model.............................................................................................................................................................3
H2 - psychoanalyse........................................................................................................................................ 3
Id...........................................................................................................................................................................3
Ego........................................................................................................................................................................3
Superego...............................................................................................................................................................3
Verdedigingsmechanismen..................................................................................................................................3
Overdracht en tegenoverdracht...........................................................................................................................4
H3 – behaviorisme......................................................................................................................................... 6
Klassiek conditioneren..........................................................................................................................................6
Operant conditioneren.........................................................................................................................................6
Psychische stoornissen volgens het behaviorisme...............................................................................................8
H5 – cognitieve psychologie........................................................................................................................... 9
8 psychologische basisprocessen (functies)..........................................................................................................9
Uitgangspunten cognitieve psychologie...............................................................................................................9
Cognitief schema..................................................................................................................................................9
Welke omgevingsfactoren hebben invloed op de invulling van cognitieve schema’s?........................................9
4 mechanismen bij cognitieve schema’s...............................................................................................................9
Disfunctioneel schema........................................................................................................................................10
Verschillende soorten langetermijngeheugen....................................................................................................10
2 mechanismen bij de ontwikkeling van cognitieve schema’s...........................................................................10
Attributiestijl.......................................................................................................................................................10
H6 – Systeemtheorie (AST)........................................................................................................................... 10
Uitgangspunten van de algemene systeemtheorie............................................................................................11
2 principes uit het systeem/totaliteit.................................................................................................................11
Interpunctieprobleem Watzlawick.....................................................................................................................11
H8 – ecologische systeemtheorie................................................................................................................. 11
Mico,- meso,- exo,- en macrosysteem................................................................................................................12
1
, Nature/nurture...................................................................................................................................................12
Toets........................................................................................................................................................... 13
Hoe ziet de toets eruit?.......................................................................................................................................13
Tips!....................................................................................................................................................................13
Hoofdstuk 1 – psychologie
Wat is psychologie?
Wetenschap die zowel het Gedrag van mensen bestudeerd, als de Gevoelens en Gedachten die
ze hebben bij het ervaren van hun gedrag en de omstandigheden waarin dit plaatsvindt.
Dit wordt met de 5G’s bekeken.
Gebeurtenis -> gedachte -> gevoel -> gedrag -> gevolg.
(in deze volgorde, blijft in een rondje gaan)
Voorbeeld:
Gebeurtenis = covid besmettingen wereldwijd
Gedachte = ik wil niet besmet raken
Gevoel = bang
Gedrag = afstand houden, handen wassen, mondkapje etc.
Gevolg = minder angstig gevoel, niet ziek worden..
Theorieën
Theorie = referentiekader van waaruit psychologen te werk gaan.
3 functies van theorieën zijn:
1. Systematische weergave van verschijnsel
2. Verklaren en voorspellen
3. Heuristische: nieuwe voorspellingen (andere situaties)
3 mensbeelden
- Mechanisch
- Organistisch
- Personalistisch
Mechanistisch mensbeeld
Mens wordt gezien als robot en als apparaat dat bestaat uit losse delen.
- De mens is samengesteld uit afzonderlijke delen.
- Delen van de mens kunnen zelfstandig bestudeerd worden.
- De mens kan bestudeerd worden los van sociale/materiële omgeving. Oftewel heeft geen
invloed van de omgeving.
Organistisch mensbeeld
Mens wordt gezien als 1 geheel, levend organisme, waarvan de onderdelen elkaar beïnvloeden.
Dus het organisme beïnvloed de omgeving en andersom.
- De mens is 1 geheel.
- De mens staat in wisselwerking met zijn omgeving (wederzijdse beïnvloeding)
- Meer dan de som der delen. (Meerdere mensen, bijv. klasgenoten. Die beïnvloeden
elkaar. Samen zijn we meer.)
- Niet los van de omgeving te bestuderen.
- Mensen en dieren staan gelijk.
2
