COO Aantekeningen Zintuigen en Huid
-Aan de hand van de hoofdomtrek, buikomtrek, bipariëtale diameter en femurlengte kan de groei
van de foetus gevolgd worden. Parameters worden bepaald middels echografie.
-Groei tijdens foetale fase is mogelijk door toevoer van bouwstoffen via de placenta.
-Foetus zelf produceert groot aantal peptide groeifactoren(FGF, EGF, TGF-a, TGF-b, IGF-I, IGF-II en
PDGF) lokaal in weefsels die een rol spelen bij de embryonale en foetale groei.
-Klassieke hormonen zoals GH, ACTH en geslachtshormonen spelen geen rol bij intra-uteriene groei.
-Groei na de geboorte is voor 70% bepaald door genetische factoren, rest door psychosociale
factoren.
Hormonen groei en ontwikkeling postnatale fase:
Groeihormoon: stimuleert groei door bevordering synthese van insuline-achtige
groeifactoren(IGF’s)
o Pulsatiele secretie, pulsamplitude is aan variatie onderhevig
o GH bindt aan GH-receptor lever of andere organen – productie IGF’s en IGF bindende
eiwitten, IGF van bloed naar doelorganen zoals bot
Insuline: geproduceerd in B-cellen van eilandjes van Langerhans in pancreas, secretie wordt
gereguleerd door glucosespiegel, receptoren in lever-, spier- en vetweefsel, regulator
glucogeensynthese, glucosemetabolisme en toevoeg van voedingsstoffen naar lever,
vetweefsel en spieren. Bevordert lengtegroei en stimulering van celgroei en celdifferentiatie.
Glucocorticoïden(cortisol): aanmaak uit cholesterol, synthese gestimuleerd door ACTH uit
hypofysevoorkwab, katabole hormoon die stimuleert eiwitafbraak en bevorderd
gluconeogenese, groeivertragende werking(ze remmen de GH afgifte) remmen effect IGF en
vertragen skeletrijping en botmineralisatie
Schildklierhormoon: T3, T4, direct of indirect effect op botgroei en skeletrijping, indirect
lengtegroei door regulatie ,secretie van GH en IGF, afbuigende groeicurve kan symptoom zijn
voor onvoldoende schildklierwerking.
o CZS-ontwikkeling
Geslachtshormonen
Vitamine D
-Door toename van de amplitude van GH-secretie en de serum IGF-I en IGFBP3-spiegels treedt de
puberteitsgroeispurt op, waarna de volwassen eindlengte wordt bereikt
Processen puberteit:
Gonadarche: ontwikkeling hypothalame-hypofysaire-gonadale systeem
Adrenarche: ontwikkeling zona reticularis in bijnier die gepaard gaat met androgeen
secretie(, met name dehydro-epiandrosteron(sulfaat)(DHEAS) en androsteendion.
o Verantwoordelijk voor begin pubisbeharing en okselbeharing
Meettechnieken:
Lichaamslengte
Lichaamsgewicht
Lichaamsverhoudingen: zithoogte, beenlengte, lichaamslengte
o Syndroom van Klinefelter: benen zijn relatief lang t.o.v. de romp
o Hypochondroplasie: benen relatief kort t.o.v. romp
Spanwijdte: afstand tussen top linkermiddelvinger en top rechtermiddelvinger
Schedelomtrek
-Aan de hand van de hoofdomtrek, buikomtrek, bipariëtale diameter en femurlengte kan de groei
van de foetus gevolgd worden. Parameters worden bepaald middels echografie.
-Groei tijdens foetale fase is mogelijk door toevoer van bouwstoffen via de placenta.
-Foetus zelf produceert groot aantal peptide groeifactoren(FGF, EGF, TGF-a, TGF-b, IGF-I, IGF-II en
PDGF) lokaal in weefsels die een rol spelen bij de embryonale en foetale groei.
-Klassieke hormonen zoals GH, ACTH en geslachtshormonen spelen geen rol bij intra-uteriene groei.
-Groei na de geboorte is voor 70% bepaald door genetische factoren, rest door psychosociale
factoren.
Hormonen groei en ontwikkeling postnatale fase:
Groeihormoon: stimuleert groei door bevordering synthese van insuline-achtige
groeifactoren(IGF’s)
o Pulsatiele secretie, pulsamplitude is aan variatie onderhevig
o GH bindt aan GH-receptor lever of andere organen – productie IGF’s en IGF bindende
eiwitten, IGF van bloed naar doelorganen zoals bot
Insuline: geproduceerd in B-cellen van eilandjes van Langerhans in pancreas, secretie wordt
gereguleerd door glucosespiegel, receptoren in lever-, spier- en vetweefsel, regulator
glucogeensynthese, glucosemetabolisme en toevoeg van voedingsstoffen naar lever,
vetweefsel en spieren. Bevordert lengtegroei en stimulering van celgroei en celdifferentiatie.
Glucocorticoïden(cortisol): aanmaak uit cholesterol, synthese gestimuleerd door ACTH uit
hypofysevoorkwab, katabole hormoon die stimuleert eiwitafbraak en bevorderd
gluconeogenese, groeivertragende werking(ze remmen de GH afgifte) remmen effect IGF en
vertragen skeletrijping en botmineralisatie
Schildklierhormoon: T3, T4, direct of indirect effect op botgroei en skeletrijping, indirect
lengtegroei door regulatie ,secretie van GH en IGF, afbuigende groeicurve kan symptoom zijn
voor onvoldoende schildklierwerking.
o CZS-ontwikkeling
Geslachtshormonen
Vitamine D
-Door toename van de amplitude van GH-secretie en de serum IGF-I en IGFBP3-spiegels treedt de
puberteitsgroeispurt op, waarna de volwassen eindlengte wordt bereikt
Processen puberteit:
Gonadarche: ontwikkeling hypothalame-hypofysaire-gonadale systeem
Adrenarche: ontwikkeling zona reticularis in bijnier die gepaard gaat met androgeen
secretie(, met name dehydro-epiandrosteron(sulfaat)(DHEAS) en androsteendion.
o Verantwoordelijk voor begin pubisbeharing en okselbeharing
Meettechnieken:
Lichaamslengte
Lichaamsgewicht
Lichaamsverhoudingen: zithoogte, beenlengte, lichaamslengte
o Syndroom van Klinefelter: benen zijn relatief lang t.o.v. de romp
o Hypochondroplasie: benen relatief kort t.o.v. romp
Spanwijdte: afstand tussen top linkermiddelvinger en top rechtermiddelvinger
Schedelomtrek
